Loạn số nhà - không thể để mãi thành quen

Câu chuyện về số nhà, tên phố không còn mới đối với mỗi người dân Hà Nội cũng như những đô thị trong cả nước đang đà phát triển. Tình trạng loạn số nhà gây nhiều rắc rối cho đời sống sinh hoạt của người dân, ảnh hưởng không nhỏ đến công tác quản lý xã hội và các hoạt động khác. Nhiều lý do đã từng được những người có trách nhiệm đưa ra, nhưng vấn đề là chúng ta có muốn làm hay không mà thôi.

Lạc đường giữa phố...

Anh Nguyễn Hữu Hưng được cử đến Cung Trí thức TP Hà Nội ở đường mới Trần Thái Tông (Nguyễn Phong Sắc kéo dài) để liên hệ công việc. Dù đã biết là Cung Trí thức ở đường Trần Thái Tông nhưng không thể nào tìm được. Khi hỏi một số người dân xung quanh đều nhận được câu trả lời: “không biết”. Lý do đơn giản là Cung Trí thức không được đánh số nhà, mà chỉ ghi là lô đất 25. Chưa hết, mặc dù gọi là đường Nguyễn Phong Sắc kéo dài, nhưng đường Trần Thái Tông lại nằm phía đầu của đường Nguyễn Phong Sắc, tính theo thứ tự số nhà là “kéo dài cái đầu” chứ không “kéo dài cái đuôi”. Ông Đặng Đình Chấn, Phó Giám đốc Trung tâm truyền thông môi trường phát triển có trụ sở tại Cung Trí thức Hà Nội cho biết, những người lần đầu đến đây liên hệ công việc đều phải hỏi đường rất khó khăn, tìm đến đúng số cần tìm nhưng vẫn không phải nơi cần đến. “Bị lạc ở đây có nghĩa là tìm số nhà không ra hoặc không có số nhà nên cứ gọi điện đi gọi điện lại, gọi điện mãi thì người ta cứ bảo “đấy đến chỗ này, chỗ này”- ông Chấn kể..

Có tới 2 số nhà 66 Lê Văn Lương

Tình trạng tương tự cũng diễn ra ở nhiều tuyến phố mới của thủ đô Hà Nội đang đà mở rộng. Điển hình, loạn số nhà là trên các phố Kim Liên mới, Lê Văn Lương, Hoàng Cầu... Ngay cả đường Hoàng Quốc Việt, một trong những tuyến phố đẹp của thủ đô cũng đang diễn ra tình trạng “loạn số nhà” từ nhiều năm nay. Chỉ cần đi vào khoảng 100 mét đầu đường bên số chẵn là đã thấy “sự không ngăn nắp” trong việc đánh số nhà. Nhà đầu tiên bên phải đáng lẽ phải là số 2 nhưng ở đây lại là 3 ngôi nhà liền kề cùng mang số 10 (là cửa hàng bia Phong Hưng, Ngân hàng NN&PTNT, cửa hàng Gốm nội ngoại thất). Nhà tiếp theo là 6 (cửa hàng nội thất, két bạc), rồi lại lên thành 10A (Dịch vụ cầm đồ)... cho đến số nhà 24 thì lại được đánh lùi xuống thành số 2, tiếp đó là số 14A, 16, 34... rồi số 8 là trụ sở của Tổng cục tiêu chuẩn đo lường chất lượng, bên cạnh là Viện Khoa học và Công nghệ Quốc gia mang số 18. Đúng là một “mê cung” không có điểm đầu, điểm cuối.

Khi tuyến đường đắt nhất Hà Nội – Kim Liên mới (Còn gọi là đường Kim Liên - Xã Đàn) được hoàn thành, cũng là lúc tuyến phố này rơi vào điệp khúc “loạn số nhà”, đánh đố người đi đường khi số chẵn và số lẻ cùng một bên. Mặc dù, đến nay tuyến phố này đã được đánh lại số nhà, nhưng phần lớn các hộ dân vẫn để nguyên cùng lúc cả hai số nhà cũ và mới. Cũng dễ dàng rơi vào sự đánh đố khi đi trên các phố mới mở như Lê Văn Lương, hay nhiều con đường ở khu đô thị Mễ Trì, Mỹ Đình…

Theo chị Hoàng Đặng Trà My (ở ngõ 2, phố Hào Nam), đây là tuyến phố nằm trong vành đai 1 của Hà Nội mà số nhà cũng “nhảy nhót tùy thích”. Chỗ thì đánh theo thứ tự từ trái sang phải, chỗ lại chạy từ phải sang trái. Đặc biệt có hiện tượng người dân thích số nào lấy số đó, nếu trùng thì thêm a, b, c... vào là xong.

Cơ quan quản lý "tặc lưỡi"

Ngoài thói quen và sự tùy tiện của người dân thì thực trạng “loạn số nhà” còn có nguyên nhân do quản lý. Đối với các tuyến phố mới mở thì những khu dân cư không nằm trong diện giải phóng mặt bằng vẫn đánh số theo các ngõ, ngách của trục đường cũ. Chẳng hạn như trên tuyến đường Lê Văn Lương, người dân vẫn sử dụng số nhà theo ngách 72 phố Quan Nhân và trục đường Nguyễn Ngọc Vũ.

Khi cơ quan quản lý “tặc lưỡi” chiều theo ý thích của dân tức là buông lơi trách nhiệm của mình. Hay ở nhiều chỗ giáp ranh về địa giới phường quận, cơ quan quản lý hai bên cũng không thống nhất được với nhau.

Tình trạng “loạn số nhà” đã tồn tại quá lâu nên rất dễ trở thành quen, nhiều nơi không muốn thay đổi nữa. Chính quyền địa phương ở đó thừa nhận có ảnh hưởng tiêu cực đến cả cuộc sống người dân và công tác quản lý, nhưng chưa biết khắc phục ra sao. Không ít nơi còn viện ra lý do khách quan để né tránh giải quyết vấn đề.

Nhiều khu phố loạn số nhà

Ông Văn Như Quỳnh (cán bộ phòng Thống kê, thành viên ban chỉ đạo đánh số nhà của UBND xã Cổ Nhuế) cho biết, vướng mắc chủ yếu nằm ở các thủ tục hành chính: Khi mà triển khai thì ở đó có rất nhiều vấn đề, bởi vì ở đây đa phần là khu tập thể của cán bộ cấp cao. Ở những khu tập thể đấy, gắn số trước rồi, số đó thì lại gắn với cả địa chỉ nhà bao gồm có số chứng thư, hộ khẩu cũng như sổ đỏ của người ta. Nếu bây giờ theo quy định đánh số nhà mới thì toàn bộ địa chỉ nhà của họ phải thay đổi hết. Việc đổi chứng minh thư, hộ khẩu là rất khó khăn rồi lại phải đổi cả sổ đỏ. Chính vì lý do này nên người dân không đồng ý”.

Cách lý giải như thế chỉ là để né tránh vấn đề. Bởi vì nếu thực sự coi đây là việc cần chấn chỉnh ngay thì không phải là quá khó khăn. Trước hết, mỗi quận, huyện, phường, xã nên tiến hành thống kê, rà soát lại toàn bộ các tuyến đường và thực trạng số nhà hiện nay. Tuyến nào nằm gọn trong địa bàn quản lý thì phường, xã đánh lại số nhà theo đúng qui định chung. Tuyến nào chạy qua các phường, xã khác thì quận, huyện làm; chạy qua nhiều quận, huyện thì TP làm. Những giấy tờ liên quan như chứng minh thư, hộ khẩu, kể cả sổ đỏ nếu phải thay đổi cũng không có gì khó khăn, đây không phải là nguyên nhân chính cản trở việc lập lại trật tự số nhà trên cá tuyến phố. Vấn đề là chúng ta có muốn có làm hay không mà thôi./.