Gió mới miền Tây Bắc
Từ khi thực hiện chương trình 30a, bộ mặt nông thôn vùng cao Tây Bắc đã có nhiều thay đổi, cuộc sống của đồng bào ngày càng ấm no.
“Chương trình 30a của Chính phủ đã góp phần thay đổi bộ mặt nông thôn nghèo vùng Tây Bắc” - anh Chu Văn Sâm, Chủ tịch UBND xã Mường Nhé, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên vừa nói vừa chỉ tay ra phía những cánh đồng xanh bát ngát, ánh mắt hiện rõ niềm vui sướng ngập tràn.
 |
| Nhiều hộ nghèo ở Sơn La bội thu ngô từ nguồn giống, vốn, phân bón và kỹ thuật của Chương trình 30a |
Từ đỉnh cao A Pa Chải
Từ trung tâm huyện Mường Nhé, chúng tôi ngược theo con đường biên giới đã được trải nhựa phẳng lỳ lên xã Sín Thầu. Đây là xã khó khăn nhất của huyện Mường Nhé, cách trung tâm huyện khoảng 50km, có đỉnh A Pa Chải cao gần 2.000m so với mực nước biển. Sín Thầu là vùng đất một con gà gáy 3 nước Việt - Trung - Lào đều nghe tiếng.
Chỉ mấy năm trước, từ trung tâm huyện đến được với A Pa Chải là cả một thách thức bởi con đường vượt suối, băng rừng. Vất vả là thế nhưng đến được A Pa Chải rồi lại thấy buồn hơn khi nhìn cuộc sống của người dân nơi đây trong những nếp nhà gianh, tre, nứa, lá. Nhưng hôm nay, dưới ánh nắng chói chang, A Pa Chải bừng lên sức sống mới từ những nếp nhà mái lợp fibro ximăng hay tôn hoa, tôn màu.
Chị Sào Sò Nu, Chủ tịch Hội Nông dân xã hồ hởi kể: “Từ khi có Nghị quyết 30a của Chính phủ, gần 200 hộ nghèo trong xã đã được xoá nhà tạm. Có chỗ ăn, ở đàng hoàng, bà con phấn khởi nên hăng say lao động sản xuất, bệnh tật bị đẩy lùi, con trẻ đến lớp ngày một đông. A Pa Chải hôm nay có nhiều chủ trang trại chăn nuôi cả trăm con trâu, bò đấy”.
Với các chương trình hỗ trợ của Nhà nước, nỗi lo cơm áo hằng ngày của người dân A Pa Chải hôm nay cũng đã vợi đi rất nhiều. Việc khai hoang làm ruộng nước, phục hoá đất nương cùng các tiến bộ kỹ thuật trong chăm sóc cây trồng - vật nuôi, thu hoạch, chế biến nông sản được áp dụng đã tạo thêm nhiều nguồn thu đáng kể cho dân. Sản lượng lương thực đạt gần 500 tấn, bình quân lương thực đạt 436 kg/người/năm.
Bên con suối trước bản Tả Kho Khừ, anh Chang Váng Chinh bảo: “Trước đây đời sống của bà con chỉ trông vào con cá, con cua dưới suối; cái rau, cái cỏ trên rừng... Nhưng bây giờ khác nhiều rồi, đã có cái nhà to vững chắc chẳng sợ gió lay, bão giật; có tiền của Nhà nước hỗ trợ sản xuất, bà con ai cũng lo sản xuất hàng hoá, làm nhiều hạt lúa, nuôi nhiều con bò, con trâu… Cứ có hàng là ô tô đến tận nhà mua, tiện lắm”.
…Tới mênh mông đồng lúa Mường So
Từ Điện Biên, chúng tôi tiếp tục hành trình đến với tỉnh Lai Châu theo quốc lộ 12. Cánh đồng lúa Mường So (huyện Phong Thổ) vừa qua vụ gặt nhưng đã nhộn nhịp vào vụ mới. Những gốc rạ còn tươi nguyên, lật úp, ủ mình trong làn nước mát chờ ngày làm đất cho vụ lúa mùa. Anh Lò Xuân Tính, cán bộ xã Mường So cho hay, đây là cánh đồng lớn nhất của xã và đang phấn đấu để đạt mức thu nhập từ 50 triệu đồng/ha trở lên với mô hình 2 lúa + 1 rau, màu hoặc rau màu chuyên canh.
Từ khi thực hiện chương trình 30a, nông dân trong xã được tập huấn, đào tạo nghề nông khá tốt nên kinh nghiệm và kỹ thuật sản xuất được nâng cao, tinh thần lao động nhờ thế cũng có tiến bộ vượt bậc. Nhiều hộ đã chuyển sang sản xuất rau màu hàng hoá với thu nhập cao như gia đình anh Lò Văn Thím, chị Vàng Thị Kiên ở bản Huổi Én, Thùng Văn Thịnh ở bản Huổi Cải… Bên cạnh đó, với những chương trình đào tạo nghề ngắn hạn, trung hạn, không ít nông dân trong xã đã thoát ly nông nghiệp để hành nghề dịch vụ: Sửa chữa điện dân dụng, điện thoại, sửa xe máy, dệt may, xây dựng, sản xuất vật liệu xây dựng…
Lai Châu là một trong những tỉnh có tỷ lệ huyện nghèo cao nhất cả nước với 5 huyện nghèo là Mường Tè, Than Uyên, Tân Uyên, Phong Thổ và Sìn Hồ. Trong đó Mường Tè là huyện có tỷ lệ hộ nghèo cao nhất, tới 52,4% trong năm 2008. Sau hơn 2 năm vận dụng sáng tạo Nghị quyết 30a của Chính phủ, hơn 5.000 hộ của Lai Châu đã thoát nghèo, trên 4.500 lao động được giải quyết việc làm và gần 10.000 lao động nông thôn được học nghề. Những kết quả đó tuy chưa phải là lớn nhưng đã tạo thêm những nền móng quan trọng trong công cuộc xóa đói giảm nghèo nhanh và bền vững của tỉnh Lai Châu.
 |
| Phụ nữ ở huyện Phong Thổ (Lai Châu) học nghề dệt thổ cẩm truyền thống |
“Nông dân thời đại mới phải khác xưa chứ!”
Chia tay Lai Châu, chúng tôi xuôi về Sơn La - một trong những tỉnh đặc biệt khó khăn nhất cả nước và cũng là địa phương vừa hoàn thành cuộc đại di dân cho thuỷ điện Sơn La. Dấu ấn của chương trình 30a hiện lên rất rõ nét trong từng thôn bản cũng như mỗi người dân. Hơn 2 năm qua, từ chương trình giảm nghèo nhanh và bền vững của Chính phủ tại 5 huyện đặc biệt khó khăn, Sơn La đã đầu tư hàng trăm tỷ đồng xây dựng cơ sở hạ tầng với gần 70 công trình giao thông, thuỷ lợi; xoá hơn 8.500 nhà tạm; đưa hàng trăm lao động đi xuất khẩu lao động và đào tạo nghề, tạo việc làm cho hàng chục ngàn lao động khác.
Tại xã Huy Hạ (huyện Phù Yên, Sơn La), chúng tôi gặp những nông dân đang chăm chú học nghề. Giáo viên hướng dẫn từng người cách làm đất trồng rau, cầm cuốc xới luống, tra hạt giống sao cho đều và đúng kỹ thuật, tưới nước sao cho rau không bị dập… Tuy Phù Yên là vùng đất nông nghiệp với cánh đồng Mường Tấc rộng thứ 4 vùng Tây Bắc nhưng bà con ở đây không phải ai cũng giỏi làm nông nghiệp.
Ông Đinh Văn Hưởng, nông dân xã Huy Hạ thật thà bảo: “Tôi làm ruộng đã hơn 40 năm nay nhưng bây giờ mới học làm nông dân đấy. Nguồn vốn 30a của Chính phủ không chỉ đưa giáo viên chuyên nghiệp về dạy với những kiến thức sản xuất thiết thực mà còn cho chúng tôi tiền ăn trong những ngày học nên chẳng ai bỏ lớp. Giờ tôi biết chọn cây trồng theo mùa, biết chăm bón đúng cách để lấy năng suất cao, biết cả thông tin về cây rau màu nào đang được thị trường ưa chuộng… Làm nông dân thời đại mới cũng phải khác ngày xưa chứ!”.
Trong căn nhà ấm cúng được xây dựng vào cuối năm 2010 từ nguồn hỗ trợ 15 triệu đồng thuộc chương trình 30a, anh Bạc Cầm Sơn ở xã Huy Thượng vui vẻ nói: “Em cứ nghĩ cảnh 2 vợ chồng làm nông nghiệp, lại nuôi 2 đứa con nhỏ chỉ lo miếng ăn đã khó, làm gì dám mơ đến cái nhà ở vững chắc. Thế mà năm ngoái chúng em được hỗ trợ tiền làm nhà, 2 vợ chồng gồng gánh vay mượn thêm, nhờ anh em giúp đỡ ngày công, vậy là có cái nhà xây hơn 50m2 này đấy. Vợ em còn được học nghề may, giờ làm công nhân ở Công ty giày da huyện, mỗi tháng cũng được hơn 2 triệu đồng. Hai năm qua, hơn 1.000 thanh niên trong huyện đã đi học nghề may, đóng giày da nhờ nguồn vốn hỗ trợ của Nhà nước, lúc về có việc làm cả mới sướng chứ. Còn em lúc nông nhàn lại tranh thủ làm thêm nghề thợ nề với cánh thanh niên bản. Cứ túc tắc vậy mà cũng dư chút đỉnh rồi đấy bác ạ!”./.