Gần một nửa tỉnh, thành không chi đủ ngân sách cho hoạt động môi trường

•  Hạn chế xe cá nhân - Giảm thiểu ô nhiễm môi trường
• Đào tạo về môi trường, sử dụng đất và quan trắc môi trường

Tiếp tục phiên họp toàn thể của Ủy ban Khoa học và Công nghệ của Quốc Hội, chiều 17/10, các đại biểu nghe Bộ Tài nguyên và Môi trường báo cáo giải trình về việc thực hiện kế hoạch và dự toán ngân sách sự nghiệp môi trường năm 2011, dự kiến kế hoạch năm 2012. Từ năm 2006, ngân sách cho bảo vệ môi trường có nguồn riêng gọi là chi sự nghiệp môi trường với qui mô không thấp hơn 1% tổng chi ngân sách nhà nước. Từ nguồn ngân sách này, công tác bảo vệ môi trường tại các địa phương đã được cải thiện rõ, hoạt động quản lý môi trường ở các bộ, ngành được triển khai mạnh mẽ, nhiều điểm nóng về ô nhiễm môi trường được xử lý ổn định. Từ năm 2007 đến năm 2010, cả nước đã chi trên 15.800 tỷ đồng cho công tác bảo vệ môi trường. Công tác xã hội hóa về thu gom và xử lý rác thải trở thành phong trào ở nhiều địa phương. Thu hút và vận động được nhiều nguồn vốn đóng góp cho công tác bảo vệ môi trường.

Tuy nhiên, việc chi ngân sách bảo vệ môi trường ở các địa phương rất khác nhau, có tới gần một nửa tỉnh, thành không đảm bảo chi đủ 1% tổng thu ngân sách cho hoạt động bảo vệ môi trường. Ngoài ra, nguồn vốn bảo vệ môi trường bị chi dàn trải cũng khiến việc xử lý không dứt điểm hoặc không thể xử lý do thiếu vốn.

Đại biểu Trần Thị Quốc Khánh, đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội nói: “Phải công nhận tiền chi cho bảo vệ môi trường ít mà đầu tư dàn trải quá, Bộ ngành nào cũng in tờ rơi tờ gấp, tuyên truyền nhưng hiệu quả không có, trong khi từng đồng cần đưa đến các địa phương để giải quyết ô nhiễm. Trong báo cáo đã nêu như vậy là rất đáng mừng vì nghĩa là Bộ đã thấy rõ vấn đề. Đề nghị cần tập trung sâu hơn vấn đề này tại kỳ họp Quốc hội tới để Quốc hội có ý kiến với Chính phủ sắp xếp lại nguồn kinh phí này cho thiết thực hơn”.

Trọng tâm công tác bảo vệ môi trường trong thời gian tới là ưu tiên giải quyết những cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng, trực tiếp ảnh hưởng đến đời sống người dân. Hiện nay 80% chất thải gây ô nhiễm môi trường tập trung ở 3 lưu vực sông gồm sông Cầu, sông Nhuệ, sông Đáy; lưu vực sông Sài Gòn và lưu vực sông Đồng Nai do tập trung nhiều nhà máy, xí nghiệp và các làng nghề. Việc giải quyết môi trường cho 3 lưu vực sông này sẽ giúp cải thiện đáng kể môi trường nước ta. Thứ trưởng thường trực Bộ Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Văn Đức cho biết: 5 năm (2011-2016) Bộ tập trung vào 3 vấn đề lớn trong xử lý ô nhiễm môi trường là các lưu vực sông, sông có sạch thì biển mới sách. Thứ hai là làng nghề để cùng với chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Thứ 3 là giải quyết các cơ sở ô nhiễm nghiêm trọng. Song song với nó những cơ sở mới xây dựng bắt đầu từ đây dứt khoát phải đảm bảo cơ sở hạ tầng về sử lý ô nhiễm môi trường.

Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Đức, để giải quyết vấn đề môi trường, quan trọng nhất là nâng cao ý thức của người dân và các cơ sở sản xuất. Bộ Tài nguyên và môi trường không thể kiểm soát hết các vấn đề ô nhiễm nếu không nhận được sự ủng hộ của người dân.

Trước đó, trong sáng nay, tại Hà Nội, Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường của Quốc hội nghe Bộ Khoa học và Công nghệ Báo cáo tình hình thực hiện kế hoạch và dự toán ngân sách năm 2011, nhiệm vụ và dự toán ngân sách năm 2012 của ngành Khoa học và Công nghệ; thảo luận đóng góp ý kiến vào Dự toán ngân sách Khoa học Công nghệ năm 2012.     

Năm 2011, Quốc hội phê duyệt ngân sách cho hoạt động Khoa học Công nghệ là 11.499 tỷ, tăng 12,5% so với 2010. Trọng tâm đầu tư của ngân sách Khoa học Công nghệ năm 2011 chủ yếu tăng cường cơ sở vật chất cho các tổ chức nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ; triển khai xây dựng Khu nghiên cứu phát triển của Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, Khu Công nghệ cao TP HCM; hỗ trợ một số doanh nghiệp xây dựng các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm và đầu tư ứng dụng, chuyển giao khoa học công nghệ tại các địa phương.

Sự chuyển biến tích cực trong quản lý và sử dụng ngân sách phục vụ sự nghiệp khoa học xuất phát từ cách tiếp cận thực tế về nhu cầu của từng địa phương. Phần lớn kinh phí được dành cho các hoạt đông nghiên cứu ứng dụng và triển khai thực nghiệm. Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Chu Ngọc Anh, ngân sách phân bổ về các địa phương phục vụ công tác nghiên cứu khoa học hiên nay chưa được sử dụng hiệu quả. Thứ trưởng Chu Ngọc Anh cho biết: Trong nghị quyết của Quốc hội về Dự toán ngân sách nhà nước năm 2012 giao Bộ Kế hoạch đầu tư tách hoặc ghi riêng về dự toán chi đầu tư phát triển cho khoa học công nghệ trong tổng dự toán chi đầu tư phát triển khoa học công nghệ của địa phương. Theo thông lệ mọi khi phân bổ nguồn này về địa phương thì bị nhập chung vào một gói, lập tức Luật ngân sách và Luật tổ chức Hội đồng nhân dân sẽ chi phối. Như vậy người làm khoa học khó tiếp cận hoặc tiếp cận nguồn vốn rất hạn hẹp

Về Dự toán ngân sách cho hoạt động Khoa học công nghệ năm 2012 sẽ là 13.353 tỷ đồng, tăng 12% so với năm 2011./.