Đừng đánh trống bỏ dùi!

Đồ chơi trẻ em được xếp vào Danh mục hàng hoá phải kiểm tra Nhà nước về chất lượng. Theo “Tiêu chuẩn Việt Nam về an toàn đồ chơi trẻ em”, sản phẩm đồ chơi trẻ em phải ghi đầy đủ các quy định về nhãn mác như: tên nhãn hiệu, địa chỉ nhà sản xuất, đơn vị nhập khẩu... và hướng dẫn cách sử dụng, cũng như lời cảnh báo, đặc biệt là với đồ chơi dành cho trẻ em dưới 36 tháng tuổi. Quy định thì như thế nhưng trên thực tế, thị trường đồ chơi trẻ em gần như bị bỏ ngỏ.

Quản lý kiểu “bắt cóc bỏ đĩa”

Phần lớn đồ chơi trên thị trường đều là hàng nhập khẩu không chính ngạch nên khâu thẩm định chất lượng hầu như bị bỏ qua. Một kiểm soát viên của Cục Quản lý thị trường cho biết, đồ chơi trẻ em chỉ kiểm tra theo định kỳ năm 1-2/lần. Chỉ những lúc xảy ra chuyện, dư luận, báo chí vào cuộc thì cơ quan chức năng mới tăng cường kiểm tra, xử lý theo kiểu “bắt cóc bỏ đĩa”. Hậu quả của việc kiểm soát thiếu chặt chẽ là sau mỗi đợt kiểm tra, mọi việc đâu vẫn hoàn đó, người bán vẫn tiếp tục bán và người tiêu dùng do không có sự lựa chọn nào khác nên vẫn phải mua.

Nhằm ngăn chặn kịp thời các loại đồ chơi gây nguy hiểm, kích động bạo lực ảnh hưởng đến sức khoẻ và giáo dục nhân cách của trẻ, Cục Quản lý chất lượng hàng hoá (Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng) đã chỉ đạo và hướng dẫn kiểm tra chất lượng và ghi nhãn đồ chơi trẻ em tại 10 tỉnh, thành phố trọng điểm. Qua đợt kiểm tra, ông Trần Quốc Tuấn - Phó cục trưởng Cục Quản lý chất lượng hàng hoá cho biết, đã phân tích 105 mẫu sản phẩm lấy ngẫu nhiên trên thị trường nhưng chưa phát hiện trường hợp nào vi phạm quy định mức độ xâm nhập các độc tố, kim loại nặng như chì, thuỷ ngân, crome...

Theo số liệu tổng hợp của Cục Quản lý chất lượng hàng hoá, năm 2008, tổng số đồ chơi được đăng ký kiểm tra chất lượng là 1.030. Tất cả các lô hàng đồ chơi này đều đạt chất lượng nhập khẩu theo TCVN 6238-3-1997, trong đó 180 lô đạt yêu cầu về chất lượng và ghi nhãn, 801 lô đạt chất lượng nhưng không thống kê về ghi nhãn,  49 lô đạt về chất lượng nhưng không ghi nhãn phụ. Trong tổng số 1.030 lô đồ chơi trẻ em nhập khẩu, có 904 lô có xuất xứ từ Trung Quốc (chiếm 87,77%).

Vi phạm về nhãn hàng hoá là khá phổ biến ở một số loại đồ chơi như xúc xắc, chút chít. Những mặt hàng này trên thực tế dành cho trẻ em dưới 36 tháng tuổi có xuất xứ từ Trung Quốc nhưng ghi trên nhãn là dành cho trẻ em trên 36 tháng tuổi, để trốn tránh việc kiểm tra chất lượng. Một số loại đồ chơi trẻ em là hàng nhập khẩu nhưng lại không có nhãn phụ bằng tiếng Việt. Quản lý thị trường đã tịch thu 86.485 chiếc súng, kiếm nhựa, 12.631 viên đạn nhựa. Cũng theo ông Tuấn, qua kiểm tra chất lượng và ghi nhãn đồ chơi trẻ em lưu thông trên thị trường cho thấy, vi phạm về ghi nhãn hàng hoá là khá phổ biến.

Sẽ quy định cụ thể từng loại đồ chơi

Việc kiểm tra đồ chơi nhập khẩu phải thực hiện theo một trong hai phương thức: thử nghiệm lô hàng hoá; sử dụng kết quả giám định chất lượng hoặc chứng nhận chất lượng của tổ chức nước ngoài được cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền thừa nhận. Đồ chơi trẻ em lưu thông trên thị trường phải chịu sự kiểm tra về sự phù hợp với các yêu cầu về kỹ thuật của Quy chuẩn theo phương thức thử nghiệm mẫu điển hình. Chỉ tiêu, yêu cầu kiểm tra do cơ quan hoặc đoàn kiểm tra quyết định.

Thời gian tới, Tổng cục ĐLCL sẽ hoàn thiện Dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về an toàn đồ chơi trẻ em, trong đó quy định khá cụ thể việc quản lý đối với từng loại đồ chơi. Tất cả các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu đồ chơi phải công bố tiêu chuẩn áp dụng theo TCVN 6238 (EN 71), có kèm các lời cảnh báo thích hợp, rõ ràng nhằm giảm thiểu các rủi ro vốn có trong việc sử dụng.

Đối với đồ chơi trẻ em dưới 36 tháng tuổi, việc quy định chỉ kiểm tra về an toàn, liên quan đến các độc tố xâm nhập từ đồ chơi theo TCVN 6238-3:1997 (EN 71-3:1998) là chưa đủ. Sẽ quy định thêm các yêu cầu về an toàn cơ lý hay chống cháy đối với đồ chơi trẻ em (EN 71-1, EN 71-8 và EN 71-2) vì các nguy cơ này là rất phổ biến đối với trẻ dưới 36 tháng tuổi.

Đặc biệt, sẽ tiến hành lấy mẫu kiểm tra ngay tại cửa khẩu xem có đạt tiêu chuẩn hay không, nếu không đạt sẽ cấm nhập vào Việt Nam, đối với hàng bày bán trong nước cũng sẽ được lấy mẫu để kiểm tra, nếu không đạt chuẩn sẽ bị tịch thu, tiêu huỷ./.