Đài TNVN luôn đồng hành cùng đồng bào các dân tộc

Kênh thông tin quan trọng đối với bà con dân tộc thiểu số

Những năm qua, Đài TNVN đã thông tin, tuyên truyền có hệ thống chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước, các vấn đề dân tộc, đồng thời phản ánh mọi mặt đời sống của đồng bào, trên 4 phương tiện truyền thông của Đài: là phát thanh, báo in, báo điện tử và báo hình.

4 loại hình báo chí này đã dành không gian, thời lượng thích đáng cho vấn đề dân tộc và đại đoàn kết các dân tộc. Trang Phóng sự của Báo điện tử VOVOnline và Báo Tiếng Nói Việt Nam, Chương trình Chuyên đề của Truyền hình VOV... Và cả 5 hệ phát thanh VOV1, VOV2, VOV3, VOV4, VOV5 đều chú trọng thông tin về vùng dân tộc thiểu số.

Đài TNVN hiện có 3 chương trình tiếng Việt chuyên sâu về đề tài dân tộc thiểu số, đó là: Dân tộc Phát triển (VOV1), Đại gia đình các dân tộc Việt Nam và chương trình Giao lưu văn hóa các dân tộc VN (VOV2).

Đặc biệt, Đài TNVN đã tập trung đầu tư xây dựng và phát sóng các chương trình phát thanh tiếng dân tộc thiểu số. Từ chỗ chỉ có 2 chương trình vào năm 1990, đến thời điểm này, Đài đã lên sóng 12 chương trình phát thanh tiếng dân tộc phủ sóng tập trung cho các vùng: Tây Bắc, Tây Nguyên và Tây Nam Bộ, những địa bàn chiến lược đối với công tác dân tộc nói chung. Đó là chương trình tiếng Mông, Thái, Dao, Cơ Tu, Ê Đê, Jơ Rai, Ba Na, Xơ Đăng, M’Nông, K’Ho, Chăm, Khơ Mer, với tổng thời lượng phát sóng hơn 30 giờ/ngày.

Từ năm  2003, Đài TNVN tiếp âm chương trình tiếng Mông, tiếng Thái vào khu vực Tây Nguyên qua vệ tinh, đáp ứng nhu cầu thông tin của 1 bộ phận đồng bào Mông di cư vào khu vực này. 

Các BTV của ĐàiTNVN lên chương triình tiếng dân tộc

Lãnh đạo Đài TNVN đặc biệt quan tâm đầu tư, phát triển phát thanh dân tộc cả về lượng lẫn về chất. Năm 2004, Đài TNVN tổ chức sắp xếp Hệ Phát thanh Dân tộc - Hệ VOV4 trên cơ sở trên 50 hoạt động của phát thanh dân tộc tại Đài TNVN. Các chương trình phát thanh tiếng dân tộc thiểu số của Đài được sắp xếp trong hệ thống, tạo được mối liên hệ nhất quán.

Có thể nói việc ra đời Hệ Phát thanh Dân tộc - VOV4 là một bước tiến mới trong công tác quản lý điều hành, để nâng cao chất lượng các chương trình phát thanh tiếng dân tộc của Đài, thể hiện sự nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của phát thanh dân tộc trong thời kỳ mới cũng như sự quan tâm của Đài TNVN đối với đồng bào  dân tộc thiểu số.

Tất cả các phương tiện truyền thông của Đài, đặc biệt là phát thanh dân tộc đã thông tin nhanh, đầy đủ, kịp thời các chính sách dân tộc; Những quyền lợi và nghĩa vụ của người dân được thụ hưởng chính sách, các chương trình dự án đầu tư; Việc thực hiện chính sách dân tộc ở các địa phương; Chính sách dân tộc đi vào cuộc sống, những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn; Những thay đổi trong cuộc sống người dân; Thành quả ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số mà các chính sách, chương trình dự án mang lại; Sự đoàn kết, xây dựng đời sống mới trong cộng đồng; Việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hoá các dân tộc…

Thực tiễn phát sóng của các chương trình phát thanh tiếng dân tộc của Đài TNVN những năm qua cho thấy, những thông tin từ các chương trình phát thanh tiếng dân tộc đến với  đồng bào, góp phần quan trọng vào sự phát triến kinh tế xã hội vùng dân tộc.

Các chương trình phát thanh tiếng dân tộc của Đài TNVN cung cấp cho người dân không chỉ những thông tin thời sự, những sự kiện, chính sách mới; mà còn chú trọng phổ biến các kiến thức về pháp luật, khoa học kỹ thuật, y tế cộng đồng, giúp đồng bào nâng cao dân trí. Có thể nói, Đài TNVN đã thực sự trở thành kênh thông tin quan trọng để đồng bào các dân tộc thiểu số tiếp cận với khoa học kỹ thuật, tiếp thu kiến thức mới, dần hoà nhập vào sự phát triển chung của đất nước.

Qua thư thính giả, điện thoại, bà con cũng tâm sự rằng: Nhờ nghe Đài đã hiểu thêm chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước; hiểu thêm cách thức làm ăn, kinh nghiệm sản xuất, phòng tránh bệnh tật…

Với đặc thù của mình, phát thanh dân tộc của Đài TNVN không chỉ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, ổn định tình hình chính trị mà còn tạo mối giao lưu văn hoá cộng đồng, tham gia bảo tồn, phát triển nền văn hoá đa dạng, giàu bản sắc của từng dân tộc.

Các chương trình đều dành một thời lượng thích đáng cho dân ca, dân nhạc và nghệ thuật truyền thống của các dân tộc. Chương trình tiếng Thái mỗi ngày 30 phút ca nhạc; 5 chương trình tiếng dân tộc thiểu số khu vực Tây Nguyên, Khơ Mer, Chăm, đều có chương trình ca nhạc 20 phút mỗi ngày. Mới đây, chương trình tiếng Cơ Tu còn mở chuyên mục dạy hát dân ca Cơ Tu trên sóng, được bạn nghe Đài đón nhận hào hứng.

Phản ánh toàn diện đời sống kinh tế, xã hội của đồng bào các dân tộc, thực hiện sự bình đẳng, đoàn kết, tương trợ cùng phát triển, bảo tồn, phát huy bản sắc văn hoá của các dân tộc Việt  Nam luôn là phương châm, đồng thời cũng là nội dung đề cập của các chương trình, nhất là chương trình tiếng dân tộc của Đài TNVN.

Bên cạnh đó, Đài TNVN đã có những phương thức truyền thông hiệu quả chính sách dân tộc và các vấn đề dân tộc. Đài TNVN xác định rõ, các chương trình phát thanh là kênh thông tin chính đến đồng bào. Các chương trình phát thanh  tiếng dân tộc của Đài đã xây dựng các chuyên mục mang tính ổn định, thường xuyên phổ biến những thông tin về khuyến nông, khuyên lâm, khuyến ngư, phản ánh những mô hình, kinh nghiệm làm ăn giỏi… như chuyên mục Dành cho nhà nông, Những điều cần biết trong cuộc sống, Chính sách mới, Pháp luật và đời sống, Đồng bào các dân tộc với Quốc Hội, Khoa học và đời sống… Các chuyên mục này xuất hiện thường xuyên, liên tục, cố định vào một ngày cụ thể trong tuần, giúp cho đồng bào dễ theo dõi.

Khi có chủ trương chính sách lớn, hoặc sự kiện lớn, các phương tiện truyền thông của Đài đồng loạt đưa tin, tường thuật trực tiếp, tổ chức toạ đàm, giao lưu trên sóng, phát liên tục trước – trong và sau khi sự kiện diễn ra, tạo hiệu ứng truyền thông mạnh mẽ trong dư luận xã hội.

Đài TNVN truyền thông theo chuyên đề sâu, tăng lượng tin, bài, tập trung vào từng chuyên đề cụ thể, thường mang tính chất chuyên sâu, như truyên truyền thực hiện chương trình 135.

Tăng cường thu thập những thông tin phản hồi từ người dân, từ cơ sở qua điều tra thính giả, thư bạn nghe Đài, qua việc giao lưu với thính giả trong các chuyến công tác, điền dã, qua điện thoại để nắm bắt nhu cầu thông tin về chính sách dân tộc của bạn nghe đài. Từ đó, điều chỉnh nội dung và phương thức tuyên truyền cho phù hợp.

Cùng với việc đầu tư, nâng cao chất lượng phát thanh dân tộc, Đài TNVN còn chú trọng việc đào tạo đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên dịch viên cho thanh dân tộc. Nhân lực thực hiện 12 chương trình tiếng dân tộc thiểu số của Đài là hơn 60 người, thành thạo kỹ năng biên tập, biên dịch và đọc văn bản phát thanh bằng tiếng dân tộc.

Những năm qua, Đài TNVN đã tăng cường đầu tư phương tiện kỹ thuật ở vùng đồng bào dân tộc, như các trạm phát sóng tại Pha Đin, Điện Biên, Phia Oắc, Quản Bạ, Sìn Hồ, Mẫu Sơn, Bá Thước, Sơn Trà, Phú Yên, Ninh Thuận, Bình Thuận, Đắc Nông, Đắc Lắc, Quán Tre, VN-1, VN-2… Hiện, Đài TNVN đã phủ sóng 99,5% lãnh thổ quốc gia.  

Phối hợp hiệu quả với Uỷ ban Dân tộc

Thành công trong công tác tuyên truyền chính sách dân tộc của Đài TNVN thời gian qua, là kết quả của sự phối hợp hiệu quả của Uỷ ban Dân tộc. Phía Đài TNVN đã cử phóng viên chuyên trách, theo dõi, khai thác nguồn tin từ Uỷ ban Dân tộc; cập nhật các văn bản, chính sách mới, các chương trình dự án dành cho đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt là khi chính sách đi vào cuộc sống đồng bào. Uỷ ban Dân tộc cũng đã hết sức tạo điều kiện, cung cấp thông tin cho phóng viên đầy đủ, kịp thời.

Chiều 14/10, tại Trung tâm Phát thanh Quốc gia (58, Quán Sứ, Hà Nội), Đài TNVN và Ủy ban Dân tộc đã ký kết Chương trình phối hợp công tác, giai đoạn 2011 – 2015. Chương trình nhằm mục đích tăng cường phối hợp giữa hai cơ quan. Trong đó, tập trung thông tin, tuyên truyền đầy đủ, kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước nói chung, chính sách dân tộc nói riêng; thực hiện tốt chính sách dân tộc và đại đoàn kết dân tộc; góp phần phát triển kinh tế - xã hội vùng miền núi và dân tộc thiểu số; cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, văn hóa tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số.

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Uỷ ban Dân tộc Giàng Seo Phử và Tổng Giám đốc Đài TNVN Nguyễn Đăng Tiến ký kết Chương trình phối hợp công tác

Thông tin, tuyên truyền về kết quả, thành tựu đạt được về công tác Dân tộc của Đảng và Nhà nước ta; hoạt động chỉ đạo, điều hành của Ủy ban Dân tộc; kết quả thực hiện các mục tiêu, chương trình, dự án của Ủy ban Dân tộc. Đồng thời, thông tin, quảng bá, giới thiệu với nhân dân cả nước và bạn bè quốc tế về hình ảnh đất nước, con người Việt Nam, đặc biệt là sự đa dạng, phong phú, giàu bản sắc văn hóa của các dân tộc thiểu số.

Các chương trình của Đài TNVN được bố trí thời gian phát sóng phù hợp với tập quán sinh hoạt và sản xuất của đồng bào; và được đăng tải nội dung tuyên truyền trên tất cả các phương tiện của Đài TNVN (phát thanh, truyền hình, báo in và báo điện tử). Ngoài các nội dung tuyên truyền thường xuyên, là các đợt tuyên truyền đột xuất, phục vụ nhiệm vụ chính trị.

Phát biểu tại Lễ ký kết, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Giàng Seo Phử nhấn mạnh, Đài TNVN và Ủy ban Dân tộc là hai đơn vị có bề dày thành tích trong suốt hơn 60 năm qua. Trong giai đoạn mới, sự hợp tác hai đơn vị đòi hỏi cần tiến hành chặt chẽ và rất nhiều công việc nặng nề, trong đó có sắp xếp chương trình phát sóng phải phù hợp với thời gian của bà con, cũng như phải chuyển tải song ngữ (tiếng Việt và tiếng dân tộc).

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Giàng Seo Phử cho rằng, các phóng viên, biên tập viên của Đài TNVN phải hiểu, nắm được chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, cũng như công tác dân tộc trong công tác tuyên truyền; đồng thời, việc biên dịch đòi hỏi phải nêu bật được đặc tính chủ thể dân tộc của mỗi vùng, miền. Các chương trình phải làm tốt hai mặc công tác là tuyên truyền chính sách, biểu dương gương người tốt việc tốt, điển hình tiến tiến… để bà con vươn lên xóa nghèo; bên cạnh đó giúp bà con nhận thức đầy đủ và phân biệt những âm mưu của các thế lực thù địch, lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc của nước ta.

Ông Giàng Seo Phử cũng đề nghị Đài TNVN cử phóng viên tháp tùng các lãnh đạo trong những chuyến công tác tới vùng sâu, vùng xa… nhằm thông tin kịp thời, đầy đủ trên các phương tiện của Đài. Ủy ban Dân tộc sẽ có trách nhiệm cung cấp thông tin cho Đài TNVN kịp thời, phục vụ công tác tuyên truyền.

Tổng Giám đốc Đài TNVN Nguyễn Đăng Tiến khẳng định, sự phối hợp công tác chặt chẽ giữa hai bên góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ Đảng, Nhà nước giao phó. Đài TNVN luôn ý thức rằng, ngoài nhiệm vụ chung, Đài phải có trách nhiệm hơn nữa với đồng bào dân tộc, bởi họ là “phên dâu của Tổ quốc”. Trách nhiệm của Đài TNVN là đưa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, của Ủy ban Dân tộc và các Bộ, ngành tới bà con các dân tộc./.