Cần tăng quy mô và năng lực!

Thứ trưởng Bộ Y tế Cao Minh Quang đã khẳng định như vậy tại Hội thảo đồng thuận về cảnh giác dược tại Việt Nam, được tổ chức tại Hà Nội ngày 25/3.

Cảnh giác dược liên quan đến các hoạt động phát hiện, đánh giá, nghiên cứu và phòng tránh các phản ứng có hại của thuốc hoặc những vấn đề liên quan đến thuốc. Thạc sỹ Nguyễn Việt Hùng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý dược, cho biết: Qua công tác kiểm soát giám sát chất lượng thuốc trên thị trường cho thấy, trong những năm gần đây, tỷ lệ thuốc không đạt chất lượng đang có chiều hướng gia tăng.

Năm 2008, thuốc sản xuất trong nước không đạt chất lượng phải thu hồi chiếm 49%, thuốc nhập khẩu chiếm 45%. Cụ thể như năm 2006, có 947 mẫu thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng, trong tổng số 29.819 mẫu thuốc được kiểm tra (chiếm tỷ lệ là 3,18%); năm 2007, có 839 mẫu thuốc không đạt chất lượng, trong tổng số 25.460 mẫu thuốc bị kiểm tra (chiếm tỷ lệ 3,30%). Các thuốc bị đình chỉ thu hồi chủ yếu là các dạng thuốc không bền vững, bị thay đổi do tác động của điều kiện môi trường như: các thuốc kháng sinh, các chế phẩm lên men, các loại thuốc đông dược. Số lượng thuốc nhập khẩu không đạt chất lượng cũng khá cao, đã thu hồi và đình chỉ 29 lô thuốc nhập khẩu, chiếm tỷ lệ 34,8%.

Đáng lưu ý, theo thống kê của Cục Quản lý dược, từ 2001-2007, số lượng mẫu lấy để kiểm tra chất lượng  hàng năm đang có xu hướng giảm. Cụ thể: năm 2001 có 35.751 mẫu, nhưng đến năm 2007 giảm chỉ còn 25.460 mẫu. Trong khi số lượng mẫu được kiểm tra có xu hướng giảm thì thị trường dược phẩm đang phát triển mạnh, đạt trên 1,1 tỉ USD (2007), số thuốc có mặt trên thị trường đã tăng mạnh trong những năm gần đây, gần 20% hàng năm. Có nghĩa là, số sản phẩm cần quản lý giám sát chất lượng đang tăng theo sự tăng trưởng thị trường, trong khi hệ thống quản lý chất lượng thuốc không theo kịp cả về quy mô lẫn năng lực và đang có dấu hiệu giảm sút.

Thứ trưởng Cao Minh Quang cho rằng: “Hoạt động thông tin thuốc và cảnh giác dược tại Việt Nam còn hạn chế, không có định hướng lâu dài và gặp nhiều khó khăn, thách thức. Hệ thống thông tin thuốc và cảnh giác dược ở Trung ương, cơ sở điều trị còn chưa hoàn chỉnh về tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ và cơ chế phối hợp. Chúng ta thiếu một đội ngũ cán bộ triển khai thông tin thuốc và cảnh giác dược, không chuyên trách, hạn chế về kinh nghiệm, chưa được đào tạo chuyên sâu. Cơ sở vật chất nghèo nàn, thiếu trang thiết bị…”. Năm 2008, theo thống kê, Cục Quản lý dược đã nhận được trên 2.000 báo cáo về các trường hợp nghi ngờ phản ứng có hại của thuốc, hầu hết liên quan tới việc sử dụng thuốc thường dùng tại Việt Nam như thuốc kháng sinh, thuốc trợ tim và thuốc giảm đau.

Theo Thứ trưởng Cao Minh Quang, để bảo đảm việc sử dụng thuốc an toàn cho người tiêu dùng, chúng ta cần thiết lập hệ thống và ban hành các quy định phù hợp pháp lý về hoạt động thông tin thuốc, cảnh giác dược. Nhận thức về tầm quan trọng của vấn đề trên, Chính phủ đã giao cho Cục Quản lý Dược chủ trì xây dựng đề án thành lập Trung tâm thông tin thuốc và theo dõi phản ứng có hại của thuốc tại Việt Nam./.