Những hồi niệm về chiến tranh qua ống kính của các phóng viên quốc tế

Đúng Ngày Quốc tế Hòa bình (21/9), Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) khai mạc chỉnh lý trưng bày ba chuyên đề “Hồi niệm”, “Chất độc da cam trong chiến tranh Việt Nam” và “Việt Nam: Chiến tranh và Hòa bình”. Đây là đợt chỉnh lý quy mô và toàn diện sau hơn 20 năm bảo tàng này trưng bày, giới thiệu ảnh tư liệu quý do các phóng viên quốc tế trao tặng.

Những góc nhìn từ phía sau ống kính

Cụ thể, 3 bộ sưu tập ảnh của các phóng viên Tim Page (Anh), Horst Faas (Đức), Nakamura Goro và Ishikawa Bunyo (Nhật Bản) với góc nhìn khác nhau về chiến tranh, con người và những hậu quả còn kéo dài sau ngày tiếng súng chấm dứt, được thiết kế trưng bày dựa trên hình tượng buồng tối và ống kính máy ảnh, với ý tưởng ánh sáng đi qua bóng tối để làm hiện lên những câu chuyện phía sau mỗi bức ảnh.

Bố cục, ánh sáng và chất liệu được tối giản, dẫn dắt người xem qua hành trình từ “Một cuộc chiến xa xôi” đến “Những ngày cuối cùng”.

Một trong những điểm nhấn của đợt chỉnh lý là chuyên đề “Hồi niệm”, giới thiệu bộ sưu tập ảnh do hai phóng viên chiến trường Tim Page (Anh) và Horst Faas (Đức) sưu tầm trong suốt 4 năm.

Nhà điêu khắc Trần Thanh Phong, con trai nhiếp ảnh gia chiến trường Trần Bỉnh Khuôl - một trong những tác giả có tác phẩm trong chuyên đề này - cho rằng, cách trưng bày tại bảo tàng góp phần làm nổi bật giá trị của các tác phẩm.

"Có thể nói, điểm hay của bảo tàng là luôn làm sống lại những giá trị lịch sử. Cách thức trưng bày ở đây gần với giá trị lịch sử hơn, qua đó tôn lên giá trị lịch sử của từng tác phẩm nghệ thuật", nhà điêu khắc Trần Thanh Phong chia sẻ.

Có mặt tham quan triển lãm, PGS.TS Hà Minh Hồng, Hội Khoa học - Lịch sử TP.HCM cho rằng, cách tiếp cận mới giúp các tư liệu chiến tranh không chỉ được nhìn nhận như những hiện vật lịch sử mà còn tạo ra sự kết nối về cảm xúc đối với người xem. Theo ông: "Đi vào đây, chúng ta như được trở lại mấy chục năm trước, để thấy chiến tranh đã diễn ra như thế nào. Chúng ta đã đi qua cuộc chiến đó nhưng đến đây mới thấy được toàn cảnh. Những gì từng được chứng kiến ở chiến trường trong những năm kháng chiến chỉ là một góc, còn ở đây là sự tổng hợp tất cả những gì đã diễn ra trên chiến trường miền Nam".

Với ông Terry Rapana, du khách đến từ Australia, những bức ảnh không chỉ cho thấy sự khốc liệt của chiến tranh mà còn khiến ông chú ý đến những người đứng sau ống kính.

"Những bức ảnh mang lại nhiều chi tiết, đồng thời giúp người xem hiểu hơn về những nhiếp ảnh gia đã tạo nên chúng. Nhiều người trong số họ đã qua đời, nhưng những đóng góp của họ cho bảo tàng vẫn được lưu giữ qua từng bức ảnh. Nếu không có họ, chúng ta sẽ không có được những tư liệu đang được trưng bày tại đây. Điều đó khiến tôi cảm thấy buồn, nhưng có lẽ chính tình yêu với công việc đã khiến họ sẵn sàng dấn thân và ghi lại những khoảnh khắc ấy. Vì vậy, tôi cho rằng, cách trưng bày này rất ý nghĩa", ông Terry nói.

Từ ký ức chiến tranh đến giá trị của hòa bình

Không gian triển lãm mới không chỉ là lời tri ân sâu sắc gửi tới những phóng viên chiến trường đã hy sinh vì sự thật, mà còn là một bản hùng ca bằng hình ảnh nhắc nhở nhân loại hôm nay về sự khốc liệt của chiến tranh và giá trị của hòa bình.

Chị Thùy Dương ở phường An Phú Đông xúc động khi lần đầu tiếp cận nhiều tư liệu trực tiếp về chiến tranh: "Khi tham khảo những tư liệu này, tôi thật sự xúc động. Tôi không nghĩ rằng các chiến sĩ ở những thời kỳ đó đã phải trải qua nhiều vất vả và đau thương đến như vậy để đấu tranh, giành lại hòa bình cho đất nước như ngày hôm nay. Những gì đã trải qua thực sự rất khốc liệt. Nhìn những tư liệu này, tôi cảm thấy rất xúc động và phần nào hiểu được những mất mát, gian khổ mà các chiến sĩ đã trải qua".

Nhiếp ảnh gia Nakamura Goro, tác giả của bộ sưu tập ảnh về “Chất độc da cam trong chiến tranh Việt Nam” được giới thiệu tại triển lãm cũng cho rằng, việc nhìn lại những tư liệu chiến tranh có ý nghĩa to lớn trong bối cảnh ngày nay. Ông chia sẻ: "Hơn bao giờ hết, nhân loại cần rút ra bài học từ những cuộc chiến tranh bi thảm trong quá khứ. Việc Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh bắt đầu một chặng đường mới vào đúng Ngày Quốc tế Hòa bình do Liên hợp quốc đề ra mang một ý nghĩa vô cùng to lớn. Hãy cùng nắm tay nhau và bước đi trên con đường hướng tới một nền hòa bình vĩnh cửu".

Hơn 5,6 triệu ha đất tại Việt Nam còn ô nhiễm bom mìn sau chiến tranh

VOV.VN - Bộ CHQS tỉnh Quảng Ninh vừa phối hợp với Trung tâm Hành động bom mìn quốc gia Việt Nam tổ chức hội nghị tổng kết công tác truyền thông, giáo dục nâng cao nhận thức phòng, tránh tai nạn bom mìn, vật liệu nổ năm 2025 vào sáng 28/12.