Phớt lờ và thờ ơ với dịch cúm ở chợ gà Hà Vĩ

Mỗi ngày chợ gà Hà Vĩ - xã Lê Lợi, huyện Thường Tín- một chợ gia cầm đầu mối được coi lớn nhất miền Bắc, nhập về từ 70 đến 80 tấn gia cầm và cũng chừng số này được xuất đi. Phần lớn gia cầm trong số đó được nhập từ các tỉnh như Quảng Ninh, Hải Phòng, Bắc Giang... và các vùng phụ cận.

Đêm nào cũng vậy, từ 2 giờ sáng xe chở gà vịt tấp nập đổ về chợ rồi được đưa về các điểm giết mổ trong xã Lê Lợi hay cung cấp cho các chợ lớn của Hà Nội. Tại đây có đủ các loại gà, vịt. Từ gà ta, gà công nghiệp và nhiều nhất là gà không rõ nguồn gốc trông giống với gà Mía của Việt Nam mà tiểu thương gọi là gà Tàu. Đặc điểm của loại gà này là thịt dai, dòn nên nhiều người thích mua. Giá bán chỉ bằng nửa gà ta. Một tiểu thương trong chợ Hà Vĩ nói: “Gà ta đây này, gà này gà công nghiệp trắng, gà kia là gà tàu bán 53.000 - 63.000/1kg, Gà tàu ngon hơn vì đẻ rồi. Chỉ người buôn mới biết, người đi mua làm sao biết được. Đi mua thì người ta gọi là gà Mía ai người ta nói là gà Tàu.. Các đám cưới thường ăn gà đấy.”

Gần trăm tấn gà nhập về chợ Hà Vĩ mỗi ngày, không biết trong đó có bao nhiêu tấn gà không rõ nguồn gốc. Chỉ cần nhìn gà “đẹp”, không có biểu hiện bệnh là đội kiểm dịch trước cổng chợ cho qua mà không cần phun độc khử trùng hoặc có phun thì cũng qua loa. Các tiểu thương trong chợ cho biết phần lớn gà bán trong chợ này là gà nhập từ các chủ hàng ở Móng Cái mà thực chất là gà Trung Quốc.

Chúng tôi ghi lại một cuộc trao đổi với chị Tuyên, một tiểu thương trong chợ gà Hã Vĩ

Chị Tuyên cho biết: “Cả chợ này toàn gà Mía Tàu hết. Chủ hàng ở Móng Cái, Quảng Ninh"

- Vào đây họ có kiểm dịch không?

- Không, nhưng anh yên tâm. Người ta lo hết rồi. Anh thích giấy kiểm dịch thì có giấy kiểm dịch.

- Làm sao chị có được giấy kiểm dịch?

- Em nhờ người lấy hộ.  Anh thích giấy kiểm dịch như thế nào?

- Khi chị nhập gà về đây họ có kiểm dịch cho chị không?

- Không, chúng em bán không phải kiểm dịch, kể cả chở đến đây cũng không cần kiểm dịch. Làm luật hết rồi.

- Trạm thú y liên ngành ngoài này có làm gì không?

- Không. Không làm gì hết.

- Đóng dấu kiểm dịch đơn giản không?

- Đơn giản. Thì tất cả những người mua gà vịt ở đây mang lên Hà Nội hết chứ có mang đi đâu đâu. Đây này khách hàng mang đi Hà Nội đây này, gà chết đây này không sao. Nói chung là làm gì có dịch.

- Gà ở đây là gà nhập từ Trung Quốc hết phải không?

- Vâng.

Trong khi đó, Trạm trưởng Trạm kiểm dịch động vật liên ngành huyện Thường Tín Vũ Văn Dũng lại vòng vo và cho rằng vấn đề này là trách nhiệm chung của các ban ngành, các cơ quan:

- Anh có thể khẳng định trong chợ không có gà Trung Quốc không?

- Không ai có thể khẳng định được. Nhưng ngược trở lại chúng tôi cố gắng cao nhất và tốt nhất để quản lý gia cầm có nguồn gốc xuất xứ. Chứ tôi không dám khẳng định không có gà Trung Quốc. Vì việc này liên quan tới rất là nhiều vấn đề, các ban ngành đoàn thể, các cơ quan, chứ không phải chỉ một mình cán bộ thú ý.

Tình trạng này dẫn đến việc kiểm soát dịch cúm gia cầm rất khó khăn bởi gà từ chợ gà Hà Vĩ tiếp tục cung cấp cho các điểm giết mổ nhỏ lẽ trong xã Lê Lợi và bán buôn cho các chợ ở trung tâm thành phố Hà Nội. Điều đáng nói là các điểm giết mổ nằm ngay tại các hộ dân nên nước thải, rác thải và lông gà vịt vứt bừa bãi hay đổ thẳng ra kênh mương. Cả xã Lê Lợi có khoảng hơn 700 hộ giết mổ với khoảng 1200 lao động. Mỗi ngày giết mổ hàng chục nghìn con gà, vịt nhưng việc đảm bảo vệ sinh khi vận chuyển và giết mổ không được coi trọng.

Ngay cả các tiểu thương chỉ bằng cảm quan và mắt thường đều khẳng định gà của mình “an toàn” và “sạch” bởi từ xưa tới nay ở chợ gà Hà Vĩ và cả xã Lê Lợi chưa có dịch. Vì thế mà họ vô tư ngồi bên đàn gà hay giết mổ gia cầm mà không cần mang khẩu trang, găng tay. Thậm chí gà không rõ nguồn gốc bị chết họ bán bằng nửa giá gà sống. 

Ông Nguyễn Gia Duy, Chủ tịch UBND xã Lê Lợi, huyện Thường Tín cho biết: “Quy hoạch giết mổ chưa có. Chúng tôi đang có chủ trương quy hoạch các điểm và khu giết mổ. Hiện tại quản lý giết mổ còn nhỏ lẻ, hầu như giết mổ trong gia đình, khu dân cư. Đối với các hộ nhỏ lẻ thì chất thải, nước thải chưa quy vào một điểm. Rất nhiều bất cập là nhỏ lẻ trong khu dân cư.”

Kể từ khi dịch cúm gia cầm được phát hiện tới nay, ở xã Lê Lợi và chợ gà Hà Vĩ, huyện Thường Tín, Hà Nội chưa phát hiện ổ dịch hay có người bị nhiễm dịch vì thế mà người dân và các tiểu thương ở đây chủ quan, phớt lờ dịch. Không hiểu vì sao và bằng con đường nào gà không rõ nguồn gốc hàng ngày vẫn được nhập về chợ gà Hà Vĩ này trong khi dịch cúm đang diễn biến phức tạp và nguy cơ bùng phát cao gây nguy hiểm cho cộng đồng và xã hội./.