Sự cố Sông Tranh 2: Sẽ làm rõ trách nhiệm cá nhân liên quan

• Đập thuỷ điện Sông Tranh 2 vẫn an toàn 

Tại cuộc họp báo chiều 28/3, Bộ Công Thương cho biết sự cố chảy nước qua thân đập Thủy điện Sông Tranh 2 thời gian qua không phải do nứt đập mà do nước thấm qua kết cấu chống thấm tại khe nhiệt phía thượng lưu đập; Một số lỗ thu nước sát tấm Omega và một số lỗ thu khác ở hành lang bị tắc, không thu gom triệt để nước thấm về hành lang thu nước, nên dòng thấm rò rỉ theo các khe nhiệt chảy ra hạ lưu đập… Sau khi kiểm tra thực tế và đưa ra các giải pháp khắc phục trước mắt cho thấy việc xử lý đã cho hiệu quả tích cực.

Bộ Công thương nói an toàn

Theo Bộ Công thương, việc để nước thấm qua các khe nhiệt ra hạ lưu là không được phép. Xử lý triệt để vấn đề này cần có thời gian và tiến hành từng bước, đảm bảo  việc xử lý thấm có hiệu quả, đúng nguyên nhân gây thấm. Tuy nhiên không vì thế mà được phép kéo dài, phải tập trung xử lý trong thời hạn ngắn nhất để đảm bảo an toàn đập ngay trước mùa mưa lũ năm 2012.

Khẳng định rõ hơn về sự an toàn của đập hiện nay, ông Nguyễn Tài Sơn, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Tư vấn Xây dựng điện 1, đơn vị tư vấn thiết kế Thủy điện Sông Tranh 2, khẳng định, rung trọng khi nghiệm thu công trình là 2,45 tấn/m3, vượt chỉ tiêu thiết kế nên trọng lượng đập rất an toàn. Tuy nhiên, khiếm khuyết là nước thấm hơi lớn. Sông Tranh 2 chưa ở trong giai đoạn nghiệm thu cuối cùng mà đang ở giai đoạn tích nước. Nếu không đảm bảo an toàn thì không ai cho vận hành đập.

"Kết cấu các khe nhiệt có khiếm khuyết và việc khắc phục làm chưa bài bản, dẫn đến hiện tượng phun nước, gây phản cảm trong dư luận. Thiết kế không ai cho phép nước tràn qua hạ lưu. Nhưng trong trường hợp này cơ quan tư vấn chúng tôi có thể khẳng định đập an toàn, ổn định", ông Sơn nói.

Cũng theo ông Sơn, lưu lượng nước thấm 30 lít mỗi giây là không bình thường, vì nó tập trung ở 4 khe nhiệt. "Giờ phải tập trung xử lý tốt 4 khe nhiệt này, sẽ phải mất một vài tháng. Tuy nhiên, việc xử lý không ảnh hưởng tới ổn định của đập", ông Sơn nói.

Để làm rõ hơn băn khoăn sự cố này là do lỗi thiết kế hay thi công, ông Nguyễn Cảnh Bình - chủ nhiệm thiết kế công trình khẳng định: Thiết kế không thiếu các đường ống thu gom nước, được thiết kế hoàn chỉnh tuân thủ theo công nghệ của Mỹ. Theo đó, việc thấm nước qua các khe nhiệt này là không được phép. Mặc dù sự cố vừa qua sẽ không thể xảy ra vỡ đập nhưng phải được xử lý để triệt tiêu dòng thấm, vận hành theo đúng thiết kế mới đảm bảo tuổi thọ công trình.

Về trách nhiệm đối với sự cố này, theo Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng, một nhà máy chất lượng tốt hay không, đầu tiên phải nói tới chủ đầu tư (chủ đầu tư dự án là Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Ban quản lý dự án thủy điện 3 trực tiếp quản lý-PV). Tuy nhiên, khi có hiện tượng bất thường xảy ra, phải nghiên cứu nguyên nhân tại sao, trên cơ sở đó mới đưa ra giải pháp khắc phục.

“Việc rò rỉ có nguyên nhân của nó. Kết luận vừa qua cho thấy tắc đường ống thu nước. Lý do tắc do việc xử lý của nhà máy không đúng quy trình, không đúng thiết kế, chưa được thông qua. Chúng tôi sẽ làm rõ trách nhiệm của các đơn vị liên quan và cá nhân” – ông Vượng cho biết thêm.

Tiến sỹ Lê Quang Hùng, Cục trưởng Cục Giám định nhà nước về chất lượng công trình xây dựng (Bộ Xây dựng) cho rằng, mặc dù chưa có đơn vị tư vấn độc lập nhập cuộc nhưng với bất kỳ một công trình nào, khi xảy ra vấn đề gì, thì trách nhiệm công trình thuộc về chủ đầu tư, nhà thầu thi công, tư vấn thiết kế. Bởi vậy, trước mắt, phải để các cơ quan này tìm nguyên nhân, biện pháp khắc phục. Đóng góp ý kiến của chuyên gia là việc làm rất tốt, tuy nhiên, theo trình tự thì nên để chủ đầu tư đưa ra phương án chính thức.

Người Quảng Nam vẫn lo…

Trong cuộc họp báo, lãnh đạo Bộ Công Thương liên tục khẳng định đập an toàn, song ông Đoàn Văn Thu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam vẫn còn nhiều lo lắng. "Nhân dân quảng Nam, chính quyền Quảng Nam vẫn còn nhiều lo lắng, nhất là các việc liên quan vừa qua như động đất rồi lại thấm nước. Lo lắng của người dân là đúng vì nó liên quan tới khoa học".

Theo ông Thu, các chuyên gia, nhà khoa học và EVN chưa có sự thống nhất. "Hôm nay ngồi đây, chúng ta nói thế này, nhưng các nhà khoa học lại nói khác. Chúng tôi mong rằng, cần sớm có đánh giá chính thức bằng văn bản của cơ quan chịu trách nhiệm về việc này để tỉnh Quảng Nam tuyên truyền cho nhân dân hiểu vấn đề”.

Cũng theo mong muốn của vị lãnh đạo địa phương này, "Cần có đánh giá một cách tổng thể lại, xem xét lại toàn bộ công trình đập sông Tranh 2 để có một giải pháp căn cơ hơn, xử lý các tình huống liên quan, trong đó có vấn đề động đất, làm sao đảm bảo công trình an toàn chắc chắn".

Ngoài ra, khi trả lời câu hỏi của phóng viên về độ an toàn tuyệt đối của đập, Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng cũng chưa thực sự tỏ ra chắc chắn vấn đề này: “Khi xây dựng một công trình, trong mọi trường hợp, chúng tôi đều nói phải đảm bảo độ an toàn cao nhất theo quy định. Tất nhiên, đòi hỏi đảm bảo độ an toàn tuyệt đối thì không ai dám nói. Đối với nhà máy điện hạt nhân là loại công trình đòi hỏi sự an toàn cao nhất nhưng không ai dám nói là đảm bảo an toàn tuyệt đối cả”.

Sau sự cố Sông Tranh 2, nhiều ý kiến cho rằng, cần phải tính đến các phương án đảm bảo an toàn cho hạ du của tất cả các hồ, đập thủy điện trong cả nước. Bởi, cho đến nay vẫn chưa có các phương án phòng chống rủi ro khẩn cấp cho các hồ thủy điện khi xảy ra sự cố bất thường. Tại các địa phương có nhà máy thủy điện thì các phương án đảm bảo an toàn cho dân cũng chủ yếu phụ thuộc vào phương án phòng chống thiên tai, lụt bão hiện có.

Từ thực tế sự cố của Thủy điện Sông Tranh 2, ông Hoàng Xuân Hồng - Trưởng ban KHCN - Hội đập lớn và phát triển nguồn nước cho rằng, Tập đoàn Điện lực Việt Nam cần nghiêm túc kiểm tra tất cả các hồ, đập thủy điện hiện có. Nếu có sự cố phải kịp thời cho xử lý, khắc phục. Cần có hội đồng tư vấn độc lập để đánh giá. Bởi trên thực tế, ngay cả Hội đồng nghiệm thu Nhà nước cũng bao gồm rất nhiều thành phần, trong đó, có cả những người không có chuyên môn về đập, về thủy lợi…

Ông Hoàng Xuân Hồng nêu quan điểm: “Với một cái đập lớn như thế này xảy ra các sự cố như vừa qua thì không có khả năng vỡ đập ngay được… Cho nên chưa vội tính chuyện sơ tán dân ở dưới. Nhưng nếu đảm bảo an toàn 100% thì cũng chưa thể khẳng định được bởi vì rất nhiều yếu tố kỹ thuật ở đây chưa được thẩm tra xem xét cẩn thận...”./.