“Những vì sao không tắt”
Với bà Tình và những người dân Lam Hạ, 10 nữ anh hùng tại trận địa pháo cao xạ đã trở thành bất tử và mãi mãi là những vì sao không bao giờ tắt…
“Cho đến giờ, tôi vẫn nhớ mãi hình ảnh người đồng đội Nguyễn Thị Thi. Thi bị thương nặng, nhưng lúc vào trạm xá, khi các bác sỹ chuẩn bị tiêm thuốc tê cho Thi trước lúc cưa chân thì cô gái ấy quả cảm nói: Tôi chỉ bị thương nhẹ, không cần bịt mắt, các đồng chí để dành thuốc tê cho những đồng chí khác! Rồi Thi hy sinh ở tuổi 16, cái tuổi đẹp nhất của đời người con gái…”. Những lời tâm sự ấy của bà Nguyễn Thị Tình, cựu Trung đội trưởng Trung đội pháo cao xạ 37 ly xã Lam Hạ nay thuộc Phủ Lý, Hà Nam, trong đêm giao lưu nghệ thuật “Mẹ và quê hương” khiến cả hội trường lặng đi.
 |
|
Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan trao quà cho cựu nữ dân quân Nguyễn Thị Tình |
Sau đêm nhạc ấy, tôi đã tìm gặp bà, người chỉ huy của 10 nữ dân quân Lam Hạ anh hùng trong trận chiến đấu ác liệt năm 1966. Trước khi được gặp bà, tôi đã biết đến chiến công của 10 cô gái Lam Hạ anh hùng qua tập trường ca “Những vì sao không tắt” của nhà văn Lưu Quốc Hòa, một người con đã từng sinh ra và lớn lên ở mảnh đất Lam Hạ.
Hình ảnh những cô gái anh hùng đọng lại trong tôi qua bản trường ca là những con người trẻ trung, xuân sắc, trong sáng như sao và anh dũng đến tuyệt vời. Bởi, họ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, mới ở độ tuổi mười tám đôi mươi, và tất cả đều chưa có người yêu.
Ngồi trước mặt tôi là người trung đội trưởng năm xưa, giờ đã ở cái tuổi thất thập cổ lai hy. Mái tóc bà đã ngả một màu bạc trắng và khuôn mặt hằn lên những vết nhăn của năm tháng, của chiến tranh. Nhưng những phẩm chất của một nữ dân quân anh hùng thì vẫn còn vẹn nguyên, qua từng giọng nói, cử chỉ, ánh nhìn.
Bà kể, trung đội của bà có 20 người, hầu hết đều ở tuổi còn rất trẻ. Chỉ có mình bà là cao tuổi nhất, 27 tuổi nên được bầu làm trung đội trưởng. Thời ấy, dù gian khổ và nguy hiểm luôn cận kề nhưng ai cũng lạc quan, yêu đời, động viên nhau cùng cố gắng. Những phút giải lao sau giờ tập luyện, chiến đấu căng thẳng, mọi người cùng hát vang bài “Đường cày đảm đang”.
Nói đến đây, bà ngừng lại, rồi bất ngờ cất tiếng hát: “Từ ngày anh đi việc đồng em giỏi giang/ Ruộng cấy chăng dây cây lúa thẳng hàng/ Đào đắp mương dẫn nước quanh làng/ Tiếng hát ba đảm đang…”.
Nhưng rồi, những ký ức tươi vui ấy cũng nhanh chóng qua đi, thay vào đó là những giọt nước mắt ướt nhòe trên khóe mắt nhăn nheo. Bà vẫn nhớ như in năm sinh, năm mất của đồng đội. 10 người con gái Lam Hạ hy sinh ở các trận địa khác nhau.
Tại trận địa pháo 37 ly, ngày 1/10/1966, có 6 cô hy sinh gồm: Đinh Thị Tâm (sinh năm 1948), Trần Thị Tuyết (sinh năm 1947), Phạm Thị Lan (sinh năm 1944), Vũ Thị Phương (sinh năm 1943), Nguyễn Thị Thu (sinh năm 1948) và Nguyễn Thị Thi (sinh năm 1950). Trên trận địa pháo 57 ly, ngày 2/10/1966, cô Đặng Thị Chung (sinh năm 1944) hy sinh. Còn trận địa pháo 100 ly, ngày 9/10/1966 có cô Nguyễn Thị Thuận (sinh năm 1948), Trần Thị Thẹp (sinh năm 1944) và Nguyễn Thị Oánh (sinh năm 1942) cũng anh dũng hy sinh”.
Trẻ nhất trong số đó là Nguyễn Thị Thi, 16 tuổi. Hình ảnh người nữ đồng đội quả cảm anh hùng vẫn luôn im đậm trong tâm trí người trung đội trưởng. Bà kể, Thi bị trúng một mảnh đạn vào bụng và chân, trên đường chuyển thương qua tuyến 2, anh trai cô chiến đấu ở gần đó nghe tin đã chạy tới. Nhưng vừa nhìn thấy anh trai, Thi đã vội giục: “Anh về chiến đấu tiếp đi, nhớ phải thắng đó. Em không sao…”. Rồi khi vào trạm xá, biết mình không qua khỏi, Thi đã đề nghị bác sỹ không tiêm thuốc tê cho mình để dành cho những đồng đội khác…
|
“Mẹ và quê hương” là chương trình giao lưu nghệ thuật đặc biệt, kỷ niệm 102 năm ngày Quốc tế phụ nữ 8/3, 1972 năm ngày khởi nghĩa của Hai Bà Trưng và chào mừng Đại hội Đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ XI (từ 12 - 14/3). |
Và hằng ngày, bà vẫn ra thắp hương cho những nữ đồng đội của mình ở Khu tưởng niệm và Nghĩa trang 10 cô gái Lam Hạ anh hùng. Với bà và những người dân nơi đây, 10 nữ anh hùng ấy đã trở thành bất tử và mãi mãi là những vì sao không bao giờ tắt./.