“Hải Phòng rút ra bài học quan trọng sau vụ cưỡng chế”

• Bộ Công an vào cuộc vụ cưỡng chế ở Hải Phòng
• “Chính quyền huyện Tiên Lãng không phá nhà ông Vươn”

• Vụ cưỡng chế đất: "Phải giải quyết mọi việc trên cơ sở lấy dân làm gốc"

Sự việc cưỡng chế ở Tiên Lãng (TP Hải Phòng) thực sự thu hút dư luận trong thời gian qua. Các bộ ban nghành cũng như các cơ quan của thành phố Hải Phòng đã vào cuộc điều tra làm rõ và kết luận cuối cùng cũng sắp được công bố. Phóng viên VOV online phỏng vấn ông Đan Đức Hiệp, Phó Chủ tịch thường trực UBND TP Hải Phòng xung quanh sự việc này.

PV: Là người theo dõi diễn biến sự việc từ đầu, theo ông, liệu thời điểm này chúng ta đã có thể phân định rõ ai đúng, ai sai?

Ông Đan Đức Hiệp: Ngay sau khi sự việc đáng tiếc xảy ra, TP đã chỉ đạo điều tra làm rõ. Sau khi xem xét báo cáo của huyện Tiên Lãng, TP đã giao cho Sở TN-MT, Sở NN-PTNT, Thanh tra thành phố, Nội chính và những cơ quan liên rà soát ai đúng ai sai trong việc giao đất, thu hồi đất ở Tiên Lãng. Các cơ quan đã tổng hợp được các thông tin và đang chuẩn bị báo cáo.

Phó Chủ tịch thường trực UBND TP Hải Phòng Đan Đức Hiệp: Sự việc ở Tiên Lãng là đáng tiếc

Từ 31/1, đoàn của Bộ TN-MT, Thanh tra Chính phủ đã xuống làm việc. Các cơ quan của Hải Phòng đã phối hợp với các đoàn để làm rõ sự việc. Chúng ta hãy chờ kết luận của đoàn để đảm bảo sự chính thức, khách quan trong việc xem xét trách nhiệm của tập thể và cá nhân trong quá trình xử lý vụ việc. Trên cơ sở đó TP sẽ xử lý những sai phạm đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

Chúng tôi cũng đã giao cho Sở Tư pháp, các cơ quan nội chính, Thanh tra thành phố kiểm tra rà soát lại trình tự, quy trình, quá trình, thực hiện tổ chức cưỡng chế tại xã Vinh Quang, Tiên Lãng. Các ngành Trung ương cũng đang vào để tìm hiểu việc này.

Thành phố  cũng giao cho công an, cơ quan nội chính, Tư pháp, trên cơ sở khởi tố vụ án, xem xét lại tất cả các nội dung, xác minh và đề xuất các phương án xử lý để sớm đưa vụ chống người thi hành nhiệm vụ ra xét xử.

Do vụ việc liên quan đến đất đai ở Tiên Lãng diễn ra trong thời gian dài và dư luận rất quan tâm nên chúng tôi phải tiến hành xem xét thận trọng, chặt chẽ, đúng quy trình pháp luật.

Quan điểm của Thành phố về việc giao đất, thu hồi đất và cưỡng chế đất hay việc chống người thi hành nhiệm vụ phải dựa trên những quy định của pháp luật để xem xét, kiểm tra, cũng như xử lý sau này nếu như có vi phạm.

Theo tài liệu báo cáo của huyện Tiên Lãng và theo nghiên cứu của tôi, tôi cho rằng Quyết định 447 năm 2003 của huyện Tiên Lãng ra đời vào thời điểm ấy là đúng quy định của pháp luật. Thời điểm đó áp dụng Luật Đất đai của năm 1987, lúc đó chưa quy định thời gian sử dụng đất và cũng chưa quy đình rõ ràng giữa giao đất và thuê đất.

Về các bước tiến hành trước khi cưỡng chế của huyện Tiên Lãng, chúng tôi cho rằng là có căn cứ, có cơ sở. Còn những thông tin khác thì hiện chúng tôi chưa nắm rõ.

Huyện ra quyết định thu hồi, ông Vươn không  đồng ý và đưa vấn đề ra tòa, tòa thụ lý rồi bác đơn. Ông Vươn kiện ra tòa thành phố và rồi rút đơn. Do đó bản án ban đầu có hiệu lực. Hơn nữa, theo cam kết khi giao đất, ông Vươn phải trao trả lại đất khi hết thời hạn.

Nếu ông Vươn có nhu cầu tiếp tục sử dụng đất thì làm đơn gửi chính quyền xã và huyện xin tiếp tục được thuê đất để canh tác. Nhưng trong đơn và kiến nghị của ông Vươn thể hiện không muốn thuê đất mà muốn giao đất. Tuy nhiên, diện tích đất này buộc phải thuê. Nếu giao đất cho ông Vươn thì chính quyền huyện Tiên Lãng sẽ sai. Do đó, theo quy định và theo thẩm quyền thì huyện Tiên Lãng đã tiến hành cưỡng chế.

PV: Có ý kiến cho rằng việc xác định loại đất và thời hạn giao đất đối với diện tích khu đầm của ông vươn là chưa phù hợp?

Ông Đan Đức Hiệp: Theo báo cáo của huyện Tiên Lãng thì đây là đất bãi bồi ven biển và thực tế đây là vùng đất ngoài đê, chưa nằm trong ranh giới hành chính của huyện Tiên Lãng cũ đã được quyết định.

Diện tích này có thể được tận dụng để phát triển nông nghiệp nuôi trồng thủy sản. Nhưng việc giao đất lâu dài là không được. Chính phủ đã có quy định 773 quy định về loại đất này.

Đến năm 2001, UBND thành phố Hải Phòng có một quyết định quy hoạch phát triển thủy sản của 6 xã, cũng đã công bố quy hoạch đất khu vực này vẫn là đất ngoài đê, đất để tận dụng sản xuất chứ không giao lâu dài. Muốn lâu dài thì phải lập các dự án về hạ tầng và khai thác các khu vực này sau này.

Năm 2011, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Đỗ Trung Thoại cũng đã ký quyết định về quy hoạch sử dụng đất của Tiên Lãng. Theo đó, khu vực này, về lâu dài sẽ được sử dụng vào dự án phát triển sân bay quốc tế như chỉ đạo của Chính phủ.

Theo Luật Đất đai, khi đất đã được quy hoạch và công bố quy hoạch thì không thể giao đất, chưa kể diện tích đất trên là đất ngoài đê, liên quan đến an ninh biển. Do đó nếu có tận dụng khai thách thì phải cho thuê có thời hạn và thời hạn 10 đến 15 năm vào thời điểm năm 1993 là phù hợp với quy định.

PV: Dư luận cho rằng việc thu lại diện tích đất “đẹp” sau khi người dân bỏ công sức, tiền của để lấn biển và biến thành khu nuôi trồng thủy sản sinh lời hiệu quả là chưa hợp lý?

Ông Đan Đức Hiệp: Muốn hay không thì trong quản lý Nhà nước mình cũng phải làm theo quy định của pháp luật. Trong quyết định và trong những lần làm việc giữa chính quyền và anh Vươn đều nói rõ rằng nếu anh có nhu cầu và phù hợp với quy hoạch phát triển thủy sản thì có thể làm đơn và chính quyền sẽ xem xét tiếp tục cho anh thuê để khai thác. Nhưng trình tự văn bản vẫn phải tiến hành thu hồi để làm cái mới.

Một điều nữa là thỏa thuận mới nếu có cũng không thể nào giao đất được mà phải cho thuê. Nếu nhiều người có nhu cầu thì có thể đem ra đấu thầu, trong đó người nào đã làm lâu năm trên diện tích đó sẽ được ưu tiên lựa chọn.

Khu đầm của ông Đoàn Văn Vươn

Việc thu hồi phải căn cứ vào các quy định của pháp luật. Tuy nhiên nếu anh thấy đúng với pháp luật nhưng vẫn thiệt hại thì có thể làm đơn khiếu nại để thành phố có thể xem xét trong việc hỗ trợ. Nhưng trong quá trình xử lý thì ông Vươn chỉ có 1 lá đơn đề nghị phải giao đất.

PV: Rõ ràng sự việc xảy ra ở Tiên Lãng là điều không mong muốn. Thành phố Hải Phòng rút ra kinh nghiệm gì sau sự việc trên, thưa ông?

Ông Đan Đức Hiệp: Chúng tôi cho rằng sự việc ở Tiên Lãng là đáng tiếc, do việc tổ chức cưỡng chế làm không thật cẩn thận, không chu đáo và chọn thời điểm chưa thích hợp.

Lãnh đạo thành phố trong những cuộc họp gần đây đã rút kinh nghiệm trong chỉ đạo các cấp, các ngành để không xảy ra những chuyện tương tự. Câu chuyện thu hồi đất, cưỡng chế, giải phóng mặt bằng là câu chuyện hằng ngày đối với Hải Phòng trong quá trình đầu tư, mở rộng và phát triển.

Sự việc xảy ra ở Tiên Lãng là một bài học quan trọng đối với thành phố cũng như các cấp: Chúng ta phải dựa vào cơ sở luật pháp nhưng cũng phải trao đổi, làm rõ thấu tình đạt lý để hợp lòng dân./.