Nét đẹp trong văn hóa tiêu dùng

• Hàng Việt được tiêu thụ mạnh trên thị trường nội địa 
• Giải báo chí “Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam”

Viện Nghiên cứu dư luận xã hội, Ban Tuyên giáo Trung ương vừa đưa ra một con số khá ấn tượng, 59% người tiêu dùng hiện nay chọn hàng Việt thay vì sử dụng các mặt hàng cùng chủng loại của nước ngoài (năm 2009, tỉ lệ này là 23%). Hơn 50% người dân nông thôn đã “chấp nhận” hàng Việt thay vì hàng rẻ có nguồn gốc từ Trung Quốc. Biểu hiện rõ nét là sự thay đổi cơ cấu các mặt hàng trong hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng bán lẻ, hàng nội đang chiếm vị trí áp đảo, nhất là các mặt hàng lương thực, thực phẩm, may mặc, một số hàng dụng cụ gia đình, chiếm tới 80-95%. Ngay như siêu thị Maxi-Mart (TP.HCM) trước đây được mệnh danh là “thiên đường của hàng ngoại” thì nay hàng nội đã chiếm tới 70% doanh số.

Anh Nguyễn Trọng Huân, Gia Lâm, Hà Nội chia sẻ: “Cách đây 2-3 năm, quần áo của gia đình tôi hầu như là hàng Trung Quốc nhưng hiện nay hoàn toàn dùng hàng nội địa của Hanosimex, dệt kim Đông Xuân, Thăng Long, May 10, Việt Tiến… Không chỉ quần áo mà các mặt hàng thực phẩm, đồ dùng trong gia đình cũng là sản phẩm "made in Việt Nam". Nếu sản phẩm nội địa chất lượng tốt, giá phải chăng thì mình dùng hàng nội để ủng hộ các DN trong nước chứ. Theo tôi đây vừa là quyền lợi, vừa là nghĩa vụ của người tiêu dùng (NTD)”.

Chị Thủy, một chủ tạp hóa ở Lục Nam, Bắc Giang cho biết: “Cửa hàng của tôi gần như 100% là hàng Việt. Những mặt hàng mà cửa hàng tôi đang bán chạy là bánh kẹo của Bibica, Hải Hà, mì tôm Tiến Vua, Hảo Hảo, nước rửa chén Mỹ Hảo, bột giặt Vì Dân, Viso. Cuộc vận động “Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt” đã có tác động tích cực đến nhận thức của bà con nhưng quan trọng hơn là chất lượng của hàng Việt ngày càng được đảm bảo”.

Hàng nội ngày càng được ưa chuộng

Rõ ràng, sau 2 năm thực hiện Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” đã tác động tích cực đến toàn xã hội, giúp NTD nhận thức đầy đủ hơn về quyền lợi, trách nhiệm đối với sản phẩm hàng hóa sản xuất trong nước, coi việc ưu tiên dùng hàng Việt là thể hiện lòng yêu nước tự hào dân tộc và bước đầu hình thành nét đẹp văn hóa của NTD Việt Nam.

Tại hội thảo tổng kết 2 năm thực hiện cuộc vận động diễn ra tại Hà Nội cuối tuần qua, các chuyên gia đều nhất trí, đây là cuộc vận động không phải ngày một ngày hai mà là cuộc vận động để xây dựng nếp văn hóa tiêu dùng. Văn hóa tiêu dùng phải đi kèm với văn hóa kinh doanh. Kết quả bước đầu của cuộc vận động, NTD đã ủng hộ hàng Việt, nhưng DN có giữ chân được khách hàng hay không tùy thuộc vào chất lượng sản phẩm, dịch vụ của DN. Không thể cứ đòi NTD “ưu tiên” trong khi hàng hóa không đáp ứng được yêu cầu của họ.

Ông Vũ Vinh Phú, Chủ tịch Hiệp hội Siêu thị Hà Nội: Hãy chỉ cho NTD những địa chỉ uy tín

Văn hóa kinh doanh của DN thể hiện trước hết là DN phải cung ứng sản phẩm đúng chất lượng và giá cả hợp lý. Sau đó kết hợp chặt chẽ với nhà phân phối để bảo vệ NTD, tránh qua nhiều khâu trung gian để giảm giá các mặt hàng. NTD đang đứng trước ma trận, nhắm mắt là mua phải hàng giả. Vì vậy, hãy chỉ cho NTD những địa chỉ uy tín để mua hàng, cách phân biệt được hàng giả, hàng nhái.  

Ông Nguyễn Duy Lượng, Phó Chủ tịch T.Ư Hội Nông dân Việt Nam: Khi nông dân tin, họ sẽ ủng hộ đến cùng

Mặc dù cuộc vận động đã diễn ra được 2 năm nhưng 50% nông dân chưa hiểu gì về chương trình này. Do vậy, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền ở vùng nông thôn. Nông dân đang phải chịu đựng nhiều nhất về nạn hàng giả, hàng nhái. Vì vậy, DN hãy tìm ra biện pháp để đưa hàng thật, hàng chất lượng đến tay người nông dân. Thị hiếu của nông dân ở các vùng miền khác nhau cũng khác nhau. DN phải nắm được điều này để có những sản phẩm phù hợp. Cuộc sống của người nông dân còn nhiều khó khăn, DN đừng lấy lãi quá cao, sản phẩm đắt sẽ khiến nông dân quay lưng lại với hàng Việt. Tóm lại, DN phải nói thật, làm thật, hàng tốt và rẻ thì nông dân mới có thể mua được. Một khi nông dân đã tin dùng, họ sẽ ủng hộ DN đến cùng.

TS. Nguyễn Minh Phong, Viện Nghiên cứu phát triển KT-XH Hà Nội: Để NTD nhận thấy lợi ích kinh tế và lợi ích xã hội

Công tác thông tin, tuyên truyền phải chỉ cho NTD thấy được lợi ích kinh tế của cá nhân họ, thấy được các ưu điểm nổi trội của hàng hóa Việt Nam so với hàng nhập khẩu. Tính cộng đồng của người Việt rất cao, nếu nhấn mạnh đến tinh thần và tình cảm cộng đồng, để NTD nhận ra rằng, việc dùng hàng Việt sẽ giúp đỡ được người thân, cũng như những lao động khác có công ăn việc làm, tôn vinh thương hiệu và giá trị Việt thì họ sẽ lựa chọn hàng Việt. Bên cạnh đó, DN phải biết coi trọng việc bảo vệ thương hiệu, quảng bá sản phẩm, tạo sự tiện lợi trong việc lựa chọn sản phẩm. DN cần phản ứng linh hoạt, hiệu quả với nhu cầu, thị hiếu và xu hướng thị trường, nhất là thị trường ngách và đo lường được dung lượng thị trường. Bên cạnh sản phẩm bình dân, DN cũng nên nghiên cứu để cho ra những sản phẩm cao cấp mang thương hiệu Việt, từng bước vượt qua định kiến “hàng Việt thua chất lượng và mẫu mã hàng ngoại” bằng những mẫu mã được thiết kế tinh tế, sang trọng.

Để người tiêu dùng được "mắt thấy, tai nghe"

Chị Bùi Thu Hà, ở Quảng Xương, Thanh Hóa: Hãy để chúng tôi mắt thấy, tai nghe

“Bà con chúng tôi cũng nghe báo, đài nói dùng hàng Việt là cách thể hiện lòng yêu nước. Vì vậy, chỉ cần DN Việt Nam có những sản phẩm có giá thành cạnh tranh và chất lượng đảm bảo, chúng tôi sẽ ủng hộ hết mình. Gần đây nhãn hàng bột giặt Omo, Unilever có tổ chức các buổi nói chuyện tại các chợ, các khu dân cư về hậu quả, tác hại của việc sản xuất, buôn bán, tiêu thụ hàng giả, hàng nhái… Giá cả của hai sản phẩm này cũng rất ổn nên được bà con chúng tôi tin dùng. Các DN khác muốn tiếp cận bà con nông dân chúng tôi thì hãy đến trực tiếp để chúng tôi mắt thấy, tai nghe. Khi đã tin tưởng chúng tôi sẽ tìm mua sản phẩm.

Ông Vũ Trọng Kim, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký UBTƯMTTQ Việt Nam: DN phải biết giữ gìn và phát huy ý thức của NTD

Văn hóa tiêu dùng phải đi kèm với văn hóa kinh doanh. Càng khó khăn chúng ta càng phải xây dựng điều đó, bởi không có gì mạnh bằng văn hóa. NTD ngày càng có ý thức trong việc nâng cao lòng yêu nước và tự hào dân tộc thông qua việc sử dụng hàng Việt. Trên một số phương tiện truyền thông hay các diễn đàn trên mạng, nhiều người Việt kêu gọi sử dụng hàng Việt. Tuy nhiên, để giữ gìn và phát huy tình yêu ấy, DN cần xây dựng văn hóa kinh doanh thông qua việc nâng cao chất lượng sản phẩm, tính cạnh tranh về giá cả, mẫu mã hàng hóa. Điểm yếu của chúng ta là còn nhiều DN nặng về gia công, lắp ráp, ít có những sản phẩm mang thương hiệu Việt, do người Việt Nam sáng chế và làm chủ công nghệ. Nếu chúng ta muốn nâng tầm thương hiệu Việt, để khẳng định tầm vóc thương hiệu Việt thì đây là những vấn đề không thể bỏ qua.

Trong quá trình xây dựng văn hóa kinh doanh, DN cũng cần cung cấp thông tin để khách hàng phân biệt được hàng chính hãng với hàng nhái, hàng giả, tăng cường tính an toàn trong việc sử dụng sản phẩm của khách hàng và đặc biệt là việc phát triển hệ thống bảo hành, bảo dưỡng, chăm sóc khách hàng, là khâu yếu nhất của DN Việt Nam hiện nay.

Ông Đỗ Gia Phan, Phó Chủ tịch Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam: Tăng cường chống hàng giả, hàng lậu

Để cuộc vận động tạo bước đột phá mới, hình thành nếp văn hóa tiêu dùng không chỉ đòi hỏi NTD nâng cao hơn nữa ý thức ưu tiên lựa chọn hàng Việt mà các nhà quản lý phải tăng cường công tác chống hàng giả, hàng lậu, giúp các DN mở kênh phân phối ở nông thôn. Các nhà sản xuất kinh doanh phải không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh để cho ra đời những sản phẩm, dịch vụ có thể cạnh tranh về giá cả và chất lượng với hàng ngoại, chiếm được lòng tin của NTD./.