Siêu dự án chống ngập ở TP.HCM "vướng" 61 hộ chưa bàn giao đất
VOV.VN - Dù khối lượng thi công ở nhiều gói thầu đã chạm mốc 98%, nhưng "siêu dự án" nạo vét, gia cố suối Cái, khu vực Bình Dương cũ, nay là TP.HCM, đang đứng trước nguy cơ lỗi hẹn. 61 hộ dân chưa bàn giao mặt bằng là bài toán khó cho tiến độ.
Thiết bị "đắp chiếu" chờ đất
Dự án nạo vét, gia cố suối Cái (đoạn từ cống Thợ Ụt đến sông Đồng Nai) là công trình thủy lợi kết hợp giao thông trọng điểm với tổng mức đầu tư hơn 5.892 tỷ đồng.
Với chiều dài gần 19km đi qua các phường mới của TP.HCM là Tân Khánh, Tân Hiệp, Vĩnh Tân, Bình Dương (trước đây thuộc TP.Tân Uyên và TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương), dự án khi hoàn thành sẽ giải quyết bài toán tiêu thoát nước cho lưu vực rộng hơn 22.500ha và tạo trục giao thông kết nối vùng quan trọng.
Tuy nhiên, ghi nhận thực tế vào cuối tháng 3/2026, công trường đang rơi vào tình cảnh "tiến thoái lưỡng nan". Hiện toàn bộ 13/13 gói thầu đã triển khai với tiến độ đạt từ 20% đến 98%. Nhiều đoạn đã hình thành diện mạo rõ nét, sẵn sàng cán đích vào 30/4/2026.
Thế nhưng, tại các gói thầu số 3, 4, 6B và 7B, máy móc và nhân lực đang phải hoạt động cầm chừng do sự tắc nghẽn mặt bằng tại 61 hộ dân (chủ yếu thuộc phường Tân Khánh và Tân Hiệp).
Ông Trần Văn Nam, Chỉ huy trưởng phụ trách thi công gói thầu 6B chia sẻ, việc bàn giao mặt bằng không liên tục buộc đơn vị phải thi công kiểu "răng lược", không thể triển khai đồng bộ. Thiết bị phải “đắp chiếu” chờ đất, trong khi chi phí phát sinh từng ngày đang gây áp lực khủng khiếp cho nhà thầu.
“Đặc biệt hiện nay, giá cả nhiên liệu biến động gây khó khăn rất lớn cho nhà thầu, cộng thêm việc giải phóng mặt bằng kiểu xen kẹt khiến chúng tôi không thể thi công liền mạch. Có đoạn lý trình từ K13 + 981 đến K13 + 598 dù ngắn nhưng vướng tới 3 điểm mặt bằng.
Với mặt cắt kênh lớn và độ sâu đào trung bình gần 7m, khối lượng đất rất nhiều, nếu cứ xen kẹt thế này thì không cách nào làm được. Thế nhưng đơn vị vẫn rất cố gắng, giải phóng mặt bằng đến đâu sẽ tận dụng hết cỡ để đạt tiến độ”, ông Trần Văn Nam cho biết.
Đáng lo ngại hơn, những vị trí chưa giải phóng được mặt bằng hiện đang tạo thành các "nút thắt cổ chai" nguy hiểm trên dòng chảy. Đặc biệt, đoạn đang tắc nghẽn lại nằm ở phía hạ nguồn dẫn ra sông Đồng Nai. Khi mùa mưa lũ 2026 đang cận kề, đây chính là tác nhân trực tiếp đe dọa, gây ngập lụt cục bộ, ảnh hưởng đến an toàn của cầu Tổng Bảng và đời sống hàng ngàn dân cư xung quanh.
Ông Phạm Văn Quang, Giám đốc Xí nghiệp 13 (Công ty Cổ phần Xây dựng đê kè và Phát triển nông thôn Hải Dương) cảnh báo về hệ lụy nếu dự án không được thông suốt: "Dự án thi công từ thượng lưu về, đây là đoạn cuối cùng để thoát nước. Nếu không thông, khi mùa mưa đến, toàn bộ lượng nước mưa khổng lồ đổ về đây sẽ gây ra tình trạng như lũ quét, ảnh hưởng trực tiếp đến nhà dân dự án và sự an toàn của cầu Tổng Bảng. Thậm chí, nước lũ có thể xói khoét chân cầu, gây nguy cơ sập cầu và mất an toàn giao thông nghiêm trọng".
Cần sự quyết liệt từ địa phương
Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực Tân Uyên, dự án có 964 trường hợp bị ảnh hưởng. Đến nay đã bàn giao được 888 trường hợp (đạt trên 92%). 61 hộ còn lại chưa bàn giao do còn kiến nghị về chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp, bồi thường đất ngoài giấy chứng nhận hoặc đang trong quá trình tranh chấp, chờ tái định cư. Nhiều hộ dân thuộc diện tái định cư, đề nghị xây dựng nhà xong mới bàn giao đất, chứ không chịu di dời về nơi ở tạm.
Trước thực tế đó, các đơn vị thi công và chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bình Dương (nay là Ban quản lý dự án Hạ tầng đô thị TP.HCM) mong muốn sớm được gỡ khó khăn mặt bằng với những giải pháp quyết liệt.
Các đơn vị cho rằng, cần đẩy nhanh xử lý hồ sơ bồi thường, tăng cường đối thoại, vận động người dân; đồng thời kiên quyết xử lý các trường hợp đủ điều kiện cưỡng chế.
Phường Tân Khánh đang nỗ lực vận động 41 hộ chưa bàn giao đất để có thể hoàn thành công tác mặt bằng trong tháng 6/2026.
Ông Nguyễn Thái Bình, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Khánh cho biết thêm: “Đối với những trường hợp đất nằm ngoài giấy chứng nhận nhưng người dân cho rằng thuộc quyền sở hữu của mình, địa phương đang tổ chức xác minh, thu thập tài liệu liên quan. Nếu đảm bảo đủ điều kiện bồi thường theo Luật Đất đai năm 2024, chúng tôi sẽ áp giá ngay. Trường hợp không đủ điều kiện, UBND sẽ có văn bản trả lời và giải quyết theo đúng trình tự hành chính".
Với mục tiêu về đích vào cuối tháng 12/2026, quỹ thời gian cho siêu dự án này không còn nhiều. Để dòng chảy suối Cái được thông suốt trước mùa mưa lũ, các cấp chính quyền phải quyết liệt hơn nữa, giải quyết dứt điểm các kiến nghị chính đáng của người dân, đồng thời kiên quyết xử lý các trường hợp không chịu di dời để bảo vệ lợi ích chung của cộng đồng.