Mất rừng do mải ăn phần "miếng bánh" du lịch

Trước tình trạng này, UBND tỉnh Đắc Nông đã ra quyết định thu hồi đất và rừng Đray Sáp từ Công ty thương mại du lịch Đắc Nông, giao cho lực lượng kiểm lâm quản lý. Nhưng vì nguồn lợi trước mắt, công ty này không chấp hành quyết định của tỉnh, tìm mọi cách trì hoãn việc giao lại khu du lịch, gây khó khăn cho việc bảo vệ rừng.

Rừng đặc dụng Đray Sáp có diện tích gần 1.800 ha, với 2 ngọn thác nổi tiếng là Đray Sáp và Gia Long, được xếp vào diện đẹp nhất Tây Nguyên. Đây là khu rừng tự nhiên duy nhất còn sót lại trong vùng, bao quanh bởi dân cư đông đúc của các xã Nam Đà, Đắc Sô (huyện Krông Nô) và thị trấn Ea Tlinh (huyện Chư Jút). Từ 10 năm trước, thắng cảnh này đã được Bộ Văn hóa Thông tin công nhận là di tích lịch sử văn hóa Quốc gia. Tuy nhiên, chỉ sau mấy năm giao cho Công ty thương mại du lịch Đắc Nông quản lý, khai thác du lịch, hơn 400 ha rừng ở Đray Sáp đã bị phá trắng. Hàng loạt cây gỗ quý bị đốn hạ, thậm chí cả những cây gỗ lớn nằm sát nhà điều hành cũng bị lâm tặc cưa xẻ ngay tại chỗ.

Anh Nguyễn Thanh Tùng, hướng dẫn viên du lịch cho biết: “Thời điểm rừng bị phá nhiều nhất là 3 năm trở lại đây. Hiện tượng phá rừng diễn ra rất nhiều, vì lượng xe gỗ chở ra liên tục cả ngày lẫn đêm. Người ta ngang nhiên chặt hạ cây rừng, thậm chí cưa cây ngay bên cạnh phòng giám đốc trung tâm và đất ngay cạnh đó cũng bị phát trắng để làm rẫy. Người dân và cả du khách đều nhận thấy việc phá rừng tại đây, vì nhiều cây ngã đổ ngang ra đường, thậm chí người ta vác cưa đi cưa gỗ ngay trong lúc khách đang tham quan”.

Để ngăn chặn tình trạng phá rừng, đầu tháng 6 năm nay, UBND tỉnh Đắc Nông đã phê duyệt phương án bảo vệ rừng Đray Sáp. Theo đó thu hồi toàn bộ diện tích khu du lịch rừng đặc dụng cảnh quan Đray Sáp giao cho Chi cục kiểm lâm tỉnh quản lý bảo vệ. Quyết định này đã vấp phải sự phản ứng quyết liệt của Công ty thương mại du lịch Đắc Nông, với một lý do duy nhất là đơn vị đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong 50 năm. Đây là lý do nực cười, bởi pháp luật đã qui định đất đai thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước quản lý, và nếu cá nhân, tập thể nào sử dụng đất không hiệu quả sẽ bị thu hồi.

Gỗ quý bị lâm tặc khai thác trái phép trong rừng đặc dụng Đray Sáp

Tuy nhiên, Công ty Thương mại du lịch Đắc Nông đã không chấp hành quyết định khi không tiến hành các thủ tục bàn giao vào ngày 21/9, mà cố ý giữ lại diện tích 5,2 ha với lý do để duy trì hoạt động của công ty. Đây là lý giải của ông Đinh Quang Thành, Bí thư chi bộ, Trưởng phòng quản lý kinh doanh du lịch, Công ty Thương mại du lịch Đắc Nông: “Khi bàn giao lại diện tích rừng là công ty nhận bàn giao thôi, chứ công ty đâu có nghề gì về việc quản lý bảo vệ rừng. Bây giờ công ty chấp hành công văn của UBND tỉnh là bàn giao diện tích rừng cho Chi cục kiểm lâm. Tuy nhiên, riêng 5,2 ha rừng là công ty phải giữ lại để duy trì hoạt động. Đây cũng là tài sản chính để đưa vào cổ phần hóa. Nếu bây giờ giao về cho Chi cục kiểm lâm thì đơn vị này không có chức năng quản lý Nhà nước về mặt du lịch. Bên cạnh đó là tài sản của công ty đang đầu tư ở đó với số tiền hơn 2 tỷ đồng. Mặt khác, đời sống việc làm của trên 20 cán bộ công nhân viên, mặc dù là thu nhập thấp, nhưng vẫn đang ổn định và duy trì được”.

Không chỉ có vậy, nhằm đối phó với Quyết định thu hồi đất, Công ty thương mại du lịch Đắc Nông vội vàng lập ra một phương án sản xuất kinh doanh trình UBND tỉnh xem xét. Nực cười là phương án này không phải do Ban Giám đốc công ty lập, mà do cấp ủy chi bộ, công đoàn và các phòng chức năng đứng tên. Nhưng ngay cả phương án này cũng bị các Sở chức năng ở Đắc Nông bác bỏ, vì quá sơ sài, "số liệu không đầy đủ, không có cơ sở, nhất là các chỉ tiêu kinh tế cho những năm tới". Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Đắc Nông còn tham mưu cho UBND tỉnh giải thể công ty theo Nghị định 109/2007 của Chính phủ vì không thực hiện chuyển đổi thành công ty cổ phần.

Được biết những năm qua, Công ty thương mại du lịch Đắc Nông đã được nhà nước đầu tư gần 10 tỷ đồng, nhưng hiện đã thua lỗ và còn nợ gần 18 tỷ đồng. Dù khu du lịch Đray Sáp đã bị tàn phá tan hoang, xuống cấp nghiêm trọng, nhưng vẫn là nguồn thu chính nuôi sống bộ máy gần 60 người. Đó là lý do chủ yếu để công ty này cố tìm cách giành giữ thắng cảnh Đray Sáp.

Cùng với quyết định thu hồi đất, UBND tỉnh Đắc Nông đã thành lập Ban Quản rừng đặc dụng cảnh quan Đray Sáp, trực thuộc Chi cục kiểm lâm tỉnh, để bảo vệ, sử dụng và phát triển khu du lịch này.

Ông Đỗ Ngọc Duyên, Chi cục trưởng Chi cục kiểm lâm tỉnh Đắc Nông cho biết: “Dù chưa được bàn giao chính thức, đơn vị đã thực hiện nhiều biện pháp để chặn đứng nạn phá rừng và từng bước khôi phục lại rừng đặc dụng Đray Sáp. Tỉnh ban hành quyết định thu hồi là đúng. Bây giờ, chúng tôi mới lập dự án, trồng lại những cây gì mà trước đó có, để phục hồi lại rừng. Chỗ nào bảo vệ nghiêm ngặt là phải giữ nghiêm, khu phục hồi sinh thái thì chỉ phục hồi mà thôi, còn khu dịch vụ hành chính là tất cả kinh doanh ở đó.

Từ ngày giao cho kiểm lâm đến giờ là không mất cây nào. Chúng tôi còn tổ chức trồng rừng, người dân đi trồng, mình trả tiền công cho họ và vừa qua họ đã trồng được hơn 50 ha rừng. Đối với khu giáp ranh, dân xâm canh nhiều, chính quyền để nguyên cho người dân ở cả 10 năm nay rồi. Tôi đang tham mưu cho tỉnh là quy hoạch lại, tách chỗ đó ra, đề nghị tỉnh thu hồi trả lại chính quyền địa phương để cấp đất cho dân. Còn số diện tích nằm trong rừng, tất cả các hộ phải cam kết trồng lại bao nhiêu phần trăm rừng, thực hiện nông- lâm kết hợp. Những khu ruộng nước vẫn để lại cho người dân, còn những chỗ đất trắng thì trồng lại rừng nhưng cho dân làm nông nghiệp trong thời gian rừng chưa khép tán. Việc làm này nhằm tạo công việc làm cho nhân dân. Quan điểm của tôi là như vậy, chứ còn đuổi người dân ra khỏi rừng thì tôi không bao giờ làm được”.

Cách làm của lực lượng kiểm lâm tỉnh Đắc Nông là theo đúng Quyết định số 186/2006 của Thủ tướng Chính phủ về Quy chế quản lý rừng, và phù hợp với tình hình thực tế ở địa phương. Khu du lịch và rừng đặc dụng thác Đray Sáp là một quần thể thống nhất không thể tách rời. Không có lý do gì để Công ty thương mại du lịch Đắc Nông cố tình giữ lại phần kinh doanh du lịch, còn nhiệm vụ bảo vệ rừng đẩy cho ngành kiểm lâm. Quyết định của UBND tỉnh Đắc Nông đã muộn thì càng phải được nhanh chóng thực thi một cách nghiêm túc, có như vậy mới giữ được rừng đặc dụng thác Đray Sáp, thắng cảnh bậc nhất ở Tây Nguyên./.