Hơn 10 năm khổ sở vì bụi quặng

Nằm cách khu vực dân cư chỉ khoảng 70 m, mỏ Ngọt thuộc xã Sơn Thủy, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ thuộc sự quản lý của Xí nghiệp Khai thác dịch vụ Khoáng sản và Hóa chất Phú Thọ. Hơn 10 năm nay, nguời dân sống quanh khu vực mỏ chịu sự ô nhiễm môi trường nặng nề. Mặc dù nhân dân liên tục phản ánh lên Xí nghiệp và chính quyền địa phương nhưng đến nay tình trạng ô nhiễm môi trường vẫn chưa được khắc phục.

Hình ảnh đầu tiên đập vào mắt chúng tôi tại khu 7 xã Sơn Thủy đó là những rừng cây, đồi chè nhuộm một lớp bụi trắng xoá, nhà nào cũng cửa đóng then cài, che chắn kỹ càng bằng ni lông, bao tải, tầu cọ.

Toàn bộ 50 hộ dân với gần 300 nhân khẩu của khu 7, xã Sơn Thủy phải sống chung với tình trạng ô nhiễm này hơn 10 năm nay. Khổ nhất vẫn là người già và trẻ em do sức đề kháng yếu nên đau ốm liên miên.

Bụi từ phân xưởng nghiền quặng hàng ngày vẫn thải ra gây ô nhiễm môi trường

Bà Nguyễn Thị Vui ở xã Sơn Thuỷ cho biết, gia đình bà ở đây gần 20 năm thì hơn nửa thời gian đó phải sống chung với ô nhiễm môi trường vì khói bụi. Trước đây khi mỏ Ngọt chưa khai thác, môi trường sống rất trong lành. Nhưng từ năm 1998, khi mỏ Ngọt đưa vào khai thác thì môi trường ở đây ngày càng ô nhiễm. Hàng ngày, từ sáng sớm đến tối mịt, hàng đoàn xe tải rầm rập nối đuôi nhau, tiếng máy xay đá quặng inh ỏi và tung bụi trắng xoá như suơng mù bủa vây xóm làng. Không những vậy, bụi còn phủ kín cả đồi chè nhà bà làm cây chè không phát triển nên năng suất và chất lượng chè rất thấp.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, mỏ Ngọt do Xí nghiệp Khai thác dịch vụ Khoáng sản và Hóa chất Phú Thọ thuộc Công ty TNHH một thành viên Apatít Việt Nam quản lý và khai thác. Mỏ có trữ lượng khoảng 2 triệu tấn, trong đó chủ yếu là men bát và cao lanh. Sản lượng chế biến men bát và cao lanh của Xí nghiệp khoảng 50 tấn một ngày/đêm. Ông Nguyễn Văn Khánh, người dân ở khu 7 cho biết: Từ khâu nổ mìn phá quặng, sau đó bốc quặng về nghiền, khâu nào cũng gây ra bụi. Nguy hiểm hơn là việc nổ mìn không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ con người mà những tiếng nổ với độ rung lớn còn làm một số ngôi nhà bị nứt. Ông Nguyễn Văn Khánh cho biết: “Nhà tôi ở đối diện với mỏ, để chống bụi, người dân phải bịt kín tất cả các cửa. Chúng tôi không biết kêu ai nên cứ phải âm thầm chịu đựng cho đến bây giờ”.

Ông Nguyễn Huy Cẩn, Giám đốc xí nghiệp Khai thác dịch vụ Khoáng sản và Hóa chất Phú Thọ cho biết: Xí nghiệp được thành lập từ năm 1998, công việc chủ yếu là khoan nổ mìn và bóc lấy quặng, bốc xúc về nghiền. Nhà máy sản xuất bằng dây truyền cũ và lạc hậu, chủ yếu là sản xuất quặng thô nên việc gây ra bụi là không tránh khỏi. Ông Nguyễn Huy Cẩn thừa nhận: “Tôi không phủ nhận việc sản xuất gây ô nhiễm do công nghệ chưa được cải tiến. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ khắc phục điều này nhưng để khắc phục tuyệt đối là chưa thể thực hiện được”.

Việc khai mỏ sẽ phải bóc tách một lượng đất đá rất lớn. Sau nhiều năm, những bãi chất thải đổ gần khai trường đã chất cao như núi nhưng không có một đập chắn nào. Mùa mưa đến, nước từ thượng nguồn đổ xuống cuốn theo đất đá và vùi lấp tất cả những nơi dòng nước chảy qua. Tuy nhiên, ông Nguyễn Huy Cẩn lại đổ lỗi cho nạn khai thác quặng thổ phỉ là nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này. Đồng thời, ông cũng nêu các biện pháp để chống bụi như phun nước vào vào quặng và trong quá trình vận tải đất đá. Nhưng tại các dây truyền nghiền quặng, những cột bụi vẫn bay trắng trời.

Làm việc với chúng tôi, bà Phạm Thị Thu Liên, Phó Chủ tịch UBND huyện Thanh Thuỷ cho biết: Lãnh đạo huyện có biết việc ô nhiễm tại xảy ra tại xã Sơn Thủy mà nguyên nhân chính là hoạt động khai thác của Xí nghiệp Khai thác dịch vụ Khoáng sản và Hóa chất Phú Thọ. UBND huyện đã cử đoàn kiểm tra xuống nhà máy nhưng đến nay sự việc vẫn tiếp diễn do Xí nghiệp không hợp tác. Bà Phạm Thị Thu Liên cũng cho biết, nếu công ty tiếp tục gây ô nhiễm môi trường, UBND huyện sẽ có biện pháp xử lý hành chính, mạnh hơn nữa là đình chỉ hoạt động của công ty.

Trong lúc chờ đợi Xí nghiệp khai thác dịch vụ Khoáng sản và Hoá chất Phú Thọ khắc phục tình trạng ô nhiễm thì hiện nay, người dân ở khu 7, xã Sơn Thủy hàng ngày vẫn phải sống chung với bụi và tiếng ồn của mìn khai thác quặng. Mong rằng, chính quyền địa phương sớm có biện pháp kiên quyết xử lý dứt điểm tình trạng ô nhiễm môi trường này./.