Giảm tuổi thọ vì sống ở làng nghề ô nhiễm

Đến thôn Cao Hạ, xã Đức Giang, huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội, hình ảnh đầu tiên chúng tôi nhìn thấy là màu đen quánh của dòng kênh chạy dọc thôn. Chị Phạm Thị Lan, người có 15 năm làm nghề bán giò chả cạnh dòng kênh, cho biết, trong những ngày nắng nóng, mùi hôi thối từ dưới kênh bốc lên nồng nặc, tỏa ra khắp làng. Thường xuyên ngồi ngay cạnh dòng kênh bán hàng, chị đã mắc bệnh viêm xoang.

Ngã ba chợ Hạ Thôn (thôn Cao Hạ) là nơi tập trung nhiều người làm bún và thịt chó cung cấp cho thành phố Hà Nội. Chỉ cần sau một trận mưa to là khu vực này bị nhấn chìm trong nước. Rác thải, lông gà, lông vịt, túi ni lông, xác động vật chết… tràn ngập đường, tràn cả vào trong nhà, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khoẻ người dân.

Chuồng lợn nằm sát xưởng bún ở thôn Cao Hạ

Đa phần các làng nghề tại huyện Hoài Đức phát triển theo quy mô hộ gia đình. Làng nghề nằm xen kẽ trong khu dân cư, sản xuất bằng phương pháp thủ công. Hệ thống cơ sở hạ tầng cấp thoát nước, sản xuất và sinh hoạt do các hộ tự xây dựng nên không đạt tiêu chuẩn vệ sinh môi trường. Huyện Hoài Đức có 11 làng nghề, theo ước tính, mỗi năm có hơn 4.840.000m3 nước thải từ các cụm, điểm công nghiệp và làng nghề thải ra môi trường. Trong đó, nước thải công nghiệp gần 180.000m3, còn hơn 4.600.000m3 là nước thải từ các làng nghề, chủ yếu ở các xã làm nghề chế biến nông sản như: Dương Liễu, Minh Khai, Cát Quế và dệt kim, bánh kẹo ở La Phù… Toàn bộ lượng nước thải hầu hết chưa qua xử lý được xả thẳng vào hệ thống kênh tiêu rồi chảy vào sông Nhuệ, sông Đáy. Nước thải từ các làng nghề chế biến nông sản có nồng độ chất ô nhiễm hữu cơ cao hơn nước thải công nghiệp hàng trăm lần.

Đồ dùng làm bún như thế này liệu có đảm bảo vệ sinh

Để giảm tối đa tình trạng nước thải gây ô nhiễm môi trường trong các làng nghề, UBND huyện Hoài Đức đã tiến hành thu gom và phân loại chất thải ngay tại nguồn sản xuất, vận động các hộ dân ở làng nghề áp dụng công nghệ sản xuất mới. Ông Nguyễn Trọng Lương, Phó trưởng Phòng TN-MT huyện Hoài Đức nêu kế hoạch: “Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục tuyên truyền, giáo dục ý thức trách nhiệm của các cấp, các ngành, đặc biệt người dân tại các làng nghề để họ có ý thức hơn trong việc bảo vệ môi trường. Khẩn trương hoàn thiện quy hoạch môi trường từ cấp huyện đến cấp xã. Tiếp tục triển khai các điểm công nghiệp làng nghề, đưa cơ sở sản xuất ra xa khu dân cư. Phòng TN & MT sẽ phối hợp với cảnh sát môi trường để kiểm tra các cơ sở sản xuất kinh doanh, hộ gia đình nhằm ngăn chặn, xử lý những hộ cố tình gây ô nhiễm môi trường”.

Báo cáo mới nhất của Tổng cục Bảo vệ môi trường, Bộ TN-MT cho thấy, hầu hết các làng nghề trên cả nước đang bị ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước (cả nước mặt và nước ngầm) và ô nhiễm đất đai. Còn theo khảo sát của Bộ TN-MT tại 52 làng nghề điển hình trong cả nước, có tới 46% làng nghề bị ô nhiễm nặng, 27% ô nhiễm vừa và nhẹ. Tỷ lệ người mắc bệnh (đặc biệt là nhóm người trong độ tuổi lao động) đang có xu hướng gia tăng. Tuổi thọ trung bình của người dân tại các làng nghề ngày càng giảm đi, thấp hơn 10 năm so với tuổi thọ trung bình toàn quốc. Do vậy, khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường ở các làng nghề thuộc huyện Hoài Đức Hà Nội nói riêng và trên cả nước nói chung là rất cấp thiết./.