Khát nước sạch

Trong khi chờ đợi nguồn nước sạch về thì hàng ngày, hàng giờ người dân Hương Vân vẫn phải đối mặt với những mầm hoạ bệnh tật từ những kho thuốc này gây ra.

Từ Hà Nội, đi dọc theo Quốc lộ 38 khoảng hơn 40km, chúng tôi đến thôn Hương Vân, xã Lạc Vệ, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Nhìn dáng vẻ bề ngoài, Hương Vân vẫn giữ nguyên được vẻ bề ngoài của một làng quê bình dị Bắc Bộ. Tuy nhiên, ẩn chứa đằng sau là nỗi lo về căn bệnh hiểm nghèo đang rình rập từng ngày, từng giờ của những người nông dân ở vùng quê này. Dẫn chúng tôi ra hiện trường của những cái hố rộng khoảng 30m, nơi đặt các thùng phi thuốc sâu từ năm 70 của thế kỷ trước, ông bác Nguyễn Đức Phên, Trưởng ban công tác mặt trận thôn Hương Vân nhớ lại, gia đình tôi chuyển ra sinh sống tại thôn Hương Vân từ những năm 1960 của thế kỷ trước. Những năm 1960, 1970 là những năm giặc Mỹ bắn phá miền Bắc rất ác liệt, các cơ quan, xí nghiệp phải sơ tán về những vùng quê hẻo lánh. Cũng như nhiều vùng quê khác, ngày đó, đồi Hương Vân được chọn làm kho dã chiến để thuốc trừ sâu loại Vôphatốc và DT66, của chi nhánh thực vật Hà Bắc, vào lúc cao điểm kho này chứa khoảng 40 đến 50 tấn thuốc trừ sâu. Sau khi chiến tranh kết thúc, chỉ một phần thuốc của kho được vận chuyển đi. Phần còn lại tồn đọng trên đồi Hương Vân gặp trời nóng, thuốc trừ sâu nổi sùi bọt tràn khỏi thùng phi, sau gặp nước mưa chảy tràn ra ngoài có màu sữa đục bốc mùi khó chịu, thuốc trừ sâu ngấm vào lòng đất.

Gia đình anh Hoàng Thế Loát, sống ở dưới chân đồi, ngay cạnh khu vực kho thuốc trừ sâu cũ, mặc dù gia đình anh đã phải bỏ ra mấy triệu đồng để khoan 1 giếng khoan hơn 40m nhưng khi bơm lên nước vẫn có mùi thuốc sâu nồng nặc, không thể dùng được. Để tránh bị ảnh hưởng của mùi thuốc sâu, gia đình anh buộc phải bịt miệng giếng lại. Không chỉ có vậy, sau mỗi trận mưa rào cả gia đình anh phải đóng cửa kín mít để tránh mùi. Ngôi nhà cấp 4 anh làm đã mấy chục năm nhưng mỗi khi trời nóng bức hoặc ẩm thấp mùi thuốc sâu vẫn bốc lên rất khó chịu. Thậm chí, cách đây gần 1 năm, khi gia đình anh đào móng xây nhà mới, mùi thuốc sâu bốc lên làm cho thợ phải nghỉ nhiều ngày sau mới dám làm tiếp. Để có nguồn nước sinh hoạt, cả 5 gia đình ở liền kề với nhà anh Loát đều phải dùng chung nguồn nước của gia đình anh Hoàng Thế Thịnh, vì giếng của nhà anh Thịnh khoan sau lại ở độ sâu 105 m nên đỡ mùi hơn. Còn vào mùa khô nguồn nước này rất đục, nhưng mọi người vẫn phải chấp nhận dùng vì không thể tìm đâu ra được nguồn nước nào nữa.

          Không chỉ gia đình nhà anh Loát, cả 20 hộ dân sinh sống trên đất của khu vực kho thuốc sâu cũ đều phải hứng chịu cảnh này. Họ bất lực trước nguồn nước, không khí ô nhiễm này. Cuộc sống của họ sẽ như thế nào khi hàng ngày hàng giờ phải tiếp xúc và sử dụng những thứ có liên quan đến các kho thuốc sâu cũ đó? Và họ ngày càng hoang mang hơn khi ngày càng có nhiều người chết có liên quan đến căn bệnh ung thư mà nguyên nhân theo họ là chỉ tại các kho thuốc trừ sâu này. Theo thống kê, từ năm 2000 đến nay, ở thôn Hương Vân đã có hơn 30 người chết vì bệnh ung thư phổi, phế quản, gan… Trong đó có những gia đình cả bố, mẹ, con cái đều mắc căn bệnh quái ác này như gia đình bà Nguyễn Thị Lượt có 2 anh em ruột bị chết vì bệnh ung thư ở độ tuổi 50.

Trước thực trạng nguồn nước ngầm bị ô nhiễm nặng ở Hương Vân, năm 2003 UBND tỉnh Bắc Ninh đã giao cho Trung tâm Nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn thuộc Sở NN&PTNN tỉnh Bắc Ninh về khảo sát tình hình ô nhiễm nguồn nước ngầm ở đây. Sau khi có kết quả báo cáo của Trung tâm Nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn Bắc Ninh, UBND tỉnh đã giao cho đơn vị lập dự án xây dựng hệ thống nước sạch đưa về Hương Vân. Tuy nhiên, từ năm 2003-2006, đơn vị này không đảm bảo được tiến độ thi công của công trình. Sau khi thấy dự án triển khai quá lâu và không đảm bảo được tiến độ, UBND xã đã nhiều lần đề nghị Trung tâm Nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn Bắc Ninh đẩy nhanh tiến độ thi công, nhưng mọi công việc vẫn dậm chân tại chỗ.

Ô nhiễm môi trường sống, ô nhiễm nguồn nước ở thôn Hương Vân, xã Lạc Vệ, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh đang đe doạ đến cuộc sống và sức khoẻ của người dân nơi đây. Đã đến lúc, các ban ngành chức năng của tỉnh Bắc Ninh cần vào cuộc trong vấn đề giải quyết ô nhiễm môi trường thôn Hương Vân./.