Báo động nạn phá rừng phòng hộ ven biển

Nằm trên dải đất cát ven biển, thành phố biển Tuy Hoà (tỉnh Phú Yên) có rừng phi lao phòng hộ ven biển, là rừng chắn cát, gió rất lý tưởng, là lá phổi xanh của thành phố Tuy Hoà. Tuy nhiên khoảng 3 năm trở lại đây, những khu rừng phi lao trên địa bàn thành phố Tuy Hoà đang dần biến mất bởi sự tàn phá vô tội vạ.

Rừng phi lao ven biển có diện tích khoảng trên 600 ha, kéo dài từ xã An Phú đến phường 9. Khu rừng này được hình thành từ sau ngày giải phóng, đặc biệt từ năm 1983 bởi sự dày công trồng chăm sóc của bao thế hệ học sinh thời bấy giờ. Thế nhưng khoảng 5 năm trở lại đây, khu rừng này ngày một thu hẹp do tình trạng khai thác trộm và quản lý lỏng lẻo.

Mỗi buổi sáng sớm hay xẩm tối trên các tuyến đường Lê Duẩn, Độc Lập nối dài đoạn từ phường 9 đến An Phú không khó khăn để bắt gặp những chiếc xe bò, xe máy và cả xe đạp chở những cây củi dương còn tươi rói thoắt ẩn thoắt hiện sau những rặng phi lao ven đường. Trên các cánh rừng từ An Phú đến phường 9, từ đường nhựa đi sâu vào khoảng vài ba trăm mét là bắt gặp ngay những cây dương hàng chục năm tuổi bị tiện sát gốc, còn hằn vết nhựa, cũ có, mới có.

Đợt khai thác cao điểm nhất là sau trận bão lũ lịch sử vào đầu tháng 11/2009, hàng đoàn người vào rừng phi lao đốn cây vô tội vạ. Sau khi chặt hạ, cây được tập kết ngang nhiên trên các tuyến đường Hùng Vương, đường Độc Lập đi Long Thuỷ (xã An Phú). Người dân lấy cớ khai thác cây bị ngã đổ do bão. Tình trạng này lại tái diễn vào đầu tháng 12 này. Hàng ngày, cứ khoảng trước 5 giờ sáng, đoàn người vào giữa rừng phi lao để chặt cây, bẻ nhánh rồi phơi khô tại chỗ; sau vài ngày lại đến mang về. Họ thu hoạch theo hình thức “cuốn chiếu”. Nếu bị phát hiện họ nói rằng đây là những cây, cành đã chết khô nên tận dụng để làm chất đốt cho gia đình.

Cánh rừng bị chặt phá còn chơ gốc

Hợp tác xã Bình Kiến 2 là địa bàn có khu rừng phòng hộ bị tàn phá nặng nhất. Hợp tác xã này hiện quản lý gần 300 ha rừng, thuộc địa bàn xã Bình Kiến và phường 9, trong đó 100 ha đã được Nhà nước thu hồi giao cho các tổ chức, cá nhân sử dụng vào các mục đích khác. Số còn lại gần 200 ha do Hợp tác xã Bình Kiến 2 đang quản lý. Ông Nguyễn Đồng Minh, Chủ nhiệm Hợp tác xã nông nghiệp Bình Kiến 2 bức xúc: “Nhiều đối tượng phá rừng ngang nhiên dùng cả cưa lốc và xe cơ giới để vận chuyển, thậm chí còn thách thức, chống đối lực lượng bảo vệ rừng tại địa phương, chúng tôi không thể làm gì để bảo vệ”. Theo ông Nguyễn Đồng Minh, ít nhất 20% cây rừng trong các cánh rừng thuộc phạm vi HTX Bình Kiến 2 quản lý đã bị chặt trộm.

Tình trạng phá rừng ven biển xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Đối với các hộ dân, áp lực thiếu chất đốt sau thời gian mưa kéo dài đã khiến nhiều hộ vào rừng khai thác cành, cây dương làm củi. Thêm nữa, trong 100 ha rừng được cấp cho các chủ dự án sử dụng vào mục đích khác, khi triển khai xây dựng, các chủ dự án đã khai thác và bán cho các đối tượng mua gom. Lợi dụng tình hình này, các đối tượng phá rừng vào các khu rừng lân cận để chặt phá theo kiểu “té nước theo mưa”.

Ông Trần Đình Quang, Chủ nhiệm Hợp tác xã 2 phường 9, đơn vị quản lý 183 ha rừng phòng hộ ven biển Tuy Hòa cho biết: Khó khăn khác trong công tác quản lý do vệ rừng ven biển Tuy Hoà hiện nay là kinh phí cho công tác bảo vệ. Từ sau khi có quyết định của UBND tỉnh năm 1995 về việc cấm các hợp tác xã làm dịch vụ rừng khai thác rừng dương ven biển Tuy Hoà mà giữ lại với mục đích phòng hộ và làm cảnh quan, các hợp tác xã hầu như không thu được bất cứ hoa lợi nào từ rừng dương, trong khi đó hàng năm, các hợp tác xã phải bỏ kinh phí ra để thuê người bảo vệ. Với một công bảo vệ 1,2 triệu đồng/tháng, phụ trách đến gần 100 ha rừng thì rõ ràng sẽ khó giữ được rừng.

Hợp tác xã là vậy, còn các đơn vị chức năng cũng không tích cực trong công tác bảo vệ. Bà Nguyễn Thị Nở, Phó Chủ tịch UBND thành phố Tuy Hoà cho biết, khi các hợp tác xã phản ánh thực trạng này lên thành phố, UBND thành phố Tuy Hoà có ý kiến với các ban ngành của tỉnh có liên quan trong công tác này, nhưng các đơn vị cũng chỉ làm văn bản, nếu phối hợp thì cũng cử một vài người phối hợp với địa phương theo kiểu “có chừng”. Lực lượng quản lý bảo vệ rừng mỏng và công tác phối hợp chưa chặt chẽ, quyết liệt đã dẫn đến rừng phòng hộ ven biển Tuy Hoà tiếp tục bị xâm hại nghiêm trọng và nhiều người lo lắng chẳng bao lâu nữa lá phổi xanh của Tuy Hoà sẽ biến mất./.