Cháy toà nhà EVN: Nếu ngọn lửa cao hơn?
Hình ảnh nhiều công nhân hốt hoảng leo ra lan can, thò đầu, tay vẫy đèn pin, điện thoại kêu cứu khiến tất cả những ai chứng kiến phải rùng mình.
Vụ cháy ở toà nhà của Tập đoàn Điện lực (EVN) xảy ra vào chiều tối 15/12 tại Hà Nội, tuy không gây thiệt hại về người nhưng tiếp tục nâng mức độ cảnh báo về tính an toàn trong phòng ngừa cháy nổ ở các toà nhà cao tầng.
Cần khẳng định, nhờ sự nỗ lực của lực lượng chức năng và người dân, vụ hoả hoạn ở toà nhà EVN đã được xử lý kịp thời, các công nhân được giải thoát, trong đó không có ai bị thương nặng.
Đây không phải là lần đầu tiên xảy ra hoả hoạn ở các toà nhà siêu cao tầng (trên 30 tầng). Dù mỗi tòa nhà, khi xây dựng, đều phải có phương án phòng cháy chữa cháy, và khi đưa vào sử dụng phải có chứng nhận về hệ thống phòng cháy chữa cháy, thế nhưng, các vụ cháy đã xảy ra và câu hỏi đã và đang được đặt ra về tính hiệu quả của các hệ thống này.
 |
|
Lực lượng chống cháy cũng phải nhanh chóng thoát ra khỏi khu vực tầng hầm |
Qua các vụ xảy ra cháy ở tòa nhà Keangnam, EVN, một điều dễ nhận thấy là trong khi các toà nhà cao tầng mọc càng nhiều, thì khả năng phòng cháy, chữa cháy vẫn còn khá thấp. Theo như hình ảnh phóng viên VOV ghi lại từ hiện trường cứu hộ vụ cháy toà nhà EVN, thang cứu hộ chỉ lên đến tầng 7. Trên thực tế, chiếc thang cao nhất của lực lượng PCCC Hà Nội cũng chỉ lên được khoảng tầng 15, 16, có nghĩa là thấp hơn nhiều so với chiều cao toà nhà. Và công dụng chủ yếu cũng chỉ đưa các chiến sĩ lên cao.
Nói đi thì phải nói lại, vì “cái khó bó cái khôn”. Theo lời một lãnh đạo của Sở Cảnh sát PCCC Hà Nội từng nói, nếu trang bị thang cao hơn cho xe cứu hoả của Hà Nội thì xe sẽ rất nặng, có thể gây sập cống, đứt dây điện, đường cua xe dài, không thuận tiện với địa hình chật chội. Vì thế, chỉ có thể trang bị thang cứu hỏa thấp (từ 53m trở xuống). Điều đó cũng có nghĩa, nếu ngọn lửa từ tầng 17 trở lên, người dân phải tự cứu mình?
Trong vụ cháy toà nhà EVN, hình ảnh các công nhân hoảng loạn leo ra lan can, thò đầu, tay vẫy đèn pin, điện thoại kêu cứu chắc hẳn khiến tất cả chúng ta phải rùng mình. Cũng may, ngọn lửa, thậm chí là khói chưa lan đến nơi họ đứng. Điều gì sẽ xảy ra nếu ngọn lửa bùng phát cao hơn, khói bao phủ tứ phía? Diễn biến tiếp theo không ai muốn nghĩ tới.
Đối với những nhà cao tầng, giải pháp phòng ngừa và tự chữa cháy được coi là chính, và do vậy thiết kế nhà cao tầng phải theo quy chuẩn tự động chữa cháy. Tuy nhiên, trên thực tế, Việt Nam chưa có tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy cho nhà siêu cao tầng, nên ngoài trang thiết bị tự ứng cứu thì khi xảy ra cháy, nổ quan trọng nhất là người dân ở đây phải bình tĩnh, tìm phương án tự cứu mình.
Điều đáng mừng là những công nhân làm việc trong toà nhà EVN tỏ ra khá bình tĩnh xử lý tình huống. Có thể họ đã từng quen với điều kiện làm việc trên cao, nhiều lần được hướng dẫn thông tin về đảm bảo an toàn cháy nổ. Nhưng nếu trong điều kiện toà nhà đã hoàn thiện, lượng người trong toà nhà đông hơn hàng chục lần và đa phần trong số đó không có “kinh nghiệm hoả hoạn”, sự việc chắc sẽ khác, mà vụ cháy tòa nhà 18 tầng JSC 34 thuộc Công ty Cổ phần xây dựng 34 – Tổng công ty xây dựng nhà Hà Nội đầu năm 2010 là một ví dụ.
Vào giữa tháng 10/2010, tại Hội nghị báo cáo kết quả điều tra, khảo sát thực trạng công tác phòng cháy chữa cháy, cứu hộ và cứu nạn trên địa bàn Thủ đô, Công an TP Hà Nội đã kiến nghị Chính phủ về tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy tại các công trình hiện đại. Theo đó, nhà có chiều cao từ 100m trở lên phải xây dựng các tầng lánh nạn, ngăn cháy, bãi đỗ trực thăng, các yêu cầu về thoát nạn, cứu hộ, bãi đỗ tiếp cận công trình dành cho xe thang chữa cháy có tải trọng lớn…
Toà nhà Keangnam hay EVN có thể đáp ứng phần nào những điều kiện trên. Song đó là số ít, trong khi trên địa bàn Thủ đô, hàng trăm toà nhà cao dưới 100m vẫn len lỏi trong khu dân cư, có nguy cơ cháy nổ rất cao nhưng điều kiện phòng cháy, chữa cháy còn rất hạn chế. Cụ thể như hệ thống phòng cháy chữa cháy xuống cấp một cách nghiệm trọng, không được duy tuy bảo dưỡng, người dân đặt chướng ngại vật ra hành lang, cầu thang thoát nạn hoặc những vật cản trở ở nơi chữa cháy. Khi có cháy, công tác cứu hộ gặp nhiều khó khăn.
Phát triển nhà cao tầng đang là xu thế chung của các nước tiên tiến cũng như ở Việt Nam. Chính vì thế, yêu cầu về công tác PCCC cũng ngày càng trở nên bức thiết. Đối với các khu nhà cao tầng, nếu không có giải pháp kỹ thuật tốt, khi xảy ra hỏa hoạn chỉ trong vài phút khói, nhiệt của sản phẩm cháy có thể bốc lên rất nhanh theo chiều đứng của tòa nhà đồng thời lan theo bề ngang tòa nhà. Qua nghiên cứu cho thấy vận tốc khói và nhiệt có thể đạt 20m/s. Trong thời gian rất ngắn, từ 2 - 4 phút, nhiệt độ trong cầu thang máy, tầng trên cùng của mái nhà có thể đạt rất cao, từ 200 - 4000C - vượt quá mức an toàn cho con người.
Tuy nhiên, với các trang bị hiện nay của Việt Nam, cùng với điều kiện địa hình của các thành phố như Hà Nội, phần lớn lực lượng chữa cháy chỉ sử dụng các phương tiện chữa cháy bằng cầu thang bộ, mất rất nhiều thời gian lăng vòi cũng như triển khai các phương tiện cần thiết khác.
Do đó, nếu các toà nhà nhà cao tầng áp dụng bắt buộc có hệ thống phòng cháy chữa cháy tại chỗ đúng kỹ thuật, thì bản thân nó có thể chữa cháy ngay ban đầu, kéo dài thời gian để có đủ điều kiện thoát nạn. Các toà nhà phải có các đội chữa cháy tại chỗ, thường xuyên huấn luyện công tác phòng cháy và chữa cháy. Đồng thời cần được lắp đặt họng nước chữa cháy để có thể sử dụng kịp thời và cung cấp nguồn nước cho lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp.
Ở một góc độ khác, số đội phòng cháy chữa cháy cần được tăng cường, thậm chí mỗi quận huyện phải có một đội phòng cháy chữa cháy riêng. Lúc đó, tính cơ động mới cao và hiệu quả chắc chắn sẽ tăng lên.
Theo thống kê của cơ quan chức năng, 5 năm qua trên địa bàn Hà Nội đã xảy ra hơn 1.000 vụ cháy làm hàng chục người chết và bị thương, thiệt hại về vật chất ước tính hàng trăm tỷ đồng. Phòng chống cháy nổ là công tác có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự phát triển bền vững của mô hình nhà chung cư cũng như sự phát triển bền vững của đô thị. Tuy nhiên, thực tế cho thấy chúng ta còn quá nhiều việc cần phải làm!./.