Một cách giữ việc làm thời khủng hoảng

Cơn bão giá ập đến hồi năm ngoái giữa lúc Công ty cổ phần xi măng Tuyên Quang đang thực hiện việc chuyển đổi công nghệ từ sản xuất xi măng lò đứng sang lò quay, để nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo vệ môi trường, tiết giảm chi phí. Và để giải quyết vấn đề lao động dôi dư thì công ty đã tính toán xây dựng thêm một nhà máy sản xuất gỗ. Thế nhưng, cuộc khủng khoảng tài chính bắt nguồn từ tận nước Mỹ xa xôi, đã liên tiếp gây nhiều thiệt hại cho công ty, ảnh hưởng nặng nề đến kế hoạch đã định.

Phó giám đốc Hoàng Trọng Kim cho biết, đợt bão giá năm ngoái đã làm cho công ty ông “khốn đốn”. Đang trong giai đoạn xây dựng thì giá vật tư sắt thép lên ào ào. Nhà thầu không thể tiếp tục thi công vì càng làm càng lỗ. Vậy là công ty ông lại phải tăng vốn, bù giá cho nhà thầu. Bởi nếu không, công trình càng chậm tiến độ, nhà máy chậm đi vào hoạt động thì không có gì để trả nợ.

Để xây dựng chuyển đổi công nghệ và xây thêm một nhà máy sản xuất thì đương nhiên phải vay vốn ngân hàng, vì đối với các doanh nghiệp như Xi măng Tuyên Quang thì tiềm lực cũng có hạn. Nhưng khổ một nỗi, cũng đúng thời điểm năm 2008, các ngân hàng lại đua nhau tăng lãi suất, khiến khó khăn lại chồng chất khó khăn.

Thực tế khi thay đổi công nghệ các doanh nghiệp thường gặp phải vấn đề lao động dôi dư, và buộc phải sa thải công nhân. Tuy nhiên, Công ty xi măng Tuyên Quang vẫn không chọn cách làm này. Là một doanh nghiệp được cổ phần hóa năm 2004, với 51% vốn nhà nước thì ngoài mục tiêu lợi nhuận, vấn đề bảo đảm việc làm cho người lao động cũng phải được coi trọng.

Vì vậy khi có quyết định thay đổi công nghệ, chính ông Kim đã phải lặn lội vào tận miền Nam để nghiên cứu công nghệ làm gỗ, nghiên cứu thị trường, thực hiện quyết tâm của ban lãnh đạo công ty là mở thêm nhà máy sản xuất gỗ, đảm bảo việc làm cho hơn 400 lao động dôi dư.

Ông Kim nói: “Sa thải thì dễ, nhưng những người công nhân đã gắn bó với công ty nhiều năm sẽ mất việc, họ sẽ sống bằng gì?. Trong khi vấn đề vẫn có thể được giải quyết”.

Tuyên Quang là tỉnh miền núi có thế mạnh về rừng, trong đó hàng trăm ha rừng keo đã được quy hoạch ổn định. Chính lợi thế này đã làm cơ sở vững chắc để Công ty Cổ phần xi măng Tuyên Quang quyết định đầu tư hơn 52 tỷ đồng xây dựng nhà máy gỗ.

Đồng thời trích kinh phí của đơn vị để gửi số lao động dôi dư đi học nghề  làm gỗ. Ngay sau khi chính thức đi vào hoạt động hồi tháng 4-2008, những sản phẩm gỗ đầu tiên đã được công ty liên kết với một đơn vị ở Hải Phòng để xuất khẩu. Sau những thành công ban đầu, nhà máy gỗ liên tiếp nhận được đơn hàng của các đơn vị trong tỉnh. Năm 2009 này, công ty dự kiến thực hiện khoảng 2000 m3 gỗ sản phẩm, đạt doanh thu 20 tỷ đồng.

Đứng bên cỗ máy bào đang chạy ầm ầm, anh công nhân tên là Vũ Hồng Hải nói: “May mà có nhà máy này nên tôi giữ được việc làm. Công việc ban đầu cũng bỡ ngỡ nhưng giờ cũng quen. Điều quan trọng là tôi đã có thu nhập ổn định, mặc dù chưa cao nhưng cũng đủ cùng vợ nuôi hai đứa con ăn học”.

Anh Hải, hơn 40 tuổi đã có thâm niên sáu năm làm xi măng, nhưng do việc thay đổi công nghệ nên anh cũng nằm trong số lao động dôi dư và phải chuyển sang làm gỗ.

Anh đã được công ty gửi đi học tận Hà Nam, rồi vào Bình Dương làm thực tế, giờ thì anh đã trở thành đội trưởng sản xuất. Trước khi chia tay, anh cười và bảo: “Tôi hy vọng một vài năm nữa, công ty sẽ mở rộng được thị trường. Khi đó làm gỗ vừa bớt độc hại, lại vừa cho thu nhập cao hơn làm xi măng”.

Theo dự báo sang năm 2010 kinh tế sẽ được bắt đầu phục hồi và mong muốn của những người công nhân như anh Hải sẽ trở thành hiện thực./.