Luật Hải quan còn nhiều lỗ hổng
Doanh nghiệp phàn nàn đi làm thủ tục hải quan mất nhiều thời gian, công sức.
Luật Hải quan năm 2001, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan năm 2005 bước đầu đã tạo cơ sở pháp lý khá đầy đủ cho việc thực hiện thủ tục hải quan và các qui định về quản lý hải quan. Tuy nhiên, trước xu thế phát triển của nền kinh tế theo hướng hội nhập kinh tế quốc tế, Luật Hải quan đã dần bộc lộ những hạn chế, chưa đồng bộ. Xuất phát từ yêu cầu đó, ngày 31/8 tại Hà Nội, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam phối hợp với Đại sứ quán Anh tại Hà Nội tổ chức “Hội nghị hoàn thiện báo cáo rà soát Luật Hải quan”.
Việt Nam trở thành thành viên chính thức của WTO, cùng với đó là nghĩa vụ thực hiện các cam kết của Nhà nước khi gia nhập tổ chức này, cũng như cam kết tham gia Công ước Kyoto về đơn giản hóa và hài hòa thủ tục hải quan. Do đó, việc rà soát Luật Hải quan dựa vào các ký kết này là cơ sở.
Tại hội thảo, các đại biểu nhận định: Luật hải quan chưa quy định đầy đủ các nội dung về “bên thứ 3” như Công ước Kyoto. Pháp luật chưa phân định rõ trách nhiệm chủ hàng và đại lý hải quan trong trường hợp thực hiện không đúng pháp luật hải quan. Bên cạnh đó, quy định về hồ sơ hải quan, thanh khoản cần phải được quy định rõ các loại chứng từ phải nộp và xuất trình, đơn giản hồ sơ thủ tục hải quan và hồ sơ thanh khoản, phân định rõ trách nhiệm theo mặt hàng…
Bà Đặng Thị Bình An, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH tư vấn C&A cho rằng, thời gian để nộp tờ khai hải quan là quá ngắn: “Trước hoặc trong thời gian 30 ngày kể từ ngày nhập khẩu hoặc những chứng từ cho bộ hồ sơ hải quan có thể cung cấp cho Hải quan nhiều khi vượt quá thời hạn đó. Vì nhiều trường hợp, chúng ta thu thập chứng từ tờ khai hải quan không phải là 30 ngày mà có thể kéo dài hơn. Trong những trường hợp như vậy thì tính khả thi không cao, nên chúng tôi khuyến nghị có thể là không quy định thời hạn có giá trị, hiệu lực của tờ khai nữa”.
Một số ý kiến cho rằng, trong Luật Hải quan, quy định phải đưa hàng hóa xuất nhập khẩu đến địa điểm kiểm tra tập trung làm mất thời gian và tăng chi phí cho doanh nghiệp trong việc xếp dỡ, vận chuyển và bảo quản hàng hóa. Ông Đào Ngọc Chuyên, Liên Đoàn luật sư Việt Nam cho biết: Qua triển khai áp dụng Luật vào thực tế xảy ra nhiều bất cập các quy định hiện hành, nhiều trường hợp vừa làm thủ tục hải quan tạm nhập rồi lại làm thủ tục tái xuất trong thời gian rất ngắn, điều đó làm mất nhiều thời gian của doanh nghiệp, do đó cần có quy định rõ đối với từng lô hàng, ngành hàng.
“Đối với những lô hàng, lĩnh vực hàng hóa dịch vụ xuất nhập khẩu có thời gian rất ngắn thì cần có những quy định cụ thể. Những người làm trong doanh nghiệp mới hiểu nỗi khổ của doanh nghiệp, đi làm thủ tục rất tốn kém thời gian, công sức. Cơ chế kiểm tra thực tế hàng hóa xuất khẩu nhập khẩu và sự phối hợp kiểm tra giữa các ngành là vấn đề chúng ta phải quan tâm. Hàng hóa chuyển qua biên giới có nhiều loại cửa khẩu, như vậy là có nhiều đặc thù khác nhau do vậy chúng ta cũng cần phải có cơ chế đặc thù khác nhau”.
Những đóng góp ý kiến của các đại biểu sẽ được tập hợp nhằm hoàn thiện Luật Hải quan theo 4 tiêu chí: minh bạch, thống nhất, hợp lý và khả thi./.