Dựng trường nơi phên dậu Tổ quốc: Nhường ruộng vườn - gieo mầm tương lai

Ở xã biên giới Lóng Phiêng, tỉnh Sơn La, 15 hộ dân đã bàn giao đất sản xuất để dành mặt bằng xây dựng Trường phổ thông nội trú Tiểu học - THCS Lóng Phiêng. Có người mất vườn nhãn, có người mất ruộng lúa. Nhưng từ những thửa đất ấy, một ngôi trường mới đang dần hiện hữu.

Vườn nhãn hơn 2.100m vuông từng là nguồn thu nhập chính của gia đình ông Phạm Văn Tiến, ở bản Yên Thi, xã Lóng Phiêng, tỉnh Sơn La. Hơn 100 cây nhãn đã tỏa bóng suốt gần một thập kỷ. Giờ đây, trên chính mảnh đất ấy, một ngôi trường đã được dựng lên.

Đầu tháng 10/2025, khi lãnh đạo xã và các đoàn thể đến vận động thu hồi diện tích đất trồng nhãn, gia đình ông Tiến không tránh khỏi những băn khoăn. "Diện tích đất trồng nhãn này đang thu hoạch được 10 năm nay rồi. Trong khi đó nguồn thu nhập của gia đình là từ sản xuất nông nghiệp, mất đất sẽ ảnh hưởng đến nguồn thu nhập và việc làm của cả nhà", ông Tiến bày tỏ.

Không riêng gia đình ông Tiến, ở bản Yên Thi và Tà Vàng, 14 hộ dân khác cũng nằm trong diện thu hồi đất. Có những gia đình, đây đã là lần thứ hai nhường đất sản xuất. Lần trước, họ đã dành đất để đón đồng bào từ Quỳnh Nhai chuyển đến tái định cư phục vụ công trình thủy điện Sơn La. Lần này, họ tiếp tục nhường một phần đất sản xuất để dựng trường.

Và chính từ những băn khoăn ấy, Đảng ủy, chính quyền xã Lóng Phiêng xác định công tác dân vận phải là khâu đầu tiên để tạo sự đồng thuận. Phát huy vai trò nêu gương của bí thư chi bộ, trưởng bản và đảng viên, không chỉ những lãnh đạo như ông Hoàng Văn Khù, Phó Chủ tịch UBND xã mà nhiều cán bộ xã cùng các đoàn thể đã nhiều lần xuống bản, họp dân, đối thoại, giải thích chủ trương.

"Ban đầu khi biết công trình xây dựng trên diện tích đất sản xuất của gia đình, nhiều người cũng tâm tư và không phải công việc triển khai thuận lợi ngay từ ban đầu đâu. Xã xác định tuyên truyền, họp bản, phát huy vai trò của đảng viên, bí thư, trưởng bản; giải thích ý nghĩa, mục đích của công trình. Khi hoàn thành, học sinh và con em sẽ được học tập trong môi trường tốt hơn", ông Hoàng Văn Khù nói.

Là đảng viên nhiều năm công tác ở cơ sở, ông Phạm Văn Tiến, nguyên Bí thư Đảng ủy xã Lóng Phiêng, hiểu hơn ai hết ý nghĩa của một ngôi trường đối với vùng biên. Nhưng hiểu chủ trương là một chuyện. Để bàn giao hơn 2.000m vuông đất, nơi có hơn 100 cây nhãn đã cho thu hoạch suốt gần 10 năm, lại là một quyết định không dễ dàng.

Mỗi năm, vườn nhãn cho gia đình ông Tiến khoảng 15 tấn quả, mang lại nguồn thu chừng 200 triệu đồng. Nhường đất xây trường, ông Tiến phải thuyết phục những người thân trong gia đình.

"Tôi cũng bảo với vợ, bây giờ bàn giao đất cho Nhà nước cũng là công việc. Thực hiện sớm thì đảm bảo được tiến độ, sớm xây dựng trường học cho các cháu có nơi học khang trang, to đẹp hơn trong năm học mới này", ông Phạm Văn Tiến kể lại.

Những cuộc họp bản diễn ra liên tục, để cán bộ vừa tuyên truyền, vừa lắng nghe tâm tư của người dân. Ở bản Tà Vàng, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Vì Văn Thành cũng là một trong những hộ đầu tiên bàn giao hơn 400m vuông ruộng lúa - thửa ruộng duy nhất của gia đình. Với anh, sự gương mẫu của người cán bộ cơ sở chính là lời vận động có sức thuyết phục nhất để các hộ gia đình làm theo.

"Tôi đã đến từng nhà tuyên truyền, vận động bà con tạo điều kiện thuận lợi để xã, tỉnh sớm có mặt bằng xây dựng trường liên cấp. Gia đình không có con học ở trường này. Giờ đây khi không còn ruộng lúa nữa nhưng chúng tôi sẽ cố gắng khắc phục bằng cách là trồng lúa trên nương", Trưởng bản Vì Văn Thành nói.

Từ sự gương mẫu của cán bộ, đảng viên đến việc công khai phương án bồi thường, hỗ trợ, những khúc mắc dần được tháo gỡ. Chỉ trong khoảng một tháng, các hộ dân hoàn tất thủ tục, nhận tiền bồi thường và bàn giao mặt bằng theo đúng tiến độ.

"Đây là lần thứ hai gia đình bị thu hồi đất. Lần đầu là cho bà con vùng di dân ở Quỳnh Nhai chuyển đến, giờ là xây dựng trường học. Không còn đất trồng ruộng, chỉ còn đất nương trồng ngô. Giờ hàng tháng cũng phải đi mua gạo cho 9 người trong gia đình, nhưng được trưởng bản tuyên truyền, vì sự nghiệp giáo dục gia đình cũng chấp hành thôi", trong số đó có gia đình ông Vì Văn Khư, dân tộc Sinh Mun, ở bản Tà Vàng.

Mặt bằng đã có, tiếng máy xúc vang khắp công trường. Kỹ sư Hồ Minh Tuyên, Ban Quản lý dự án đầu tư các công trình nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Sơn La, khẳng định việc người dân bàn giao đất sớm không chỉ giúp công trình có thể khởi công mà còn quyết định tới cả chuỗi công việc tiếp đó.

"Việc bàn giao mặt bằng sớm, đúng tiến độ là yếu tố then chốt và quyết định đến tiến độ của dự án, bởi vì chỉ cần bàn giao chậm một đến hai ngày cũng ảnh hưởng đến tiến độ chung của các công việc", ông Tuyên nói.

Phía sau những mét vuông đất ấy là vườn nhãn, là ruộng lúa, là sinh kế của từng gia đình. Có người mất vườn nhãn. Có người không còn ruộng lúa. Có gia đình phải tính đến chuyện mua gạo thay vì tự cấy lúa như trước. Nhưng đổi lại, ở vùng biên Lóng Phiêng, những đứa trẻ sẽ có thêm một ngôi trường khang trang để học tập, sinh hoạt và trưởng thành ngay trên quê hương mình.

Từ những thửa đất ấy, đã thấy những nền móng đầu tiên của một công trình dành cho tương lai - nền móng được dựng lên từ sự đồng thuận, từ tinh thần trách nhiệm và niềm tin của người dân vào một tương lai tốt đẹp hơn cho con em mình.

Từ những thửa đất được người dân bàn giao, công trường Trường phổ thông nội trú Tiểu học – THCS Lóng Phiêng bắt đầu chạy đua với thời gian. Khi bản làng đã chìm vào đêm tối, trên công trường, những ánh đèn vẫn sáng. Những ca làm việc kéo dài đến khuya để từng hạng mục kịp tiến độ, để ngôi trường có thể hoàn thành trước ngày đón học sinh. “Những đêm sáng đèn trên công trường” là nội dung kỳ 2 của loạt phóng sự “Dựng trường nơi phên dậu Tổ quốc”.

Diện mạo ngôi trường nội trú liên cấp vùng biên giới Sơn La

VOV.VN - Dẫn đầu tiến độ trong số 13 trường nội trú liên cấp vùng biên giới Sơn La, trường phổ thông nội trú Tiểu học - THCS tại xã Yên Sơn đã bước vào những công đoạn hoàn thiện cuối cùng, sẵn sàng cho lễ khánh thành vào ngày 22/8 tới đây.