Nước thải các KCN đang đầu độc các dòng sông

Ngay cả ở những KCN đã có trạm xử lý nước thải tập trung, thì chất lượng thực tế của các công trình này vẫn còn hạn chế, chưa đạt những tiêu chuẩn quy định, gây ô nhiễm môi trường. Đặc biệt, ở một số KCN tập trung các ngành công nghiệp nhẹ như dệt may, da thuộc, ngành hoá chất…thì nước thải thải ra môi trường còn nguy hại hơn, bởi đây là những ngành nghề mang tính độc hại cao.

Vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc hiện có hơn 20 khu công nghiệp, với tổng diện tích đất tự nhiên hơn 3.800 ha. Mặc dù các KCN đã quan tâm đầu t­ư các hệ thống xử lý chất thải, như­ng vẫn chư­a đáp ứng đ­ược các tiêu chuẩn môi tr­ường theo quy định. Trong số 22 khu công nghiệp này, chỉ có 4 khu công nghiệp đã xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung, 5 khu công nghiệp đang xây dựng, còn lại các khu công nghiệp khác chưa có. Đặc điểm vị trí của nhiều khu công nghiệp ở Vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc là gần các con sông, như Sông Hồng, Sông Cầu, Sông Nhuệ, Sông Đáy,…, Theo báo cáo hiện trạng môi trường nước Việt Nam, thì phần lớn các sông của các tỉnh phía Bắc chỉ đạt tiêu chuẩn nước loại B. Đặc biệt tại một số đoạn của sông Nhuệ, Sông Đáy, mức độ ô nhiễm đã lên đến mức nghiêm trọng.

Tỉnh Bắc Giang hiện có gần 13.000 cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ, 9 khu công nghiệp tập trung trong đó thuộc tỉnh quản lý 2 khu với diện tích hơn 150ha (khu công nghiệp Đình Trám 101ha, khu công nghiệp Song Khê – Nội Hoàng: 49,5 ha); 7 khu còn lại do các huyện quản lý. Tuy nhiên, trong số các khu công nghiệp đã được thành lập mới chỉ có KCN Đình Trám cơ bản xây xong hạ tầng; hai khu Song Khê - Nội Hoàng, Quang Châu vừa san lấp mặt bằng vừa xây dựng hạ tầng; còn khu Vân Chung hiện vẫn đang san lấp được 30%. Trong số 67 dự áp được cấp phép đầu tư tại các khu công nghiệp này, có 41 doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất kinh doanh, phần lớn là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Theo báo cáo của Ban quản lý KCN Bắc Giang, hầu hết các doanh nghiệp đầu tư vào các khu, cụm công nghiệp tập trung trên địa bàn đều có bản đăng ký đạt tiêu chuẩn môi trường và cam kết bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, qua kết quả kiểm tra của Đoàn kiểm công tác bảo vệ môi trường, Bộ TN&MT thì đa số các doanh nghiệp chưa đầu tư hệ thống xử lý môi trường bảo đảm theo đăng ký, không có báo cáo kết quả hoạt động của hệ thống xử lý giảm thiểu ảnh hưởng tác động đến môi trường, không thực hiện chương trình quan trắc môi trường hoặc có thực hiện nhưng không đầy đủ theo tần suất như trong bản báo cáo đánh giá tác động môi trường. Theo đánh giá của đoàn kiểm tra, ý thức chấp hành quy định của Nhà nước về bảo vệ môi trường của nhiều doanh nghiệp chưa cao dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường trong sản xuất công nghiệp ngày càng nghiêm trọng.

Còn tại tỉnh Bắc Ninh, trong số 4 KCN được thành lập theo Quyết định của Chính phủ thì chỉ có KCN Tiên Sơn xây dựng xong trạm xử lý nước thải tập trung. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Trường Sơn, Phó giám đốc Công ty đầu tư và phát triển hạ tầng KCN Tiên Sơn, mặc dù trạm xử lý nước thải đã đi vào hoạt động, nước thải của các doanh nghiệp đã được thu gom xử lý, nhưng hiện nay vẫn còn một số doanh nghiệp có nhiều nước thải trong công nghiệp và có độ ô nhiễm cao không qua xử lý hoặc xử lý chưa đạt yêu cầu thải trực tiếp ra hệ thống chung của KCN. Hầu hết các doanh nghiệp này tự khoan giếng khai thác nước ngầm không có giấy phép của các cơ quan chức năng. Do đó, chủ đầu tư KCN khó kiểm soát được mức độ ô nhiễm, khối lượng, chất lượng đầu ra của các doanh nghiệp này.

Qua việc quản lý môi trường ở các KCN của Bắc Ninh và Bắc Giang cho thấy, đã đến các cơ quan chức năng và doanh nghiệp cần phải quan tâm đúng mức đến vấn đề xử lý nước thải công nghiệp. Lộ trình đã có, các KCN không thể trì hoãn được việc xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung và các ngành chức năng cũng không thể nhân nhượng, chờ đợi các KCN được mãi./.