Xã ô nhiễm nhất tỉnh
Thanh Trù, TP. Vĩnh Yên (Vĩnh Phúc) từ lâu đã nổi tiếng với nghề làm gạch, ngói. Nghề này đã giúp nhiều người dân xã Thanh Trù giàu lên nhưng chính nghề này cũng đang dần “giết” họ.
Xã Thanh Trù có 6 thôn với 1.780 hộ dân thì có 250 hộ sản xuất gạch, ngói. Người dân Thanh Trù tận dụng mọi diện tích trong vườn, ngoài sân... để xây lò gạch. Toàn xã hiện có hơn 300 lò gạch thay nhau phun khói. Anh Bùi Minh Đức, cán bộ văn phòng UBND xã, cho biết: “Nguyên vật liệu để sản xuất gạch ngói được người dân chở từ các nơi về tập kết ở đầu các thôn. Sau đó, họ nhào nặn thành sản phẩm và cho vào lò đốt. Tất cả công đoạn nhào nặn đất làm sản phẩm đến đốt lò gạch đã làm cho không gian sống và nguồn nước ở đây bị ô nhiễm nghiêm trọng”. Các lò gạch ở đây cháy âm ỉ cả ngày, đêm. Đến đầu xã Thanh Trù đã ngửi thấy mùi than, khói bụi từ các lò gạch thải ra.
Ông Bùi Văn Lân, Trưởng thôn Đông, cho biết: “Cả thôn có 170 hộ thì 140 hộ sống nhờ gạch. Trung bình một lò gạch cho thu nhập từ 30 - 40 triệu đồng/lần đốt. Những năm gần đây, giá gạch xây dựng tăng cao, các lò gạch mọc lên càng nhiều”. Lò gạch mới ra đời đồng nghĩa với việc đất sản xuất nông nghiệp bị thu hẹp lại. Xã đã có nhiều biện pháp tuyên truyền, ngăn cấm việc lấy đất nông nghiệp và xây thêm lò gạch mới nhưng người dân lấy lý do cải tạo lại ruộng nhà nên ngang nhiên khai thác đất. Ông Nguyễn Văn Bên, chủ một lò gạch cho biết: “Đất sản xuất nông nghiệp ít, nếu chỉ trông chờ vào cấy lúa thì không đủ ăn. Biết là đốt lò gạch độc hại, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng tới sức khỏe nhưng vì cuộc sống nên đành nhắm mắt cho qua”.
Xã Thanh Trù hiện là một trong những xã ô nhiễm nhất tỉnh. Chị Nguyễn Thị Minh, Trạm trưởng Trạm Y tế xã Thanh Trù cho biết: “Hằng ngày, có đến hàng chục bệnh nhân đến trạm y tế khám các bệnh liên quan đến đường hô hấp. Dù có tuyên truyền, giáo dục, chăm sóc sức khỏe cho người dân đến mấy nhưng nếu xã vẫn còn giữ nghề sản xuất gạch ngói thì sức khỏe người dân trong xã sẽ không được đảm bảo. Nhiều người trong xã đã chết vì ung thư phổi, ung thư thanh quản”.
Ông Bùi Kim Quốc, Chủ tịch UBND xã cho biết, Đảng uỷ xã đã có Nghị quyết chuyên đề về việc cấm vận chuyển, khai thác đất trái phép. UBND xã giao cho lực lượng công an xã xử lý những trường hợp vi phạm. Chính quyền địa phương cũng đã có những biện pháp như: xử lý hành chính đối với các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm nghiêm trọng; yêu cầu các hộ sản xuất xây dựng lò nung gạch, ngói đúng tiêu chuẩn. Thế nhưng trên thực tế, vấn đề ô nhiễm môi trường ở Thanh Trù vẫn chưa có những bước tiến đáng kể.
Để bảo vệ môi trường ở Thanh Trù, các cấp, các ngành ở đây cần đề ra phương án chuyển dịch cơ cấu kinh tế giúp cho những hộ sản xuất gạch, ngói dần dần chuyển hướng kinh doanh các ngành nghề khác./.