Ngọc hóa - xu hướng an táng văn minh trong bối cảnh đô thị hóa
VOV.VN - Trong bối cảnh áp lực về môi trường, quỹ đất và nhu cầu tinh thần gia tăng, các hình thức an táng văn minh, bền vững đang trở thành xu hướng tất yếu, mở ra những cách thức tưởng niệm phù hợp hơn với đời sống hiện đại.
Ngày 28/3, tại Hà Nội, Viện Kinh tế và Pháp luật quốc tế (Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) phối hợp cùng các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Ngọc hóa: Xu hướng an táng văn minh và triển vọng tại Việt Nam”. Hội thảo nhằm làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn của hình thức an táng mới, đồng thời đề xuất các giải pháp ứng dụng trong bối cảnh hiện nay.
Cùng với sự phát triển của khoa học - công nghệ, một xu hướng mới trong lĩnh vực tang lễ đang dần được quan tâm, đó là “ngọc hóa” - chuyển hóa tro cốt của người đã khuất thành tinh thể dạng ngọc. Đây không chỉ là bước phát triển tiếp theo của hỏa táng mà còn là giải pháp mang tính nhân văn, bền vững, phù hợp với yêu cầu bảo vệ môi trường. Dưới góc độ khoa học và xã hội học, hình thức này được xem là một cách tiếp cận mới trong lưu giữ và tưởng niệm người đã khuất, nhất là khi không gian sống đô thị ngày càng thu hẹp.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Vũ Minh Giang, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cho rằng, ngọc hóa di cốt là xu hướng giàu ý nghĩa và có tiềm năng phát triển tại Việt Nam. Tuy nhiên, để phương thức này trở nên phổ biến, cần có sự chuẩn bị đồng bộ về công nghệ, hành lang pháp lý và nhận thức xã hội. Việc cung cấp thông tin minh bạch về quy trình, chi phí, ý nghĩa, đồng thời lồng ghép yếu tố văn hóa - tâm linh sẽ giúp người dân dễ tiếp cận và chấp nhận hơn.
Theo ông, với những ưu điểm về thẩm mỹ, sự gắn kết tinh thần và bảo vệ môi trường, ngọc hóa có thể trở thành một xu hướng an táng hiện đại mà Việt Nam có khả năng đón đầu, góp phần đa dạng hóa các hình thức tưởng niệm và phản ánh sự tiến bộ trong nhận thức xã hội.
Ở góc độ xu hướng phát triển, PGS. TS. Vũ Văn Phúc, nguyên Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, nhấn mạnh, các hình thức an táng luôn thay đổi theo điều kiện kinh tế - xã hội, trình độ khoa học - công nghệ và nhận thức văn hóa. Phương thức an táng không chỉ phản ánh tập tục, tín ngưỡng mà còn thể hiện mức độ văn minh và trách nhiệm với môi trường, với các thế hệ tương lai.
Thực tế tại nhiều quốc gia Á Đông, trong đó có Việt Nam, địa táng truyền thống từng là hình thức phổ biến, gắn với tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và quan niệm “mồ yên mả đẹp”. Tuy nhiên, trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, quỹ đất hạn hẹp và yêu cầu bảo vệ môi trường ngày càng cao, hình thức này bộc lộ nhiều hạn chế như chiếm dụng diện tích lớn, chi phí cao và tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng môi trường.
Trước yêu cầu đó, hỏa táng và điện táng dần trở thành xu hướng chủ đạo, đặc biệt tại các đô thị lớn ở Việt Nam. Hình thức này giúp tiết kiệm đất, giảm tác động môi trường và phù hợp với điều kiện sống hiện đại. Tro cốt sau hỏa táng được lưu giữ linh hoạt tại gia đình, nhà thờ họ, chùa hoặc các khu lưu tro chuyên biệt.
Trên nền tảng đó, ngọc hóa tiếp tục mở ra một hướng đi mới. Về bản chất, đây là quá trình sử dụng công nghệ nhiệt độ và áp suất cao để chuyển hóa phần tro cốt - chủ yếu là canxi photphat và các khoáng chất, thành tinh thể có cấu trúc bền vững tương tự đá quý.
Trên thế giới, dịch vụ này đã xuất hiện tại nhiều quốc gia như Hoa Kỳ, Canada, Thụy Sĩ, Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc; tại Trung Quốc cũng đã bước đầu được đề cập trong các văn bản quản lý chuyên ngành.
Để mô hình này được xã hội chấp nhận rộng rãi, các chuyên gia cho rằng, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp về khoa học, pháp lý, truyền thông và tổ chức thực hiện. Trong đó, việc xây dựng hành lang pháp lý rõ ràng, tăng cường hợp tác quốc tế, đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật và minh bạch thông tin là những yếu tố then chốt. Hoạt động truyền thông cũng cần tuân thủ quy định, tránh gây hiểu nhầm hoặc khai thác yếu tố tâm linh thiếu căn cứ.
Xá lợi là gì? Những bí ẩn rất ít người biết
VOV.VN - Xá lợi là một hiện tượng linh thiêng và bí ẩn, được coi là bảo vật quý giá trong Phật giáo. Dù có nhiều giả thuyết và lý giải về nguyên nhân hình thành của xá lợi, chúng vẫn là một điều bí ẩn và đầy hấp dẫn đối với nhiều người.
