Ai chịu trách nhiệm sau cái chết của những sản phụ?

•  Sản phụ chết tại bệnh viện Đa khoa Vĩnh Đức do “thuyên tắc ối”
• Bộ Y tế làm rõ trách nhiệm các vụ tai biến thai sản

Chưa có một y bác sỹ nào đứng ra nhận trách nhiệm. Khi căn nguyên của các ca tử vong không được phân tích, nhìn nhận một cách khách quan thì tai họa sẽ tiếp tục nối dài… Câu trả lời ai chịu trách nhiệm sau hàng chục vụ tai biến sản khoa đến nay vẫn chìm trong im lặng.

Sau ca tử vong của sản phụ Nguyễn Thị Trang tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định, TP HCM ngày 26/5, lãnh đạo bệnh viện đã đưa ra lý do chị Trang tử vong là do “thuyên tắc phổi đột ngột”.

Ba ca tử vong của các sản phụ trước đó tại các bệnh viện Đồng Nai, Hưng Yên và TP HCM đều được bệnh viện đưa ra kết luận do bệnh nhân bị thuyên tắc ối. Chưa bao giờ, những nguyên nhân mà theo sản khoa thế giới là rất hiếm gặp, chỉ chiếm tỷ lệ 1/100 nghìn bệnh nhân lại trở thành lý do “thường gặp” trong các ca tử vong liên tiếp gần đây tại các bệnh viện nước ta.

Có quá trình hơn 10 năm công tác tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội và đến nay đang phụ trách phòng khám sản - phụ khoa Trung tâm Y tế Thái Hà, Hà Nội bác sỹ Lê Thị Kim Dung chỉ gặp 2 ca tử vong do thuyên tắc ối.

Theo bác sỹ Kim Dung, những ca tử vong vừa qua, sản phụ và thai nhi đều có sức khỏe bình thường trong thai kỳ. Vì vậy, bác sỹ Dung cho rằng, nguyên nhân tử vong có thể do tiên lượng của thầy thuốc không tốt chứ “lỗi” hoàn toàn không chỉ do “thuyên tắc ối” hay “thuyên tắc phổi” như giải thích của bệnh viện.

Bác sỹ Dung phân tích, bác sỹ nhiều khi muốn tốt cho mẹ và con thường kéo dài thời gian chăm sóc để sản phụ sinh thường nhưng nếu có dấu hiệu suy thai thì cần có tiên lượng tốt để xử lý kịp thời, bởi chần chừ kéo dài phút nào sẽ ảnh hưởng đến tính mạng của mẹ và bé.

>> Thuyên tắc ối là bệnh lý nước ối đi vào tuần hoàn của mẹ. Trong trường hợp điển hình, sản phụ đang chuyển dạ sẽ xuất hiện các triệu chứng suy hô hấp và truỵ tuần hoàn dẫn đến tử vong. Có trường hợp sản phụ bị chảy máu trầm trọng kèm theo rối loạn đông máu nặng hoặc có trường hợp lại xảy ra truỵ tuần hoàn và những dấu hiệu khác của thuyên tắc ối sau sinh 48 giờ. Thuyên tắc ối là một nguyên nhân hàng đầu gây đột tử cho sản phụ trong chuyển dạ nhưng tần suất thuyên tắc ối rất hiếm gặp, chỉ chiếm khoảng 1 đến 2 ca/100 nghìn bệnh nhân.

Trong điều kiện khám chữa bệnh đã được cải thiện rất nhiều như hiện nay thì hầu hết các ca tử vong lại vẫn xảy ra ở các bệnh viện tuyến tỉnh, tuyến huyện - nơi có đội ngũ y bác sỹ và trang thiết bị hiện đại. Nếu trang thiết bị y tế hiện đại nhưng sản phụ chỉ được thăm khám “chiếu lệ”, thiếu trách nhiệm, không được hỏi về tiền sử bệnh trạng, gia đình… thì những tai biến khi sinh rất dễ xảy ra. Và tính đến nay, sau hàng chục ca tử vong của sản phụ, vẫn không có y bác sỹ nào nhận trách nhiệm về mình.

Tai biến sản khoa là điều có thể gặp trong quá trình sinh nở nhưng để xảy ra hàng chục ca tử vong do tai biến chỉ trong vòng hơn 1 tháng theo Tiến sỹ y khoa Trần Tuấn - Giám đốc Trung tâm nghiên cứu và phát triển cộng đồng là điều “bất thường”.

TS. Trần Tuấn cho rằng, công việc cần làm hiện nay của ngành y tế là có hội đồng chuyên môn độc lập để phân tích, đánh giá, tìm ra nguyên nhân khách quan nhất của các ca tử vong.

Ông Tuấn nhận xét, điều này phụ thuộc vào “thiện chí” của các bệnh viện bởi “chỉ khi nào mở ra được “bí mật” của cái chết để tìm rõ căn nguyên thì mới có bài học cho tất cả”. Khi đó, trách nhiệm thuộc về ai cần được nhìn nhận rõ ràng. Nếu không, “tình trạng tai biến sản khoa sẽ cứ thế tái diễn”.

Theo thống kê của Vụ Bảo vệ sức khỏe bà mẹ trẻ em, tỉ lệ tử vong mẹ/100.000 trẻ mới sinh ở Việt Nam đang ở mức 69 ca/100.000 trẻ và nước ta nằm trong những nước có tỉ lệ tử vong mẹ vào loại cao nhất thế giới. Khi câu chuyện trách nhiệm về những ca tử vong còn chưa có hồi kết thì hy vọng giảm tỷ lệ tử vong mẹ khi sinh sẽ khó có kết quả. Nỗi đau, sự mất mát có chăng chỉ người nhà bệnh nhân phải gánh suốt phần đời còn lại./.