Hiệu quả chương trình cụm tuyến dân cư vượt lũ
Chương trình cụm tuyến dân cư vượt lũ một lần nữa đã giúp cho hàng ngàn người dân có cuộc sống ổn định và an sinh mùa lũ
Những số liệu thống kê của tỉnh An Giang cho thấy: Lũ năm 1991, có trên 67.000 căn nhà bị ngập và 73 người chết; lũ năm 1994 có hơn 86.000 nhà bị ngập, 166 người chết; lũ năm 1996 có gần 120.000 ngôi nhà bị ngập, 35 người chết; lũ năm 2000 có 157.000 nhà bị ngập, 134 người chết; lũ năm 2001 có 31.000 ngôi nhà bị ngập và 101 người chết; năm 2002 có hơn 20.000 ngôi nhà bị ngập, 78 người chết. Số người chết hầu hết là trẻ em.
 |
|
Cụm tuyến dân cư vượt lũ tại An Phú, An Giang |
Người dân yên tâm khi mùa lũ về
Giờ đây, khi đã yên vui sống trong cụm tuyến dân cư vượt lũ, ông Trần Hữu Tuấn, một người dân ở tỉnh An Giang đã trải qua cơn lũ lịch sử năm 2000 vẫn chưa quên hình ảnh cả Đồng bằng chống chọi trong lũ dữ. “Lũ năm 2000 lớn quá trời. Nhìn từ trên xuống như biển. Kê kích cỡ nào, nhà cũng bị sập, bị đổ. Còn bây giờ lên cụm tuyến dân cư thoải mái hơn rất nhiều”.
Bắt đầu từ năm 2001, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định triển khai Chương trình “Xây dựng cụm tuyến dân cư vùng thường xuyên bị ngập lũ các tỉnh ĐBSCL”. Đây được xem là chương trình trọng điểm quốc gia, trực tiếp đảm bảo cho nhân dân vùng lũ có cuộc sống an toàn, không phải di dời khi lũ về. Điều này đã góp phần hạn chế nhiều thiệt hại do lũ gây ra, nhất là thiệt hại về người.
Mục tiêu của chương trình là đảm bảo cho các hộ dân vùng lũ được sống an toàn, từng bước ổn định và tiến tới phát triển bền vững. Theo số liệu thống kê, đã có hơn 1.000 cụm tuyến dân cư với diện tích trên 3.000 ha, giúp cho khoảng 200.000 hộ thuộc 8 tỉnh, thành vùng ngập lũ thường xuyên được an cư.
Khảo sát tại các tỉnh như Đồng Tháp, An Giang, Long An… nơi đã cơ bản hoàn thành chương trình này, các cụm tuyến dân cư đã thu hút đông đảo người dân vào ở ổn định cuộc sống. Một hộ dân sinh sống trên cụm tuyến dân cư cho biết: “Nhà ở gần mé sông lúc nào cũng lo sạt lở. Khi vô cụm tuyến dân cư này cảm thấy an tâm rất nhiều. Giờ chỉ cố gắng làm ăn để phát triển”.
Sau nhiều năm không xuất hiện lũ dữ, năm nay lũ được xác định ở mức đặc biệt lớn lại về. Cả đồng bằng Châu thổ hiền hòa đang dồn sức đối phó với lũ dữ. Cùng với hàng loạt đê bao bị vỡ, mất trắng hàng ngàn ha lúa, lũ đã gây sạt lở nhiều khu vực dân cư, hàng trăm hộ gia đình phút chốc bỗng lâm vào cảnh không nhà. Lúc này đây, cụm tuyến dân cư vượt lũ chính là điểm đến an toàn.
Anh Nguyễn Văn Tuấn ở huyện đầu nguồn lũ Tân Hồng, Đồng Tháp khẳng định: “Lúc trước ở khu vực sạt lở luôn sống trong tâm trạng hồi hộp, giờ khỏe rồi. Vô đây, mấy đứa con được đi học ngay gần nhà, không phải đưa đò đi học xa nữa”.
Điển hình trong phong trào xây dựng nông thôn mới
Đến hết giai đoạn 1, các địa phương vùng ngập lũ gồm: Long An, Tiền Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long, An Giang, Kiên Giang, Hậu Giang và thành phố Cần Thơ đã đưa được hơn 130.000 hộ dân vào sinh sống trong cụm tuyến dân cư vượt lũ. Đặc biệt, 2 địa phương là An Giang và Đồng Tháp đã đưa 100% số hộ nằm thuộc vùng nguy hiểm di dời vào các cụm tuyến dân cư. Trong mùa lũ năm nay, một lần nữa, các cụm tuyến dân cư vượt lũ đã phát huy tác dụng triệt để.
 |
|
Di chuyển gia súc lên vùng đất cao tránh lũ |
Ông Vương Bình Thạnh, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang cho biết: “Chương trình cụm tuyến dân cư vượt lũ giai đoạn 1 và 2 đã cho thấy rõ tác dụng khi mùa lũ về. Nếu không có những cụm tuyến dân cư này thì không biết xoay trở như thế nào trong mùa lũ”.
Nếu cách đây vài năm, trên các cụm tuyến dân cư vượt lũ, các hộ gia đình đến ở vẫn còn thưa thớt. Các vấn đề như: điện, nước sạch, vệ sinh môi trường, công tác phát triển đào tạo nghề… vẫn còn nhiều trăn trở thì đến nay, hầu như mỗi cụm tuyến đều trở thành một điểm sáng về điển hình trong phong trào xây dựng nông thôn mới. Các tỉnh, thành đều quan tâm đến công tác đảm bảo vệ sinh môi trường và quản lý cụm tuyến sau đầu tư. Hầu hết các địa phương đều đã xây dựng và ban hành quy chế quản lý để đảm bảo an ninh, trật tự, vệ sinh môi trường. Rất nhiều cụm tuyến đã trồng cây xanh lấy bóng mát, tạo cảnh quan.
Từ những kết quả mang lại, các địa phương trong khu vực ĐBSCL hiện đang gấp rút xây dựng giai đoạn 2 chương trình cụm tuyến dân cư vượt lũ và đã bố trí được hơn 7.600 hộ dân, trong tổng số 52.300 hộ trong vùng ngập lũ, sạt lở vào sinh sống. Riêng ở Đồng Tháp - địa phương đứng đầu ĐBSCL về điểm nóng sạt lở với trên 100 điểm, hàng chục ngàn hộ dân cần phải di dời. Sau khi hoàn thành các cụm tuyến dân cư vượt lũ giai đoạn 1, tỉnh vẫn còn khoảng 2.000 hộ có nhu cầu di dời. Hiện Đồng Tháp đang khẩn trương triển khai xây dựng 43 cụm tuyến dân cư vượt lũ giai đoạn 2 với tổng kinh phí khoảng 2.400 tỷ đồng.
Ông Dương Nghĩa Quốc, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đồng Tháp cho biết: “Ở những khu vực sạt lở năm nay, chúng tôi đã di dời được hơn 330 hộ vào các cụm tuyến dân cư. Đối với vùng lũ ĐBSCL, chương trình này đã phát huy kết quả hơn mong đợi”.
Từ hệ thống đê bao chống lũ triệt để của tỉnh An Giang, đến cụm tuyến dân cư vượt lũ tại Long An, Đồng Tháp, Kiên Giang... đã thể hiện sự sáng tạo, thích nghi cao của cư dân vùng lũ; kết hợp với những quyết sách đúng đắn về ổn định và phát triển dân sinh đã tạo nên sức sống cho chủ trương sống chung với lũ của các tỉnh ĐBSCL./.
Kỳ tiếp: Những nguyên nhân từ sự chủ quan