Hà Nội xây dựng cơ chế xử lý dứt điểm vi phạm tại 12 dự án của Mường Thanh

Sáng 28/10, HĐND thành phố Hà Nội tiến hành Kỳ họp thứ 7 (Kỳ họp chuyên đề). Theo chương trình tại kỳ họp này, UBND thành phố Hà Nội sẽ trình HĐND Thành phố xem xét ban hành Nghị quyết cơ chế, chính sách đặc thù, biện pháp khắc phục hậu quả để giải quyết tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với cải tạo, chỉnh trang đô thị tại một số dự án trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Hơn 18.000 căn hộ tăng thêm so với quy hoạch

Theo UBND thành phố Hà Nội, nhiều năm qua, tình trạng vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn vẫn diễn biến phức tạp. Nhiều công trình xây dựng sai phép, không phép, sai quy hoạch, sai thiết kế chưa được xử lý dứt điểm.

Đáng chú ý, mặc dù chưa hoàn thành các thủ tục pháp lý liên quan đến nghiệm thu, đưa công trình vào sử dụng, nhiều chủ đầu tư đã bàn giao nhà cho khách hàng vào ở, gây ra những hệ lụy kéo dài. Điển hình là hàng loạt công trình, dự án do các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Mường Thanh làm chủ đầu tư, với những sai phạm nghiêm trọng về đầu tư, đất đai, quy hoạch và xây dựng.

Những vi phạm này đã được chỉ rõ tại các kết luận thanh tra của Bộ Xây dựng, Thanh tra thành phố Hà Nội và Ủy ban Kiểm tra Thành ủy Hà Nội từ năm 2015 đến năm 2017. Tuy nhiên, đến nay, nhiều tồn tại vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Qua rà soát, đối chiếu giữa các sở, ngành và chính quyền địa phương, Hà Nội xác định 12 dự án thuộc phạm vi đề xuất áp dụng cơ chế đặc thù, gồm: Tổ hợp chung cư cao cấp và thương mại Bemes (CT6 Kiến Hưng); Công trình có chức năng hỗn hợp Đại Thanh; Công trình hỗn hợp nhà ở và trung tâm thương mại CT5 Tân Triều; Khu nhà ở Xa La; Nhà ở CT11, CT12 tại khu đô thị Kim Văn - Kim Lũ; Tòa nhà hỗn hợp VP3 Linh Đàm; Tòa nhà hỗn hợp VP5 Linh Đàm; Tòa nhà hỗn hợp VP6 Linh Đàm; Tổ hợp chung cư và dịch vụ thương mại HH1 Linh Đàm; Tổ hợp chung cư và dịch vụ thương mại HH2 Linh Đàm; Tổ hợp chung cư và dịch vụ thương mại HH3 Linh Đàm; Tổ hợp chung cư và dịch vụ thương mại HH4 Linh Đàm.

Theo báo cáo, tại các dự án này, chủ đầu tư đã có những hành vi vi phạm như xây dựng sai quy hoạch, tăng diện tích sàn, chia nhỏ căn hộ, làm gia tăng số lượng căn hộ và quy mô dân số. Tổng số căn hộ theo quy hoạch hoặc giấy phép xây dựng là 6.759 căn, nhưng thực tế hiện nay lên tới 24.943 căn, tăng 18.184 căn so với quy mô được phê duyệt.

Việc gia tăng số lượng căn hộ đã gây áp lực lớn lên hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của người dân. Bên cạnh đó, những vướng mắc về pháp lý khiến nhiều người mua nhà chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

Một số căn hộ tại các dự án VP3, VP5, CT6 Kiến Hưng, CT5 Tân Triều đã được cấp Giấy chứng nhận, trong khi nhiều dự án khác như VP6 và các tổ hợp HH1, HH2, HH3, HH4 Linh Đàm vẫn chưa được cấp.

Phân loại công trình được tồn tại có điều kiện và công trình phải phá dỡ

UBND thành phố Hà Nội đánh giá, việc xử lý các vi phạm tại những dự án này đang đặt ra bài toán phức tạp giữa yêu cầu thượng tôn pháp luật và bảo đảm an sinh xã hội.

Theo các quy định xử lý vi phạm xây dựng, những công trình xây dựng sai phép, không phép, sai thiết kế hoặc sai quy hoạch nếu không đáp ứng các điều kiện theo quy định có thể bị buộc phá dỡ phần công trình vi phạm.

Tuy nhiên, các dự án đã được xây dựng từ lâu, nhiều hộ dân đã sinh sống ổn định. Việc buộc tháo dỡ và di dời số lượng lớn căn hộ có thể tác động đáng kể đến đời sống người dân, phát sinh khiếu kiện và ảnh hưởng đến an ninh, trật tự xã hội.

Do đó, Hà Nội đề xuất xây dựng cơ chế đặc thù để giải quyết các tồn tại trên cơ sở đánh giá cụ thể từng công trình, từng nội dung vi phạm.

Theo Tờ trình chính sách trình HĐND Thành phố, các công trình sẽ được rà soát, đánh giá dựa trên những tiêu chí về an toàn chịu lực, phòng cháy, chữa cháy, khả năng đáp ứng của hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và khoảng cách giữa các công trình.

Trên cơ sở đó, thành phố dự kiến phân loại thành hai nhóm: Công trình được tồn tại có điều kiện và công trình phải phá dỡ.

Đối với các công trình được tồn tại có điều kiện, việc tiếp tục sử dụng phải gắn với các biện pháp khắc phục hậu quả, di dời dân cư khi cần thiết, cải tạo, chỉnh trang và bổ sung hạ tầng thiết yếu. Đối với các công trình không đáp ứng yêu cầu, phải thực hiện các biện pháp xử lý theo quy định, bao gồm phá dỡ.

Dự thảo chính sách cũng xác định trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ di dời, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Chủ đầu tư phải chịu toàn bộ chi phí khắc phục vi phạm

Một trong những nguyên tắc quan trọng được UBND thành phố Hà Nội nhấn mạnh là việc áp dụng cơ chế đặc thù không làm thay đổi bản chất các hành vi vi phạm đã được xác định, không làm mất hiệu lực của các kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án và quyết định xử lý của cơ quan có thẩm quyền.

Việc xử lý phải bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, đồng thời không để phát sinh vi phạm mới.

Đặc biệt, chủ đầu tư phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, các biện pháp khắc phục hậu quả và chịu những chi phí phát sinh do hành vi vi phạm của mình. Ngân sách nhà nước không được sử dụng để chi trả các khoản chi phí thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Theo phương án đề xuất, các cơ quan chức năng sẽ xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai, khoản lợi bất hợp pháp từ hoạt động xây dựng mà chủ đầu tư phải nộp, đồng thời yêu cầu thực hiện các biện pháp cải tạo, hoàn trả công năng và đầu tư bổ sung hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội thiết yếu.

Sau khi chủ đầu tư hoàn thành nghĩa vụ tài chính và các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định, cơ quan có thẩm quyền sẽ thực hiện việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất cho các căn hộ đủ điều kiện được tiếp tục tồn tại.

Đây được xác định là một trong những mục tiêu quan trọng nhằm tháo gỡ những vướng mắc pháp lý kéo dài, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người mua nhà.

Bên cạnh đó, dự thảo Nghị quyết bổ sung các quy định về quyền lợi của người mua, người nhận chuyển nhượng hợp pháp căn hộ, nhà ở và quyền khiếu nại, khởi kiện của tổ chức, cá nhân có liên quan.

Theo UBND thành phố Hà Nội, mục tiêu cuối cùng của chính sách không chỉ là giải quyết triệt để các vi phạm tại 12 dự án mà còn gắn quá trình xử lý với cải tạo, chỉnh trang đô thị, bổ sung hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, nâng cao chất lượng sống của người dân.

Thành phố dự kiến giao các sở, ngành chuyên môn, Công an Thành phố và UBND các xã, phường liên quan tổ chức rà soát, đo đạc, phân loại cụ thể từng công trình, căn hộ vi phạm để triển khai thực hiện sau khi Nghị quyết được ban hành.

UBND thành phố Hà Nội khẳng định việc ban hành cơ chế đặc thù là cần thiết và cấp bách, nhằm tạo cơ sở pháp lý xử lý những tồn tại kéo dài, bảo đảm kỷ cương pháp luật, đồng thời giải quyết hài hòa quyền lợi của Nhà nước, người dân và các bên liên quan.

Xử lý 12 dự án vi phạm của Mường Thanh sẽ tác động thế nào đối với người dân?

VOV.VN - Theo UBND thành phố Hà Nội, trong ngắn hạn, tác động của chính sách có thể gây ra tình trạng đơn thư, khiếu kiện tập trung đông người tại các dự án có vi phạm do chính sách xác định trong cùng một dự án, có căn hộ được ở lại, có căn hộ buộc phải di dời.