Biến chứng hoại tử nguy kịch: Sai lầm trong xử lý vết thương tại nhà
VOV.VN - Thời gian gần đây, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương liên tục tiếp nhận nhiều trường hợp viêm mô bào hoại tử chi trong tình trạng nguy kịch. Từ những tổn thương ngoài da tưởng chừng đơn giản, không ít bệnh nhân nhanh chóng rơi vào nhiễm khuẩn huyết, suy đa cơ quan, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Trường hợp điển hình là bệnh nhân L.X.T (38 tuổi, Tuyên Quang) có tiền sử gout mạn tính hơn 10 năm và tăng huyết áp không kiểm soát. Do thói quen tự điều trị bằng thuốc giảm đau không rõ nguồn gốc, bệnh nhân xuất hiện hội chứng Cushing - hệ quả của lạm dụng corticoid kéo dài, khiến hệ miễn dịch suy giảm nghiêm trọng.
Hai ngày trước khi nhập viện, bệnh nhân xuất hiện sưng đỏ, ngứa vùng mặt sau cẳng chân trái. Trong lúc khó chịu, người bệnh gãi mạnh gây trầy xước, sau đó tự ý bôi dầu gió và chườm đá lạnh. Việc xử trí sai cách khiến vùng tổn thương nhanh chóng nhiễm trùng, xuất hiện các bọng nước đen kèm đau nhức dữ dội.
Sau hai ngày không thuyên giảm, bệnh nhân được đưa đến cơ sở y tế địa phương và chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết, viêm mô bào cẳng chân trái trên nền gout và tăng huyết áp. Tuy nhiên, sau một tuần điều trị, tình trạng không cải thiện, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng sốt cao liên tục, mệt lả.
Tại đây, các bác sĩ ghi nhận cẳng chân trái sưng đau, bọng nước vỡ loét hoại tử đen, các hạt tophi ở khớp chi sưng đỏ cấp tính. Kết quả xét nghiệm cho thấy tình trạng nhiễm trùng rất nặng với chỉ số CRP tăng tới 313,5 mg/L, kèm suy thận cấp với creatinin 399,5 mg/dL. Bệnh nhân được chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết, viêm mô bào trên nền đa bệnh lý mạn tính gồm tăng huyết áp, gout mạn, hội chứng Cushing, suy gan và suy thận.
Người bệnh được chỉ định can thiệp ngoại khoa cắt lọc hoại tử vùng da và cân cẳng chân, bàn chân trái, đồng thời hồi sức tích cực nhằm kiểm soát huyết áp, điều chỉnh rối loạn đông máu và hỗ trợ chức năng gan, thận. Sau phẫu thuật, bệnh nhân được áp dụng liệu pháp hút áp lực âm (VAC) nhằm loại bỏ dịch mủ, tổ chức hoại tử, kiểm soát nhiễm khuẩn tại chỗ và thúc đẩy hình thành mô hạt.
Một trường hợp nguy kịch khác là anh H.V.T (43 tuổi, thợ xây tại Tuyên Quang) có tiền sử lạm dụng rượu và xơ gan. Khi xuất hiện sốt và sưng đau mắt cá chân trái, bệnh nhân điều trị tại tuyến dưới hơn 20 ngày nhưng tình trạng loét hoại tử không cải thiện.
Khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, vùng gan bàn chân của bệnh nhân đã hoại tử đen. Kết quả nuôi cấy phát hiện vi khuẩn Klebsiella pneumoniae đa kháng kháng sinh. Hình ảnh chụp cộng hưởng từ (MRI) cho thấy tụ dịch và thâm nhiễm lan tỏa sâu vào các khối cơ chày sau, cơ gấp ngón dài và cơ dép trái. Chỉ số CRP ở mức 52,7 mg/L, bạch cầu tăng cao 14,8 G/L, buộc các bác sĩ phải chỉ định can thiệp ngoại khoa cấp cứu.
BSCKI Nguyễn Anh Tuấn, Khoa Ngoại chấn thương chỉnh hình và thần kinh cột sống, cho biết cả hai bệnh nhân nhập viện trong tình trạng viêm mô bào nặng, nhiễm khuẩn huyết trên nền suy giảm miễn dịch. Những tổn thương da nhỏ nếu xử trí không đúng có thể nhanh chóng tiến triển thành sốc nhiễm trùng, suy đa cơ quan. Việc điều trị cần phối hợp hồi sức tích cực, kháng sinh và phẫu thuật cắt lọc hoại tử, kết hợp hút áp lực âm (VAC) để kiểm soát nhiễm khuẩn và thúc đẩy tạo mô hạt.
Sau hai tuần điều trị, tình trạng bệnh nhân cải thiện rõ rệt, tổ chức hoại tử được loại bỏ, mô hạt phát triển tốt. Dự kiến tuần tới, bệnh nhân sẽ được phẫu thuật vá khuyết hổng da nhằm phục hồi chức năng vận động.
Từ các trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo người dân, đặc biệt là những người có bệnh nền như gout, tiểu đường, xơ gan, khi xuất hiện dấu hiệu sưng nóng đỏ đau bất thường tại khớp hoặc vùng da cần đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm. Tuyệt đối không tự ý áp dụng các biện pháp dân gian như đắp lá, bôi dầu, chườm nóng hoặc lạnh lên vết thương hở, bởi có thể khiến tình trạng nhiễm trùng lan rộng, dẫn đến tàn phế hoặc tử vong.