Nhiều dự án đã sẵn sàng, nhưng…

Ngày 10/6, các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về một số cơ chế, chính sách phát triển nhà ở cho sinh viên, nhà ở cho công nhân ở các khu công nghiệp và người có thu nhập thấp bắt đầu có hiệu lực.

Nhiều dự án đã sẵn sàng khởi công. Song, có không ít địa phương tỏ ra lo lắng về những cơ chế, chính sách cụ thể để thực hiện chủ trương lớn này.

Hàng chục dự án sẵn sàng

Tại cuộc họp giao ban trực tuyến giữa Bộ Xây dựng với các địa phương, ông Nguyễn Mạnh Hà, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản cho biết: Bộ Xây dựng đã nhận được báo cáo của 16 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và 2 Bộ: Quốc phòng, Công an về tổng hợp nhu cầu nhà ở của 3 loại đối tượng hiện có trên địa bàn. Có 16 dự án nhà ở cho sinh viên có thể khởi công ngay trong tháng 6/2009 với quy mô 752.332m2; 48 dự án khác có thể khởi công được trong quý III và IV/2009. Nếu tính cả giai đoạn 2009 - 2010 thì có 107 dự án với tổng số người được ở là 439.000 người.

Về nhà ở công nhân KCN, hiện có 30 dự án với tổng diện tích xây dựng lên tới 813.500m2, có khả năng giải quyết chỗ ở cho 135.500 người, trong đó dự kiến triển khai 13 dự án trong năm 2009 - 2010.

Đối với nhà ở cho người thu nhập thấp tại khu vực đô thị, có 25 dự án đáp ứng nhu cầu cho 70.000 người. Riêng chương trình hỗ trợ các hộ nghèo về nhà ở khu vực nông thôn, hiện các địa phương đã tổng hợp được 479.113 hộ thuộc diện này.

Nói về mục tiêu của chương trình, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam khẳng định: “Trong 2 năm (2009 - 2010) phải tạo bước đột phá trong việc xây nhà ở cho sinh viên, công nhân và người có thu nhập thấp, trong đó tối thiểu phải xây được 200.000 chỗ ở cho sinh viên”.

Hiện tại, một số địa phương đã tích cực triển khai thực hiện chương trình như: TP. Hà Nội chuẩn bị khởi công nhà ở xã hội tại Việt Hưng; TP. Hồ Chí Minh chuẩn bị khởi công khu nhà ở cho sinh viên tại trường Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh...

Trông chờ hướng dẫn

Nhiều khó khăn đã phát sinh khi các địa phương “nhập cuộc” triển khai các chương trình nhà ở cho 3 nhóm đối tượng: sinh viên, công nhân và người có thu nhập thấp.

Ông Nguyễn Văn Đề, Giám đốc Sở Xây dựng Thái Nguyên cho biết: “Với một tỉnh có 25 trường đại học, cao đẳng, trung cấp dạy nghề nằm rải rác ở các nơi thì việc xây dựng một khu ký túc xá tập trung là không thể vì sinh viên phải đi học rất xa”. Vì thế, ông đề nghị nên xác định một số cụm trường nhất định để xây, còn những trường ở vị trí xa, đơn lẻ thì nên xây dựng ở trong khuôn viên nhà trường.

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Quân giải thích: Việc ưu tiên xây dựng khu nhà ở tập trung cho sinh viên nhằm phục vụ cho nhiều trường là nhằm tạo thuận lợi cho quản lý, khai thác, nhưng không có nghĩa là phải làm cho mấy chục trường. Khu tập trung này có thể xây làm nhiều cụm trường khác nhau, thậm chí có thể xây dựng trong khuôn viên của 1 trường.

Bà Nguyễn Thị Thúy Hoa, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên  - Huế kiến nghị: Nên xác định rõ ngân sách Trung ương sẽ hỗ trợ bao nhiêu cho việc xây dựng ký túc xá cho sinh viên, đồng thời cần phải xác định rõ tỷ lệ sinh viên có nhu cầu ở ký túc xá là bao nhiêu. Bên cạnh đó, việc yêu cầu dự án phải có tên nhà đầu tư ngay là rất khó. Bởi, chính sách này mới ban hành nên các nhà đầu tư mới chỉ đăng ký, tìm hiểu mà thôi.

Trong khi đó, đại diện Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh cho biết, hiện nhu cầu về nhà ở xã hội tại thành phố này rất lớn, khoảng 1,3 triệu người với 260.000 hộ. Hiện đã có 14 nhà đầu tư đăng ký, nhưng họ chưa rõ phải thẩm định giá mua, giá bán như thế nào, rồi làm thế nào để xác định cho đúng đối tượng được thụ hưởng…

Liên quan tới những vấn đề này, Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam cho biết: Từ nay tới đầu tháng 6/2009, Bộ Xây dựng sẽ ban hành 6 thông tư để hướng dẫn thực hiện Nghị quyết 18 của Chính phủ và các quyết định của Thủ tướng, trong đó sẽ có thông tư hướng dẫn việc sử dụng, quản lý, khai thác nhà ở cho sinh viên, công nhân và người có thu nhập thấp; thông tư về mức giá cho thuê, các thiết kế điển hình…

Nhà cho hộ nghèo: Khó hoàn thành

Ông Lê Vinh, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai cho biết: Hiện toàn tỉnh có 11.000 hộ nghèo, trong đó 9.500 hộ là đồng bào dân tộc cần hỗ trợ về nhà ở. Trong năm 2009, tỉnh phải thực hiện khoảng 1.000 căn hộ. Nhưng, từ nay đến tháng 11 là mùa mưa, nếu Trung ương không chuyển ngay 20 tỷ đồng cho tỉnh thì không thể triển khai được. Hơn nữa, theo Quyết định 167, tiêu chí nhà ở cho hộ nghèo tối thiểu là 24m2 và tuổi thọ công trình khoảng 10 năm. Nhưng đa số đồng bào dân tộc ở Gia Lai lại không muốn vay nên chỉ tiêu 24m2 nhà cho hộ nghèo rất khó thực hiện.

Bên cạnh đó, tình trạng di cư tự do vào Tây Nguyên rất lớn. Mỗi năm tỉnh Gia Lai có hơn 1.000 hộ di cư vào, nhưng hiện chúng ta chưa có chính sách và cũng không quản lý được. “Nếu chúng ta không tạo điều kiện cho họ có đất sản xuất, nhà để ở thì rừng Gia Lai nói riêng và Tây Nguyên nói chung sẽ bị tàn phá nặng nề” – ông Vinh nói.

Cũng theo ông Vinh, hiện nhu cầu nhà xã hội ở địa phương cũng rất lớn. “Hàng trăm ngàn công nhân ở các nông, lâm trường cao su, cà phê hiện không được thụ hưởng chính sách như công nhân ở KCN, KCX. Nên chăng Nhà nước hỗ trợ tạo quỹ đất sạch và cho vay vốn để các công nhân này tự làm nhà?” - ông Vinh đặt vấn đề.

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Quân giải thích: Việc Nhà nước hỗ trợ cho không 7,2 - 8,4 triệu đồng, cho vay với lãi suất ưu đãi khoảng 8 triệu đồng nữa, cộng với sự hỗ trợ của xã hội và bản thân người dân là nhằm tạo chỗ ở tốt hơn cho người dân, chứ không có nghĩa xây nhà mới. Với số tiền này, bà con có thể sửa chữa, cải tạo hoặc làm mới tùy theo quyết định của từng người. “Ngày 8/5/2009, Chính phủ đã cho phép Bộ Tài chính tạm ứng 3.800 tỷ đồng để các địa phương làm việc này” - ông Quân nói.

Riêng về nhà cho dân di cư, công nhân ở các nông, lâm trường, ông Quân cho rằng đó là vấn đề xã hội lớn, nhưng phải suy nghĩ, cân nhắc kỹ tới tính khả thi. Bởi, hiện tại chúng ta còn hơn 2 triệu hộ nghèo và Nhà nước cũng không thể bỏ tiền ra làm nhà cho họ được./.