Trường Mầm non tư thục ở vùng khó khăn

 Trong những năm gần đây, hệ thống trường, lớp mầm non tư thục (MNTT) có xu hướng phát triển mạnh, đã góp phần thu hút trẻ từ dưới 5 tuổi đến trường, đáp ứng một phần nhu cầu gửi con của các bậc phụ huynh.

Theo số liệu thống kê của Bộ Giáo dục-Đào tạo (GD-ĐT), toàn quốc hiện có 822 trường MNTT, chiếm 7% so với tổng số trường MN, mẫu giáo. Trong đó, số trường MN tư thục đã được cấp có thẩm quyền ra quyết định cho phép thành lập là 426 trường, chiếm 51,8% tổng số trường tư thục hiện có.

Các trường MNTT có hệ thống cơ sở vật chất khá phát triển và đã được Bộ GD-ĐT cấp phép hoạt động 100% chủ yếu tập trung tại các thành phố lớn, thị trấn, thị xã, khu vực kinh tế phát triển như: Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Bình Dương, Ninh Thuận, Đà Nẵng, Bà Rịa-Vũng Tàu… Trong khi đó, tại các địa phương, địa bàn vùng sâu, vùng xa – nơi có đông người dân tộc thiểu số sinh sống thì hệ  thống giáo dục MN vẫn còn mang tính tự phát, quy mô nhỏ lẻ, thiếu ổn định, không theo quy hoạch.

Trường MNTT ở vùng khó khăn còn quá ít

Là một tỉnh biên giới vùng cao Tây Bắc, Lào Cai có địa hình phức tạp, giao thông đi lại khó khăn, dân số hơn 57.000 người, 25 dân tộc, trong đó dân tộc thiểu số chiếm khoảng 64% dân số toàn tỉnh. Giáo dục MN của Lào Cai chủ yếu phục vụ cho người dân tộc thiểu số với loại hình trường công lập. Do địa hình vùng núi, đi lại khó khăn, nhiều gia đình muốn đưa con đi học cũng phải mất đến hàng giờ nên việc phát triển loại hình trường MNTT ở Lào Cai mới chỉ ở phạm vi hẹp là ở thành phố Lào Cai và 3 thị trấn của 3 huyện vùng thấp.

Cũng giống như Lào Cai, Kon Tum là tỉnh miền núi ở Tây Nguyên có số dân 390.000 người, trong đó người dân tộc thiểu số chiếm 54%, sinh sống trên địa bàn rộng, địa hình phức tạp, giao thông đi lại khó khăn. Kon Tum hiện có 102 trường mầm MN, trong đó chỉ có trường MNTT với 98 nhóm lớp. Đa số các nhóm lớp ở Kon Tum có số lượng học sinh không ổn định, một số nhóm lớp tư thục hoạt động theo thời vụ, chưa được duy trì thường xuyên.

Theo bà Nguyễn Thị Hải, Trưởng phòng Giáo dục MN, Sở GD-ĐT tỉnh Lào Cai: Những khó khăn khiến Lào Cai, Kon Tum và nhiều địa phương khó khăn khác chưa phát triển rộng mô hình trường MNTT phần lớn là do không có kinh phí. Nhiều trường MNTT mở ra nhưng cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu như: Phòng học đều là tranh tre nứa lá, thiếu bàn ghế, thiết bị dạy học, đồ chơi cho trẻ. Ngoài ra, một số cơ sở giáo dục MNTT hoạt động nhưng trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, kỹ năng chăm sóc trẻ của giáo viên còn nhiều hạn chế. Đa số giáo viên làm việc tại các cơ sở MNTT ở vùng khó khăn không được tham gia đóng bảo hiểm xã hội nên họ không yên tâm công tác, trong khi các địa phương có đông đồng bào dân tộc thiểu số lại thiếu kinh phí để hỗ trợ các cơ sở MNTT tuyển dụng giáo viên có trình độ đạt chuẩn trở lên.

Bà Trần Thị Minh, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Quảng Ninh cho biết: Hiện nay, tại các địa phương giao thông đi lại khó khăn, người dân chưa có suy nghĩ và thói quen đưa trẻ em dưới 5 tuổi đi học. Đặc biệt là đối với  nhiều gia đình vùng đồng bào dân tộc thiểu số do đông con, cuộc sống còn nhiều khó khăn nên thường để con ở nhà. Thêm vào đó, mức học phí giữa hai loại hình trường MNTT và trường MN công lập chênh lệnh khá lớn nên nhiều người nghĩ rằng, một là để con ở nhà, hai là đưa con đến các trường MN công lập. Đây cũng là lý do giải  thích vì sao ở những địa phương vùng sâu, vùng xa chưa phát triển loại hình trường MNTT. Nếu những địa phương này có trường TT thì cũng chỉ là nhà dân tổ chức theo hình thức nhóm lớp hoạt động theo thời vụ. Tuy nhiên, hoạt động của các nhóm lớp này vẫn còn rất hạn chế như: Phòng học chật hẹp, không đảm bảo ánh sáng cho trẻ sinh hoạt, lớp học chưa có bếp nấu ăn riêng, chủ yếu sử dụng bếp của gia đình để nấu ăn cho trẻ. Bàn ghế, nhà vệ sinh không đúng quy cách.   

Cần quan tâm hơn tới hệ thống giáo dục mầm non

Bà Lê Minh Hà, Vụ trưởng Vụ Giáo dục MN (Bộ GD-ĐT) cho rằng: Bộ GD-ĐT khuyến khích các địa phương, tổ chức và đơn vị mở trường, lớp MNTT trên cơ sở hoạt động đúng theo pháp luật, đảm bảo chất lượng giảng dạy, nuôi dưỡng trẻ. Thế nhưng để phát triển các cơ sở giáo dục MNTT đồng đều giữa các tỉnh, thành cũng như đảm bảo chất lượng giảng dạy thì xã hội cần quan tâm hơn tới hệ thống giáo dục MN trên tinh thần xã hội hoá với sự đóng góp của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước cũng như của Nhà nước và toàn xã hội.

Còn theo bà Nguyễn Thị Hải, Trưởng phòng Giáo dục MN, Sở GD-ĐT tỉnh Lào Cai: Các địa phương cũng cần tăng cường tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người dân đưa trẻ đến trường. Đồng thời đẩy mạnh công tác thanh, kiểm tra, phân cấp quản lý hệ thống trường MNTT ở các địa phương bằng cách trường nào chưa có đủ điều kiện về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên không đủ trình độ nuôi dạy trẻ thì Bộ GD-ĐT, địa phương đó kiên quyết không cấp giấy phép hoạt động./.