Campuchia: Hồi sinh ngành khoa học và giáo dục
Sự hồi sinh của ngành khoa học, giáo dục của Campuchia có phần đóng góp to lớn của Việt Nam
Campuchia hiện có hơn 100 trường đại học và trung tâm nghiên cứu, đào tạo sau đại học, đứng đầu là Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia. Đây là thành tựu rất ấn tượng vì cách đây hơn 30 năm, chế độ diệt chủng Polpot đã xóa bỏ toàn bộ trường học, đàn áp và thủ tiêu phần lớn đội ngũ trí thức, khoa học của Campuchia.
Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia tại thủ đô Phnom Penh được chính thức tái lập năm 1999 trong khuôn viên một ngôi trường đại học bề thế do Việt Nam xây tặng, từ những năm đầu tiên sau khi Campuchia thoát khỏi chế độ diệt chủng.
Đây là cơ quan nghiên cứu khoa học hàng đầu tại Campuchia, tham mưu cho Chính phủ về chiến lược phát triển giáo dục, khoa học, quản lý toàn bộ hệ thống các trường đại học và trung tâm nghiên cứu khoa học trên cả nước.
Với 14 viện sĩ chính thức, đứng đầu là Thủ tướng Hunsen, Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia, phụ trách nghiên cứu khoa học, đào tạo sau đại học trên 32 lĩnh vực chủ chốt như: Nông nghiệp, Y học, Lịch sử, Ngoại giao, Văn hóa, Kiến trúc…
Viện sĩ Tech Somnang - Cố vấn của Chính phủ Campuchia về chiến lược giáo dục cho biết, toàn bộ các chuyên ngành khoa học hiện nay do Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia phụ trách đều do Việt Nam hỗ trợ thành lập, từ cơ sở vật chất cho đến đào tạo nhân lực, chuyên môn… Các thế hệ cán bộ chủ chốt của Viện Hàn lâm Hoàng gia nói riêng và giới khoa học Campuchia nói chung, phần lớn đều qua đào tạo, học tập tại Việt Nam.
Bà Khlot Thyda - Viện trưởng Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia cho biết, bà đã học tập và nghiên cứu ở Việt Nam suốt những năm tháng tuổi trẻ của mình. Yêu và hiểu đất nước, con người Việt Nam, bà từng đoạt giải Ba trong cuộc thi tìm hiểu về Việt Nam do Đài TNVN tổ chức năm 1995, khi bà còn đang là nghiên cứu sinh tại Hà Nội.
Đáp ứng nhu cầu giáo dục và nghiên cứu khoa học của một đất nước 14 triệu dân, những năm gần đây, Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia đang đẩy mạnh hợp tác quốc tế trên nhiều lực vực nghiên cứu khoa học. Tuy nhiên, lãnh đạo Chính phủ và Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia luôn xác định ưu tiên duy trì và phát triển tốt quan hệ hợp tác truyền thống với các cơ quan nghiên cứu khoa học của Việt Nam.
Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia hiện là đầu mối về hợp tác, trao đổi giáo dục khoa học giữa Campuchia với các đối tác Việt Nam, như Viện Khoa học Xã hội và Nhân văn, Viện Ngôn ngữ, Viện Toán học… Hàng năm hai bên luân phiên tổ chức các cuộc họp trao đổi kinh nghiệm và kết quả nghiên cứu tại Campuchia hoặc Việt Nam, cử chuyên gia tham gia các hội thảo khoa học của nhau trong các vấn đề hai bên cùng quan tâm như nghiên cứu văn hóa, tôn giáo, ngôn ngữ, lịch sử, an ninh khu vực…
Mỗi năm Việt Nam hiện dành cho Campuchia khoảng 100 suất học bổng đại học và sau đại học, thực tập nghiên cứu, và bồi dưỡng ngắn hạn trong các lĩnh vực khoa học mà Việt Nam có thế mạnh./.