Khó vạn lần dân liệu cũng xong

• 50 năm đường Hồ Chí Minh trên biển

50 năm đã trôi qua, đường Hồ Chí Minh trên biển đã đi vào lịch sử của dân tộc Việt Nam như một huyền thoại. Thật hiếm có, nếu không nói là duy nhất trong lịch sử chiến tranh thế giới, một đoàn tàu nhỏ bé với một đội quân không nhiều đã âm thầm, bền bỉ vượt qua gian khổ, hy sinh làm nên kỳ tích phi thường.

Các cựu chiến binh tàu không số trong niềm vui ngày gặp lại

Hình thành và chỉ tồn tại 14 năm, nhưng đường Hồ Chí Minh trên biển đã góp một phần quan trọng trong cuộc đấu tranh giành độc lập tự do, thống nhất Tổ quốc. Để làm nên con đường huyền thoại này, bên cạnh nỗ lực vượt gian khổ của thủy thủ tàu không số, còn phải kể đến những đóng góp âm thầm của cán bộ, chiến sĩ, đồng bào địa phương những nơi có bến bãi.

Đường Hồ Chí Minh trên biển là con đường của ý chí giải phóng dân tộc, tinh thần cách mạng của quân dân cả nước. Nói tới con đường này, chúng ta không thể không nhắc tới sự hy sinh anh dũng của các thủy thủ tàu không số, những khó khăn gian khổ mà họ đã vượt qua.

Đại úy Lê Hà, cựu thủy thủ tàu không số năm xưa kể lại những gian nan, bất trắc trên hành trình ra Bắc nhận vũ khí: “Chúng tôi đã phải trải qua những cơn đói khát. Nhiều khi không có nước, chúng tôi phải uống cả nước mặn. Để có nước ngọt, chúng tôi phải đun nước biển cho bốc hơi và ngưng tụ thành nước. Cứ thế, anh em chia nhau số nước ít ỏi đó. Đi biển phải có la bàn, nhưng chúng tôi chỉ có địa bàn nên không biết phương hướng và có khi bị lạc rất xa. Có một số tấm chăn đắp phải lấy ra để may cánh buồm, vì nếu lỡ hết dầu thì tàu phải dùng buồm để ra tới miền Bắc”.

Cùng thắp hương tưởng niệm những đồng đội tại Khu di tích bến Lộc An

Với ông Trương Công Hào, cựu thủy thủ tàu không số, Quảng Ngãi như quê hương thứ hai của ông. Trong một chuyến vận chuyện hàng chi viện cho chiến trường khu 5, tàu 43B của ông đã bị địch phát hiện và tấn công ác liệt. Trong cuộc chiến không cân sức, họ đã phải phá hủy tàu để giữ bí mật cho con đường. Trong cuộc chiến này, ông đã bị thương nặng, bất tỉnh và được người dân nơi đây cứu sống, che chở.

“Không có nhân dân đùm bọc, cưu mang, có lẽ chúng tôi không còn sống đến hôm nay. Địch càn quét 10 ngày nhưng không bắt được chúng tôi vì có người dân che chở. Tôi có nhớ kỷ niệm về một bà cụ mang quả bí đỏ, đi cả ngày từ Ba Tơ xuống cho chúng tôi. Trước khi đi, con gái bà hỏi, bí non sao mẹ đã hái? Bà cụ trả lời bằng một câu hỏi, xương máu anh em có già non không?”, trở lại Sa Kỳ, ông Hào không khỏi bùi ngùi và xúc động với những kỷ niệm.

Không chỉ người dân Sa Kỳ, nhân dân các bến bãi nơi tàu không số cập vào đều một lòng tin tưởng vào Cách mạng. Ông Hoàng Gia Hiếu, cựu thủy thủ tàu không số, người đã cùng các đồng đội vận chuyển thành công 3 chuyến hàng hóa, vũ khí vào Vũng Rô xúc động khi về thăm lại mảnh đất lịch sử này khẳng định: “Chính nhờ tinh thần cách mạng cao, người dân đã đùm bọc, che chở cho đoàn tàu không số. Góp phần vào thắng lợi của đường Hồ Chí Minh trên biển, có đóng góp rất lớn của nhân dân miền Nam, nhất là người dân ven biển”.

Cuộc chiến có thể không cân sức về vũ khí, trang thiết bị, nhưng ý chí và tinh thần cách mạng của nhân dân, dân tộc ta thì không kẻ thù nào có thể chiến thắng. Mong muốn và khát khao độc lập, tự do là động lực để nhân dân vượt qua tất cả. Câu chuyện má Mười Riều, quê huyện Đất Đỏ, Bà Rịa - Vũng Tàu, có chồng và con là thủy thủ tàu không số đã bán 10 cây vàng và vay tiền của bà con ủng hộ cách mạng đóng tàu gỗ ra Bắc nhận vũ khí là tấm gương tiêu biểu cho những đóng góp của nhân dân cho sự nghiệp giải phóng đất nước.

Má Mười Riều - thân mẫu của ông Lê Hà (ngồi ngoài bên trái) kể về những năm tháng chiến đấu

Sống trong lòng địch bị đàn áp, bị tra tấn nhưng má Mười Riều và gia đình vẫn kiên trung mong ngày thống nhất. “Má tâm niệm phải làm gì đó để có tàu ra miền Bắc chở vũ khí về cho miền Nam đánh đuổi kẻ thù. Làm được điều đó, má phấn khởi vô cùng”, má Mười Riều, năm nay đã 92 tuổi kể lại.

Tất cả vì sự thống nhất hai miền, vì miền Nam ruột thịt, quân dân các bến bãi đã mưu trí, dũng cảm vượt khó khăn kể cả hy sinh để bảo vệ đoàn tàu không số và tiếp sức cho cuộc kháng chiến. Ông Võ Văn Cầu, dân quân làng Ba Làng Anh, năm nay 75 tuổi kể lại “Nhiệm vụ của tôi là đón hàng chở từ miền Bắc vào Nam. Chuyến nào cũng gặp khó khăn nhưng đồng bào tin tưởng vào đường lối cách mạng, nên họ tham gia nhiệt tình, bám trụ đến cùng”.

Bác Hồ kính yêu đã từng nói: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”. Ôn lại truyền thống hào hùng của đường Hồ Chí Minh trên biển, chúng ta không quên những hy sinh, anh dũng của thủy thủ đoàn tàu không số. Nhưng cũng không thể không nhắc tới quân, dân các bến bãi. Tinh thần cách mạng, ý chí sắt đá và lòng dũng cảm của họ cùng với thủy thủ tàu không số đã làm nên một con đường huyền thoại đi vào lịch sử chiến tranh quân sự Việt Nam./.