Sách giáo khoa sinh học- sai sao chưa sửa?

Sách Sinh học lớp 10 (cơ bản) nêu rõ: vi khuẩn (tế bào nhân sơ) có kích thước từ 1 – 5µm (trang 10), trong khi đó SGK nâng cao lại có số liệu là 1 – 3µm (trang 13), và 0,2 – 2µm (trang 112)?!

Việc thay đổi chương trình và sách giáo khoa là một tất yếu khách quan của ngành giáo dục để đạt được trình độ ngang bằng các quốc gia trong khu vực và trên thế giới, tiếp cận được những kiến thức khoa học hiện đại, cập nhật. Trong những năm qua, việc sử dụng các thiết bị hiện đại, đổi mới phương pháp dạy học tích cực được áp dụng đã mang lại nhiều thành công, song có khi ta còn gặp phải một số các bất hợp lý mà các cơ quan chức năng (Bộ chủ quản, NXB Giáo dục) vẫn không thay đổi, sửa chữa mặc dù đã có nhiều ý kiến phản hồi từ phía các trường trung học phổ thông (THPT) trong cả nước.

Sau đây tôi xin mạn phép nêu ra một vài nhận xét nhỏ với SGK môn Sinh học (những gì nêu ra mới chỉ là những thống kê nhỏ trong muôn vàn cái bất cập).

- SGK các môn thi tốt nghiệp đều có hai bộ: bộ cơ bản và bộ nâng cao, hai bộ này có khi các số liệu thiếu sự thông nhất.    Ví dụ môn Sinh học 10; sách giáo khoa cơ bản nêu rõ: vi khuẩn (tế bào nhân sơ) có kích thước từ 1 – 5µm (trang 10) trong khi đó SGK nâng cao lại có số liệu là 1 – 3µm (trang 13), và 0,2 – 2µm (trang 112). Vậy sách nào đúng? Nếu đề thi tốt nghiệp, đại học nêu các số liệu về kích thước vi khuẩn và các số liệu trên nếu được đồng thời nêu trong các đáp án thì thí sinh chọn đáp án nào đúng?

- Trong chương trình SGK có một số bài thực hành xem phim, ví dụ ở môn Sinh học 11 cơ bản: bài 33 (trang 133) và bài 40 (trang 158) (và một số bài khác ở SGK cơ bản và nâng cao các khối đều có), nhưng trong danh mục đồ dùng dạy học tối thiểu Bộ cấp cho các trường thì lại không có mục này. Nếu như vậy thì ai lo nội dung thực hành cho học sinh? Nhà trường thì không quan tâm đến môn học, bởi thường cho rằng môn học này không quan trọng. Giáo viên thì trình độ có hạn, việc bỏ thời gian để làm các phim tư liệu quả là không dễ.

- Danh mục đồ dùng dạy học, thực hành không đủ để thực hiện các bài thực hành nhưng lại yêu cầu về các bài thực hành phải thực hiện, có báo cáo? (!). Nhân đây cũng nói về việc sử dụng các thiết bị dạy học (đặc biệt là máy chiếu, giáo án điện tử... ) rất tốt cho giảng dạy. Vậy mà cả trường tôi, Sở chỉ cấp một chiếc máy chiếu, nhưng không có máy tính xách tay, máy overhead. Có tới 13 môn học (trong có có 8 môn thi tốt nghiệp và 1 môn Tin học thường có nhu cầu sử dụng. Vậy ai dùng, ai không?

- Môn Sinh học cần rất nhiều đồ dùng trực quan như tranh vẽ, vậy mà vẻn vẹn lớp 10 chỉ có 3 tờ, lớp 11 có 4 tờ?

- Bộ Giáo dục và đào tạo mất một thời gian rất dài để thí điểm SGK mới và đến nay đã đi vào thực hiện ở tất cả các khối lớp trên toàn quốc. Thế nhưng khi thực hiện SGK mới (kể cả SGK lớp 10, 11 trước đây và SGK 12 hiện nay), lại không hề soạn bản phân phối chương trình cho các trường. Phân phối chương trình gửi về chỉ là vài trang giấy photocopy, mỗi môn soạn tạm khoảng hơn 1 tháng. Chẳng lẽ các chuyên viên của Bộ thiếu thời gian đến vậy sao?

- Học sinh học ban cơ bản sau này thi đại học thế nào?

Chắc là những em nào học theo chương trình cơ bản mà không đi học thêm sẽ không có hi vọng đỗ đại học vì chương trình thi có cả chương trình nâng cao. Nếu như vậy thì việc thay SGK mới sẽ chỉ là “tiếp tay” cho việc mở thêm các lò luyện thi mà thôi.

Theo tôi, HS chỉ cần học chung một bộ SGK cơ bản là được (hoặc môn nào dễ thì cho học thêm cuốn nâng cao). Sau này đề thi chỉ nên ra một đề duy nhất thì hợp lý hơn. Các tiết học tự chọn cũng nên cắt giảm, để phân phối thời gian đó vào các môn nặng quá so với chương trình cũ.

- Theo tôi, các cơ quan báo chí lớn và uy tín như Đài truyền hình Việt Nam, Đài tiếng nói Việt Nam, báo Nhân dân, báo Giáo dục – thời đại... nên chăng tổ chức các đợt lấy ý kiến giáo viên, học sinh về sách tham khảo để quyển nào hay thì quảng bá rộng, quyển nào không hay, tác giả nào viết dở thì mọi người biết; để trên thị trường sẽ ngày càng có nhiều sách hay cho các em học sinh có thể tham khảo tốt nhất.

Thay SGK là cả một vấn đề lớn của đất nước, vậy mà còn có nhiều bất hợp lý quá. Không thể phủ nhận chương trình mới có nhiều cái hay, đổi mới, hiện đại. Nhưng thực tế nhiều khi nó chưa mang lại hiệu quả thực sự mà chỉ gây thêm lo lắng cho học sinh, các bậc phụ huynh về thi cử và còn tạo sức ép thành tích của giáo viên (điều này, thật đáng tiếc, như đã ăn sâu vào máu của giáo viên, chắc không thể khắc phục được!)./.

Viết bình luận