Nhiều ẩn khuất từ vụ triệt hạ sưa quý ở Quảng Bình
Đằng sau vụ việc này lộ ra nhiều điểm yếu trong công tác quản lý bảo vệ rừng ở Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng.
Sự việc 3 cây gỗ sưa quý hiếm ở vùng lõi Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng bị triệt hạ vào cuối tháng 4 vừa qua làm dư luận bất bình. Điều khó hiểu là các cơ quan chức trách tỉnh Quảng Bình vào cuộc quá chậm trễ.
Nhiều trạm chốt, gỗ sưa vẫn lọt
Cuối tháng 4 vừa qua, tại Quảng Bình rộ lên tin đồn 3 cây gỗ sưa trong vùng lõi Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng bị triệt hạ. Hàng trăm người dân kéo vào rừng tìm kiếm hoặc gùi thuê, cõng mướn để đưa gỗ quý ra khỏi rừng. Trong lúc đó, những người được giao nhiệm vụ quản lý bảo vệ rừng không có phản ứng gì.
Mãi đến ngày 6/5, Ban thường vụ Tỉnh ủy Quảng Bình mới tổ chức cuộc họp khẩn và nhận định, việc 3 cây gỗ sưa bị triệt hạ, đào bới là có thật và cần nghiêm túc xử lý. Sau cuộc họp này, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Bình đã chỉ đạo Đội Kiểm lâm cơ động số 1 tập trung lực lượng bao vây, bắt giữ đối tượng tẩu tán gỗ sưa đã bị khai thác. Chỉ 24 giờ đồng hồ sau, đơn vị này đã “lập công” bắt giữ 5 tấm gỗ sưa, nặng 366kg chuyển từ bìa rừng ra.
 |
|
Khu vực cây sưa quý bị triệt hạ |
Theo đội trưởng Nguyễn Tiến Sự, chuyên án đặc biệt này được giữ bí mật tuyệt đối và đã thành công nhờ nguồn tin từ người dân địa phương. Điều đáng nói là Đội Kiểm lâm cơ động cách xa rừng cả trăm cây số, quân số chưa bằng 1/5 kiểm lâm viên của Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Còn hàng trăm kiểm lâm viên của Hạt kiểm lâm Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng được cắm cả ngày lẫn đêm trong rừng, với nhiều trạm chốt giữ, mà lại không hay biết.
Điều này khiến dư luận nghi ngờ về những dấu hiệu bất thường của cán bộ Hạt Kiểm lâm Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Theo quy định, Hạt Kiểm lâm Vườn, là đơn vị trực thuộc UBND tỉnh Quảng Bình, được giao nhiệm vụ quản lý bảo vệ toàn bộ diện tích đất rừng trong vườn. Còn Chi cục Kiểm lâm lại trực thuộc Sở NN&PTNT có nhiệm vụ quản lý Nhà nước về rừng và hỗ trợ Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng khi cần thiết. Như vậy, khó tránh khỏi sự chồng chéo trong công tác quản lý Nhà nước về bảo vệ rừng.
Rõ ràng, công tác quản lý bảo vệ rừng tại Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng đã bộc lộ nhiều yếu kém. Sau khi vụ việc triệt hạ 3 cây gỗ sưa xảy ra, hàng ngàn người dân đổ xô vào rừng tìm kiếm, cướp giật gỗ quý gây mất an ninh trật tự. Vùng quê này trở nên hỗn loạn mà chính quyền và các đoàn thể chính trị xã hội không kịp thời ngăn chặn, vận động người dân tham gia giữ rừng.
Những năm qua, trên địa bàn các xã Sơn Trạch, Xuân Trạch, Phúc Trạch, huyện Bố Trạch luôn là điểm nóng về phá rừng. Bà con ở đây không những vào rừng tìm kiếm gỗ quý mà những lúc nông nhàn họ thường vào rừng kiếm sống. Nguồn lợi từ rừng luôn có sức hút đối với những người dân sống ở vùng đệm còn nhiều khó khăn. Và chuyện lâm tặc móc nối với kiểm lâm, người dân tiếp tay cho lâm tặc phá rừng ngày càng nóng.
Nguyễn Văn Thông, người xã Xuân Trạch, một trong những đối tượng bị tình nghi vận chuyển gỗ sưa trong vụ vừa qua thừa nhận: “Gia đình khó khăn nên khi rảnh rỗi, tôi vào rừng kiếm ít gỗ về làm nhà cửa hoặc đồ dùng thôi chứ không buôn bán gì cả”.
Có hay không đường dây “xẻ thịt rừng”?
Cần thấy rằng, khi sinh kế của người dân ở vùng đệm Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng chưa được giải quyết, tình trạng bị phá là điều khó tránh khỏi. Vì vậy để bảo vệ tài nguyên rừng quốc gia, bài toán về sinh kế cho người dân sống ven rừng cần được giải quyết hợp lý.
Mặt khác, cơ chế phối hợp giữa các lực lượng kiểm lâm trên địa bàn cũng nên xem xét lại như đề nghị của ông Phạm Hồng Thái, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Bình: “Lực lượng kiểm lâm cần có sự thống nhất từ Trung ương đến địa phương mới tạo ra sức mạnh tổng hợp. Lực lượng bảo vệ rừng phải trở thành lực lượng thống nhất, có tính chuyên nghiệp mới có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao”.
Mới đây, việc Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình khen thưởng "nóng" lực lượng kiểm lâm thuộc Chi cục Kiểm lâm tỉnh và chê trách lực lượng kiểm lâm của Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng đã tạo ra nhiều "cảm xúc" khác nhau.
Thậm chí trong một cuộc họp, vị Chủ tịch UBND tỉnh này còn nổi nóng với Ban lãnh đạo Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, vì đã không hoàn thành nhiệm vụ và sẽ sẵn sàng tăng quân nếu đơn vị này yêu cầu.
“Của đau con xót” khi mà của quý từ rừng mất đi, người dân có quyền nghi ngờ trách nhiệm của những người được giao giữ rừng. Dư luận đang đặt câu hỏi về việc, có hay không một đường dây xẻ thịt rừng?./.