Hoàn thiện pháp lý, Việt Nam sẵn sàng vận hành, kết nối thị trường carbon quốc tế
VOV.VN - Khung pháp lý cho thị trường carbon tại Việt Nam đến nay đã cơ bản hoàn thiện với hàng loạt văn bản quan trọng, tạo nền tảng cho việc vận hành thị trường trong nước và từng bước kết nối quốc tế.
Theo ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), hệ thống chính sách hiện đã bao gồm các quy định then chốt như Nghị định số 06/2022/NĐ-CP về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ozone (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 119/2025/NĐ-CP); Nghị định số 29/2026/NĐ-CP về sàn giao dịch carbon trong nước; cùng với các quyết định của Thủ tướng Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường về phân bổ hạn ngạch phát thải giai đoạn 2025-2026.
Đáng chú ý, Nghị định số 112/2026/NĐ-CP về trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải vừa được Chính phủ ban hành ngày 1/4/2026. “Nghị định có ý nghĩa hết sức quan trọng, đánh dấu bước chuyển từ xây dựng thị trường carbon trong nước sang kết nối với thị trường carbon quốc tế; tạo hành lang pháp lý cho trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải giữa Việt Nam và các đối tác quốc tế”, ông Quang nhấn mạnh.
Việc triển khai đồng thời thị trường trong nước và mở rộng hợp tác quốc tế theo Điều 6 của Thỏa thuận Paris được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam hình thành hệ sinh thái thị trường carbon đồng bộ, hiện đại, qua đó thu hút nguồn lực tài chính và công nghệ phục vụ mục tiêu giảm phát thải.
Ở góc độ kỹ thuật, bà Đặng Hồng Hạnh - đại diện Công ty CP Quản lý PoA Carbon Việt Nam, chuyên gia UNDP cho biết, doanh nghiệp cần phân biệt rõ giữa hạn ngạch phát thải, loại hàng hóa của thị trường tuân thủ và tín chỉ carbon, vốn chủ yếu phát sinh từ các dự án giảm phát thải và có thể được sử dụng để bù trừ theo tỷ lệ nhất định.
Hệ thống đăng ký quốc gia sẽ là nơi duy nhất ghi nhận quyền sở hữu cũng như thực hiện các nghiệp vụ như ký gửi, bù trừ và nộp trả hạn ngạch. Doanh nghiệp thực hiện giao dịch thông qua sàn giao dịch carbon trong nước. Trong giai đoạn thí điểm, giao dịch được thực hiện theo phương thức thỏa thuận, thông qua các tổ chức trung gian như công ty chứng khoán, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội và Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC). Khoảng 110 doanh nghiệp đầu tiên sẽ được phân bổ miễn phí hạn ngạch trong giai đoạn này.
Đại diện Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam, ông Lê Nguyễn Trung Thanh cho biết, hoạt động giao dịch hạn ngạch và tín chỉ carbon sẽ tách biệt với các loại hình giao dịch chứng khoán khác. Các chủ thể tham gia phải đảm bảo đủ tiền khi mua và đủ hàng khi bán trên một tài khoản duy nhất; đồng thời, các hành vi như thao túng giá, tung tin sai lệch hay lợi dụng hệ thống để trục lợi đều bị nghiêm cấm.
Hướng dẫn quy trình giao dịch, ông Đào Tuấn Trung, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu phân tích và Phát triển sản phẩm, CTCP Chứng khoán Vietinbank cho biết, doanh nghiệp sẽ thực hiện đặt lệnh, được kiểm tra điều kiện về tài khoản và số dư, sau đó lệnh được đưa lên sàn để khớp và thanh toán tức thì. Hồ sơ tham gia giao dịch bao gồm đầy đủ các giấy tờ pháp lý như đăng ký doanh nghiệp, điều lệ, hợp đồng mở tài khoản, giấy ủy quyền và các tài liệu liên quan đến người đại diện.
Trong thời gian tới, các doanh nghiệp thuộc diện quản lý tiếp tục phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính làm cơ sở xác định hạn ngạch phát thải. Ông Lương Quang Huy, Trưởng phòng Quản lý phát thải khí nhà kính và Bảo vệ tầng ozone lưu ý, doanh nghiệp cần xác định rõ phạm vi phát thải, bao gồm phát thải trực tiếp (phạm vi 1), phát thải gián tiếp từ năng lượng (phạm vi 2) và khuyến khích xem xét các phát thải gián tiếp khác (phạm vi 3). Đồng thời, cần đảm bảo chất lượng dữ liệu, sử dụng hệ số phát thải quốc gia và xây dựng quy trình quản lý dữ liệu chặt chẽ.
Trong khuôn khổ hội thảo đào tạo, đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp đã cùng trao đổi kinh nghiệm, nhận diện thách thức và đề xuất giải pháp nhằm triển khai hiệu quả giai đoạn thí điểm thị trường carbon. Cục Biến đổi khí hậu và UNDP khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bên liên quan để hỗ trợ vận hành hiệu quả thị trường carbon trong nước của Việt Nam.
5 USD cho 1 tín chỉ carbon rừng là đắt hay rẻ?
VOV.VN - Vừa qua, Việt Nam đã ghi nhận thành công đầu tiên khi tham gia thị trường tín chỉ carbon. Đã có hơn 10 triệu tín chỉ carbon rừng được bán với tổng giá trị hơn 51 triệu USD, tương đương 5 USD/tín chỉ. Vậy mức giá này là đắt hay rẻ, và tiềm năng thực sự của rừng Việt Nam ra sao?
