Nâng tầm vị thế khoa học Việt Nam trên bản đồ tri thức toàn cầu của UNESCO
VOV.VN - Ngày 16/4, trong khuôn khổ kỳ họp diễn ra tại Pháp, UNESCO đã phê duyệt việc gia hạn thêm 8 năm tư cách Trung tâm dạng II dưới sự bảo trợ của UNESCO đối với Trung tâm quốc tế Nghiên cứu và Đào tạo Toán học (ICRTM) và Trung tâm Vật lý Quốc tế (ICP), thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, việc hai trung tâm khoa học của Việt Nam được đánh giá phù hợp với các chuẩn mực của UNESCO và được tiếp tục gia hạn tư cách Trung tâm dạng II dưới sự bảo trợ của UNESCO là minh chứng cho năng lực quản trị và cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Việt Nam đối với phát triển khoa học cơ bản.
Đúng như tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, hai trung tâm này không chỉ phục vụ lợi ích quốc gia mà đang vươn lên thành trung tâm tri thức, thúc đẩy hợp tác Nam – Nam trong khu vực ASEAN và châu Á – Thái Bình Dương, qua đó đưa Việt Nam trở thành một mắt xích tích cực trong mạng lưới khoa học toàn cầu.
GS.TS. Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam khẳng định Lãnh đạo Viện Hàn lâm sẽ tiếp tục dành sự quan tâm đặc biệt cho toán học và vật lý, từ việc bảo đảm biên chế cho các nhà khoa học, tăng cường thu hút nhân tài trẻ, đến mở rộng hợp tác quốc tế và mời chuyên gia nước ngoài làm việc dài hạn tại Việt Nam. Mục tiêu là xây dựng ICRTM và ICP trở thành các trung tâm hạt nhân của sự phát triển khoa học Việt Nam, không chỉ trong nghiên cứu cơ bản mà còn đóng góp vào giải quyết những bài toán thực tiễn như mô hình hóa dữ liệu, dự báo thời tiết, và các hệ thống công nghệ mới, đúng với định hướng lấy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực đột phá mà Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đề ra.
Đại sứ Nguyễn Thị Vân Anh, Trưởng Phái đoàn Đại diện thường trực Việt Nam bên cạnh UNESCO vui mừng cho rằng đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, không chỉ khẳng định uy tín, vị thế và những đóng góp thiết thực của khoa học cơ bản Việt Nam trên diễn đàn quốc tế, mà còn là hoạt động thiết thực góp phần vào chuỗi sự kiện kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ hợp tác Việt Nam – UNESCO (1976 – 2026). Việc duy trì và nâng tầm hai trung tâm khoa học quốc tế tại Việt Nam chính là hiện thực hóa chủ trương lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực đột phá, đồng thời gắn kết chặt chẽ phát triển khoa học với hội nhập quốc tế sâu rộng và thực chất trong tình hình mới.
Theo các Quyết định được thông qua, Hội đồng Chấp hành đã giao quyền cho Tổng Giám đốc UNESCO tiến hành ký kết Thỏa thuận song phương với Chính phủ Việt Nam, đồng thời ký Biên bản ghi nhớ (MoU) với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Đây là một bước đi quan trọng của Bộ Khoa học và Công nghệ trong năm 2026, khi bộ này giữ vai trò Trưởng Tiểu ban Khoa học Tự nhiên thuộc Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam. Trong quá trình này, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp chặt chẽ với Viện Hàn lâm Khoa học Việt Nam và Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam để trình Chính phủ xem xét việc ký kết hai Thỏa thuận cho giai đoạn 2026 - 2034 giữa Chính phủ Việt Nam và UNESCO, nhằm tiếp tục triển khai các hoạt động của hai Trung tâm theo quy định của Luật Điều ước quốc tế năm 2026.
Với chu kỳ gia hạn 8 năm tiếp theo, Việt Nam đặt mục tiêu mở rộng phạm vi hợp tác với các trung tâm khoa học quốc tế (ICTP, TWAS…), các nước ASEAN và châu Phi, đưa ICRTM và ICP thực sự trở thành các trung tâm xuất sắc khoa học cơ bản của khu vực, đóng góp thiết thực vào phát triển đất nước và triển khai Thập kỷ quốc tế của Liên Hợp Quốc về Khoa học vì Phát triển bền vững (2024 – 2033) do UNESCO dẫn dắt.
Việt Nam khẳng định vai trò tại Kỳ họp Ủy ban liên chính phủ Công ước UNESCO 2005
VOV.VN - Ngày 17/2, Kỳ họp thứ 19 của Ủy ban liên chính phủ Công ước của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) về Bảo vệ và phát huy sự đa dạng của các biểu đạt văn hóa (Công ước 2005) chính thức khai mạc tại Paris, Pháp.
