Để tự tin làm giàu từ biển!

Dự đoán đến năm 2020, kinh tế biển sẽ đóng góp 53 – 55% GDP của cả nước. Nhưng với những diễn biến gần đây trên biển Đông, mục tiêu ấy đang bị thách thức, bị đe doạ nghiêm trọng. Làm gì để vượt qua mọi trở ngại để tự tin phát triển một nền kinh tế biển vững mạnh?

Trong bài phát biểu ngày 26/12/2008 tại hội nghị triển khai nhiệm vụ của Tổng Cục Biển và hải đảo, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên – Môi trường Phạm Khôi Nguyên khẳng định: đến năm 2020, dự báo ngành kinh tế biển của Việt nam sẽ đóng góp 53% GDP của cả nước. Chiến lược biển Việt Nam cũng định rõ: đến năm 2020, kinh tế biển sẽ đóng góp 53-55% GDP, 55-60% kim nạch xuất khẩu của cả nước. Theo thống kê của Bộ Kế hoạch - Đầu tư, kinh tế biển và vùng ven biển hiện đã đóng góp khoảng 48 – 49% tổng GDP.

Chỉ một con số đó thôi: 53 – 55% GDP của cả nước vào năm 2020 cũng đủ thấy tầm quan trọng của kinh tế biển đối với sự phát triển đất nước. Và cũng chỉ với con số đó thôi cũng đủ thấy biển - đảo thật sự trở thành không gian sinh tồn, mang ý nghĩa sống còn đối với Việt Nam.

Nhìn lại những diễn biến phức tạp gần đây trên biển Đông, đặc biệt là việc Trung Quốc liên tục gia tăng áp lực, ngang ngược uy hiếp các tàu thăm dò địa chấn ngay trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, có thể thấy những mục tiêu phát triển kinh tế biển của Việt Nam đang bị đe doạ nghiêm trọng.

Vấn đề là trong những năm qua, các nỗ lực vươn đến mục tiêu 53-55% GDP chưa được hiện thực hoá bằng những quyết sách cụ thể, sắc bén và sự đầu tư tương xứng. Theo nghị quyết số 38/2009/QH12 về phân bổ ngân sách trung ương năm 2010, trong tổng số chi cân đối ngân sách trung ương 370.436 tỷ đồng thì chi cho Chương trình biển Đông, hải đảo, cảnh sát bỉên chỉ chiếm 1.708 tỷ đồng, tương ứng 0,46% ngân sách. Trong dự toán chi ngân sách trung ương năm 2011, dự toán chi cho chương trình biển Đông, hải đảo, cảnh sát biển có tăng nhưng cũng chỉ đạt mức 2.300 tỷ đồng. Có thể còn có những đầu tư khác chưa được thống kê, nhưng những con số chính thức về phân bổ ngân sách trung ương qua hai năm gần đây nhất cho thấy việc đầu tư chưa đầy 1% ngân sách vào khu vực đóng góp khoảng 50% tổng GDP của cả nước là một sự mất cân đối không thể chấp nhận được.

Trong nhiều vấn đề đáng suy ngẫm về việc bảo vệ chủ quyền biển đảo của Việt Nam trước sự gia tăng áp lực tranh chấp của Trung Quốc, một trong những đòi hỏi quan trọng là cần có ngay một luật biển đồng bộ và thống nhất làm cơ sở bảo vệ các hoạt động kinh tế của Nhà nước và nhân dân, cũng như các lợi ích hợp pháp khác trong vùng biển thuộc chủ quyền của chúng ta.

Khi có luật biển, trước những kẻ phá hoại và gây hấn, chúng ta có thể dõng dạc tuyên bố: Các anh đã vi phạm luật pháp và chủ quyền quy định bởi luật pháp của chúng tôi! Mặc dù Việt Nam đã tham gia Công ước của Liên hiệp quốc về Luật biển năm 1982 song nội dung của công ước này chưa được cụ thể hoá để người dân của ta hiểu và sử dụng khi cần đến.

Vì thế, một luật biển Việt Nam nhằm tạo nền tảng pháp lý cụ thể, đồng bộ và hoàn chỉnh để bảo vệ  người dân, bảo vệ các nguồn tài nguyên biển, đảm bảo các hoạt động kinh tế biển được an toàn và công tác quản lý biển đảo hiệu quả là điều rất bức thiết.

Để hướng tới một quốc gia kinh tế biển, điều cần thiết trước tiên đòi hỏi chúng ta cần có một tư duy đầy đủ về biển. Biển là một thực thể khách quan tồn tại ngoài ý chí của con người, biển là cái nôi và là yếu tố quyết định để tồn tại sự sống trên trái đất. Bởi vậy ngay từ vai trò tối hậu của nó cho thấy biển có tác dụng to lớn và toàn cục đến các hoạt động của con người, trong đó có lĩnh vực kinh tế biển./.