Nhiều cơ hội mới tại Hàn Quốc cho lao động về đúng hạn

• Lao động Việt bỏ trốn tại Hàn Quốc và những hệ lụy

• Đưa 90.000 người đi xuất khẩu lao động trong năm 2012

• Thị trường XKLĐ 2012: Chưa có dấu hiệu khả quan 

Đặt chân sang xứ sở Kim Chi đầu năm 2007, anh Phạm Đình Thông (xã Khánh Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An) đầu quân cho một công ty chuyên sản xuất nhựa. Tuy nhiên, thời gian làm việc chưa lâu thì công ty này phá sản.

Được bố trí về làm việc tại một công ty chuyên lắp ráp thiết bị ô tô ở TP Teku, quan hệ chủ - thợ tốt, công việc nhiều nên thu nhập của Thông ổn định ở mức 1500.000 Won/tháng (tương đương 1.200-1.300USD).

Tằn tiện trong chi tiêu, hàng tháng Thông cũng chuyển về quê trên dưới 1000 USD. Hết hạn hợp đồng, trở về nước vào đầu tháng 1/2012, người thanh niên này cũng đã có lưng vốn kha khá trên dưới 1 tỷ đồng.

Lao động về nước đùng hạn sẽ được thi tiếng Hàn trên máy tính

5 năm sống và làm việc trên đất Hàn, chứng kiến cảnh nhiều lao động Việt Nam cư trú bất hợp pháp nên Thông thấu hiểu những khó khăn mà họ phải đối mặt. “Bạn bè tôi nhiều người cư trú bất hợp pháp nên chịu rất nhiều thiệt thòi. Chẳng hạn công việc phập phù, bị nợ lương, thậm chí là quỵt lương. Là lao động chui, chẳng ai bảo vệ mà cũng chẳng dám lên tiếng, chủ mà tử tế thì họ trả cho không thì cũng đành chịu”, Thông chia sẻ.

Cuối năm 2011, khi Chính phủ Hàn Quốc tăng cường các biện pháp nhằm hạn chế tình trạng cư trú bất hợp pháp của lao động nước ngoài bằng những đợt truy quét, kiểm tra đột xuất, tình cảnh của “lao động chui” càng trở nên bi đát.

Không chỉ khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm (do giới chủ dè dặt trong việc tiếp nhận lao động không có giấy tờ) mà những lao động này cũng thấm hơn cái cảnh sống chui lủi nơi đất bạn. Vào những ngày lễ, Tết, “lao động chui” không dám ra ngoài, đi làm về là chỉ quanh quẩn trong nhà. Đặc biệt từ tháng 12/2011 trở lại đây, khi Hàn Quốc truy quét mạnh, lượng lao động đi làm giảm hẳn, cuộc sống cũng vì đó mà hết sức khó khăn.

Cũng giống như trường hợp của Thông, Nguyễn Văn Mạnh (Thôn Yên Bình, xã Hưng Thịnh, huyện Chấn Yên, tỉnh Yên Bái) cũng nhận được nhiều lời rủ rê ở lại khi hết hạn hợp đồng.

>> Năm 2011, 23 xã có 5 lao động cư trú bất hợp pháp bị cấm không được tham dự kỳ thi tiếng Hàn. Năm 2012, riêng lĩnh vực ngư nghiệp cũng có tới 19 xã, phường ở 6 tỉnh ven biển cũng nằm trong “danh sách đen”. Con số xã bị “cấm cửa”chắc chắn sẽ không dừng lại, bởi tiêu chí đã được điều chỉnh. Cứ 3 lao động/xã, phường vi phạm, bỏ trốn, ở lại sẽ “đẩy” địa phương mình vào bản danh sách này.

Với nỗi lo trở về nước không có việc làm, thu nhập thấp, không có khả năng trở lại Hàn Quốc làm việc nên có tới 80% số bạn bè của Mạnh đã quyết “cố thủ” ở lại xứ Hàn.

Để né các đợt truy quét, “lao động chui” dạt về các vùng sâu, vùng xa. Ở vùng này, chỉ cần biết tiếng, cứ đến cơ sở sản xuất xin là họ cho làm luôn. “Tuy nhiên bạn bè em bị quỵt lương cũng nhiều. Rơi vào tình cảnh đó họ chỉ biết “bỏ của chạy lấy người” đi tìm chỗ làm mới thôi!”, Mạnh cho biết.

Trở về nước đúng kỳ hạn, không phải những lao động như Thông, Mạnh không có những băn khoăn. Tuy nhiên vượt lên những tính toán thiệt hơn, họ hiểu được giá trị của lao động hợp pháp.

“Sang nước bạn làm việc là công dân có quyền lợi hợp pháp. Hết hạn, nếu  ở lại là tự tước mất quền lợi của mình. Nếu không về nước đúng hạn thì tự mình đánh mất cơ hội”, Thông bộc bạch.

Hôm nay cầm trên tay số báo danh, chuẩn bị bước vào phòng thi dành cho lao động trở về nước đúng hạn, gương mặt của Phạm Đình Thông rạng rỡ niềm vui. Vậy là chỉ sau gần 2 tháng trở về nước, Thông lại được tham dự kỳ thi và Thông tự tin vào khả năng của mình.

Với 5 năm làm việc chăm chỉ, vốn tiếng Hàn cũng kha khá nên dù về nước Thông vẫn được ông chủ liên tục gọi điện hỏi thăm và dành một chỗ ưu ái khi Thông sang Hàn Quốc làm việc. Đây thực sự là cơ hội tốt đối với Thông cũng như hàng ngàn lao động Việt Nam về nước đúng hạn.

Ông Phan Văn Minh- Giám đốc Trung tâm Lao động ngoài nước (Bộ LĐ - TB&XH) cho biết: “Tại kỳ kiểm tra tiếng Hàn trên máy tính đầu tiên được tổ chức tháng 12/2011 dành cho những lao động về nước đúng hạn, trong tổng số 292 lao động đủ điều kiện tham dự thì có 180 người đạt yêu cầu. Cho đến thời điểm này đã có 174 người có hồ sơ đăng ký dự tuyển trên mạng và 75 người đã được chủ Hàn Quốc lựa chọn”.

>> Chính sách tuyển dụng lao động Hàn Quốc đã khác. Trước đây lao động nước nào được chủ Hàn Quốc thích thì được lựa chọn nhiều. Năm nay họ căn cứ hạn ngạch phân bổ cho từng nước. Trên cơ sở đó, nếu quốc gia nào có tỷ lệ lao động cư trú bất hợp pháp gia tăng thì họ sẽ hạn chế hồ sơ giới thiệu cho giới chủ. Đây là thách thức lớn đối với lao động Việt Nam.

Trong các ngày từ 5-13/3/2012, Cơ quan Phát triển Nguồn nhân lực Hàn Quốc phối hợp với Trung tâm Lao động ngoài nước tổ chức kỳ thi tiếng Hàn trên máy tính lần thứ 2 tại 3 điểm TP HCM, Nghệ An và Hà Nội.

Kỳ thi lần này có 577 người dủ điều kiện tham dự. Đây thực sự là giải pháp hấp dẫn để “hút” lao động về nước đúng kỳ hạn.

Thời gian qua, cơ quan chức năng của Việt Nam và Hàn Quốc đưa ra nhiều giải pháp nhằm kiểm soát tình trạng lao động cư trú bất hợp pháp. Tuy nhiên kết quả không như mong đợi. Tính đến đầu năm 2012, tỉ lệ trên 50%.

Theo ông Phan Văn Minh- Giám đốc Trung tâm Lao động ngoài nước (Bộ LĐTB&XH), mục tiêu giảm tỉ lệ lao động cư trú bất hợp pháp tại Hàn Quốc xuống còn 27% trong năm 2012 (bằng mức trung bình của các nước khác) là nhiệm vụ vô cùng khó khăn. Trung tuần tháng 2 đến đầu tháng 3, một loạt các cuộc tọa đàm nhằm tìm kiếm giải pháp ngăn ngừa tình trạng lao động ở lại cư trú bất hợp pháp đã được tổ chức tại 11 địa phương nằm trong “danh sách đen”. Dường như các giải pháp lại chẳng được mấy địa phương mặn mà./.