Những kẽ hở làm tăng nguy cơ lây lan dịch cúm A/H1N1

Chỉ trong 2 ngày qua, ở nước ta phát hiện 3 trường hợp nhiễm cúm A/H1N1, đều ở thành phố Hồ Chí Minh và vừa trở về từ Mỹ.

Bộ Y tế liên tục họp khẩn cấp, chỉ đạo triển khai các biện pháp ngăn chặn, bao vây và giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm dịch ra diện rộng; đồng thời, chuẩn bị phương tiện, cơ sở điều trị sẵn sàng ứng phó với cúm A/H1N1. Tuy nhiên, nguy cơ lây lan dịch bệnh nguy hiểm này là rất lớn do còn nhiều kẽ hở trong công tác phòng chống.

Có thể nói công tác kiểm soát, phát hiện và cảnh báo dịch được các địa phương và cơ quan chức năng của Việt Nam triển khai thực hiện khá tốt trong hơn một tháng qua.

Nếu tính từ ngày 25/4 đến nay thì đã có gần nửa triệu lượt hành khách nhập cảnh nước ta được kiểm tra thân nhiệt, phát hiện gần 100 trường hợp nghi nhiễm, nhiều trường hợp đã được cách ly để xét nghiệm, theo dõi. Nhưng phải đến 2 ngày vừa rồi mới chính thức phát hiện 3 trường hợp dương tính với vius cúm nguy hiểm này.

Theo Sở Y tế thành phố Hồ Chí Minh, rất may là 2 trường hợp phát hiện vào ngày 1/6 không có tiếp xúc liên quan đến trường hợp phát hiện đầu tiên vào ngày cuối cùng của tháng 5. Có nghĩa là các trường hợp dương tính với virus cúm A/H1N1 đã được phát hiện và cách ly kịp thời.

Đối với trường hợp đầu tiên, 5 người nhà bệnh nhân đã được xét nghiệm và cho kết quả âm tính. Tài xế taxi chở anh này từ sân bay về nhà, cùng bộ phận kiểm dịch tại sân bay, cũng như những nhân viên y tế tiếp xúc với bệnh nhân tại các bệnh viện, cũng được yêu cầu cách ly kiểm dịch tại nhà. Ngoài ra, những người ở gần nơi cư ngụ của bệnh nhân cũng được phường theo dõi sức khỏe.

Tuy nhiên, qua những diễn biến mới nhất vừa kể có thể thấy công tác phòng chống dịch nguy hiểm này ở nước ta vẫn còn kẽ hở.

Thứ nhất là số lượng hành khách nhập cảnh quá lớn, trung bình mỗi ngày hơn 1 vạn người qua gần hai chục cửa khẩu, có thể nói là quá tải đối với bộ phận kiểm dịch, nhất là đối với đường hàng không. Không chỉ quá tải, mà còn có vấn đề về trang thiết bị kiểm dịch. Thiết bị ở các cửa khẩu chỉ có thể phát hiện những trường hợp thân nhiệt cao. Tuy nhiên, trong 2 đến 3 ngày đầu mắc cúm A/H1N1, dù thân nhiệt chưa cao, bệnh nhân vẫn có khả năng lây bệnh.

Thứ hai là khi phát hiện người có thân nhiệt cao thì để khẳng định có nhiễm cúm hay không còn phải chờ xét nghiệm. Như trong trường hợp đầu tiên, trước khi vào cách ly tại Bệnh viện Nhiệt Đới, anh này đã lui tới một số nơi công cộng như cửa hàng mua sắm, nhà hàng, nhà thờ… trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. Khó kiểm soát hơn là gần 200 hành khách trên chuyến bay cùng bệnh nhân đã tỏa về 23 tỉnh, thành phố trong cả nước.

Đến thời điểm này mới có thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu các trung tâm y tế thông báo cho hành khách, nhưng chưa có kết quả cụ thể là họ đã đến kiểm tra hay chưa.

Tỉnh Tiền Giang có một hành khách đi cùng chuyến bay đó, nhưng đến chiều qua cho biết là vẫn chưa liên hệ được với hành khách này. Còn các tỉnh, thành phố khác cũng chưa có thông tin gì.

Thứ ba là việc thông tin về dịch cúm nguy hiểm này chưa thống nhất và chưa hiệu quả. Chẳng hạn như 2 trường hợp tiếp theo ở thành phố Hồ Chí Minh, có báo đưa là 2 cha con, có báo đưa là 2 mẹ con. Rồi ở hơn hai chục tỉnh, thành phố có hành khách đi cùng chuyến bay với trường hợp đầu tiên, đến nay đã 3 ngày rồi mà cơ quan chức năng và báo chí ở địa phương vẫn chưa có thông tin chính thức nào góp phần có hiệu quả vào việc ngăn chặn dịch bệnh lây lan trong cộng đồng.

Từ những kẽ hở như vừa phân tích có thể thấy nguy cơ dịch lan rộng ra các địa phương là rất lớn. Bộ Y tế cho biết đã cử 15 đoàn giám sát tại các địa phương để kịp thời xử lý khi có dịch, đồng thời thiết lập các đường dây nóng để mọi người có thể thông báo khi phát hiện những trường hợp có biểu hiện nghi nhiễm cúm A/H1N1.

Bộ Y tế cũng đã chuẩn bị đầy đủ cơ số thuốc tamiflu, sẵn sáng phục vụ cho việc điều trị bệnh nhân cúm A/H1N1, có tính đến cả trường hợp xấu nhất, tức là khi quá tải sẽ yêu cầu tổ chức Y tế thế giới hỗ trợ thêm thuốc.

Mặc dù vậy, theo chúng tôi, cùng với các biện pháp vừa nêu thì mọi người, nhất là ở gần những nơi có bệnh nhân đã được xác định nhiễm cúm, cần chủ động tuân thủ các quy định của ngành Y tế. Nếu cảm thấy bị cúm, sốt hoặc viêm phổi nặng nên chủ động đến kiểm tra ở các cơ sở y tế gần nhất để phát hiện và điều trị kịp thời. Trong sinh hoạt hàng ngày, mọi người cần thường xuyên rửa tay, họ khách phải che miệng, vệ sinh trong nhà và môi trường sạch sẽ./.