Sửa SGK Tiếng Việt lớp 1: “Sáng tạo từ cái sai chỉ càng thêm sai”

VOV.VN - Đã có những phản hồi về tài liệu điều chỉnh SGK Tiếng Việt 1 Cánh Diều, sau khi cuốn sách này làm dư luận bức xúc vì “chi chít sạn”.

Nhà Xuất bản Đại học Sư phạm TPHCM đã công bố tài liệu điều chỉnh SGK Tiếng Việt 1 thuộc bộ Cánh Diều để xin ý kiến nhân dân đến hết ngày 20/11, trước khi Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) thẩm định lần cuối. 

Giới chuyên gia giáo dục đã cho ý kiến về những tài liệu này, trong đó, theo nhận định của PGS.TS Nguyễn Hữu Đạt, Viện trưởng Viện Ngôn ngữ và Văn hóa phương Đông, không có chuyện sáng tạo từ cái sai vì nó chỉ làm sai càng thêm sai.

PGS.TS Nguyễn Hữu Đạt cho biết: “Tôi đã đọc tài liệu chỉnh sửa của SGK Tiếng Việt lớp 1 thuộc bộ Cánh Diều và thấy rằng tài liệu chỉnh sửa này quá kém và không đạt yêu cầu hay nói một cách khác là không thể dùng nó để thay thế tài liệu cũ hoặc dùng để bổ sung. Bởi chính tài liệu này lại mắc những sai lầm nghiêm trọng mà không thể nào thông cảm về mặt chuyên môn”. 

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Đạt, đây là những sai sót ở rất nhiều phương diện, về tư duy, ngôn ngữ, về quan điểm biên soạn và tính logic, tính hệ thống… Các yêu cầu đối với một bộ SGK Tiếng Việt đều không đạt. 

“Người Tây học tiếng Việt cũng không nói như vậy”

Nêu cụ thể về tính khập khiễng và không khoa học trong những tài liệu điều chỉnh của SGK Tiếng Việt lớp 1 Cánh Diều, PGS.TS Nguyễn Hữu Đạt đề cập bài tập đọc “Sáng sớm trên biển”.

“Sáng sớm, biển thật là đẹp. Từ phía xa tít tắp, một vầng hồng từ từ nhô lên. Mặt biển bỗng ửng hồng. Từng lớp sóng nhấp nhô. Những tia nắng sớm nô đùa trên sóng. Nắng lên dần. Mặt biển sáng rực”.

PGS.TS Nguyễn Hữu Đạt cho rằng, “vầng hồng” không để chỉ một vật cụ thể, mà để chỉ một khoảng không gian, vậy làm sao có thể “từ từ nhô lên” được? Nếu viết “mặt trời” từ từ nhô lên thì được.

“Cũng không thể nói rằng dùng “vầng hồng” để chỉ mặt trời được, dạy trẻ em trước hết phải đúng. Tiếp theo, từ “bỗng” cũng sai về logic. Giả sử, “vầng hồng” đó có “từ từ nhô lên”, thì mặt biển cũng chỉ có thể “dần” chuyển sang ửng hồng, chứ không thể “bỗng”. Bởi “bỗng” là để chỉ một sự việc xảy ra nhanh, bất ngờ, không lường trước. Vậy đi với “từ từ” thì không thể là “bỗng” được”, ông phân tích cụ thể.

Viện trưởng Viện Ngôn ngữ và Văn hóa phương Đông nhận định, trong tài liệu chỉnh sửa, nhiều câu văn, hình ảnh minh hoạ cho thấy sự chắp vá, khập khiễng có thể làm hỏng tư duy của học sinh. Như câu “sen nở kín mặt hồ” nhưng bức tranh minh hoạ hoa lại rất thưa thớt, như vậy từ “kín” sẽ được hiểu thế nào? Học sinh sẽ bị phá hết tư duy và không liên tưởng được. Chưa kể miêu tả hoa sen giống hoa súng hay nhìn nghiêng còn giống hoa mẫu đơn, vậy học sinh tư duy thế nào? 

Với bài tập đọc “Chăm bà” nói về tình cảm của cả nhà với bà, cùng chăm sóc bà khi bà ốm. Bà ho mẹ chạy đi mua lá hẹ, còn cháu thì đưa sữa cho bà. Nhưng theo kiến thức phổ thông nhất, khi nói đến cảm thì triệu chứng phải là sốt, còn ho là hệ quả sau này và không ai chữa cảm bằng lá hẹ. “Hành động cháu “đưa” sữa cho bà có thể nói là phản cảm, không thể hiện tình cảm hay sự chăm sóc của người cháu với bà. Ít ra phải từ “bưng” để thể hiện sự kính trọng nâng niu, chưa kể đến việc dùng từ “pha” để nói đến việc cháu chủ động chăm lo cho bà. Trong 3 từ này mà người biên soạn lại không biết lựa chọn từ đúng thì không thể có được tài liệu tốt để dạy”, ông Đạt phân tích.

Với hình minh hoạ, “phố rất tấp nập” nhưng mở ra lại là một con phố rất đìu hiu, quạnh vắng… “Đây là sách dạy Tiếng Việt mà người biên soạn còn dùng Tiếng Việt sai thì dạy học sinh làm sao được. Người Tây học tiếng Việt cũng không nói như vậy”, ông Đạt nói.

“Chúng ta còn 4 bộ SGK và SGK cũ vẫn rất tốt” 

Viện trưởng Viện Ngôn ngữ và Văn hóa phương Đông, PGS.TS Nguyễn Hữu Đạt khẳng định, chức năng của sách dạy tiếng Việt cho trẻ em lớp 1 là phải cung cấp được cho các em cách sử dụng tiếng Việt ở bước sơ đẳng ban đầu, trong đó, bao gồm ghép vần, ghép chữ, biết đọc và hiểu nghĩa từ: “Chúng ta “đi lùi” thua các cụ ngày xưa. Ngày xưa chỉ mất 3 tháng để biết đọc biết viết, giờ đây áp dụng khoa học kỹ thuật hiện đại nhưng mất đi văn hoá, thẩm mỹ ngôn từ… trong khi ghép vần, dạy tiếng với học sinh giống như đánh vật”.

Người ta tưởng viết sách Tiếng Việt dạy cho lớp 1 rất đơn giản, nhưng không phải vậy. Công việc này đòi hỏi sự tổng hợp kiến thức về tâm lý, ngôn ngữ, tư duy, tiếng Việt, văn học và văn hoá… yêu cầu tất cả phải được lồng ghép và người biên soạn phải sử dụng một cách hợp lý. 

“Cách làm của chúng ta đang loanh quanh, lúng túng, tại sao không dũng cảm sai thì bỏ đi mà lại lấy cái sai này thay thế cái sai khác. Như vậy là quá nguy hiểm cho nền giáo dục và gây rối loạn với cả học sinh và phụ huynh. Hiện tại chúng ta vẫn có phương án thay thế là 4 bộ sách còn lại và cả SGK cũ. Chúng ta cần kiên quyết và có chuyên môn bởi học sinh và phụ huynh đang chịu rất nhiều thiệt thòi. Họ phải chi một khoản tiền cho SGK nhưng lại nhận về một sản phẩm không thể dùng được”, ông Đạt nhấn mạnh./. 

Viết bình luận

Bài viết hay quá. Cần loại bỏ sách giáo khoa lớp một - tiếng Việt, Cánh diều ngay và luôn!

avatar
Xuân Thu - 1 tháng 3 tuần trước

Hóa ra bài gốc là từ VOV, nên tôi xin được trao đổi với ông Đạt thêm. Tôi chẳng phải PGS, TS, nhưng tôi thấy ông Đạt “bắt lỗi” chưa chuẩn.

Thứ nhất, tại sao “vầng hồng” lại không thể chỉ mặt trời được? Dạy trẻ đúng không đồng nghĩa với không thể dùng hình ảnh, màu sắc, và khơi gợi trí tượng tưởng của trẻ - thứ mà người lớn đang bị giết chết dần bởi lối tư duy của ông Đạt.

Thứ hai, từ “bỗng” tôi thấy hoàn toàn bình thường. “Vầng hồng từ từ nhô lên”, khi bắt đầu chiếu lên mặt biển thì “bỗng” có ửng hồng, ý chỉ sự chuyển đổi màu sắc, trạng thái, hết sức thường tình. Ông cứ đi ngắm biển với tôi, ông sẽ thấy.

Thứ ba, chuyện “sen nở kín mặt hồ”, không có nghĩa là nhìn mặt hồ chỉ thấy hoa sen, mà chỉ là cho thấy, hoa sen nở rộ, rất nhiều. Chuyện tranh minh họa hoa thưa thớt, thì có sao đâu mà ông lo hỏng tư duy của trẻ. Chính vì có sự khác đó thì học sinh mới liên tưởng được, chứ nhìn tranh thấy tranh thì làm sao liên tưởng hở ông? Còn sự so sánh giống một số loài hoa ở những góc nhìn khác nhau, ô, tôi nghĩ điều đó hết sức tốt trong khơi gợi trí tưởng tượng, liên tưởng của trẻ đó ông ạ. Con tôi vẫn thường nói quả chuối cong như mặt trăng, dài như quả mướp nhỏ, thế là không được hả ông, quả chuối nhất định chỉ được giống.. quả chuối hay sao?

Thứ tư. Ồ, kỳ lạ, ông nói theo kiến thức phổ thông, khi nói đến cảm thì triệu chứng phải là sốt. Theo tôi, thực ra ông không biết chắc thì không nên nói vậy. “Khi cảm lạnh, có dấu hiệu đau họng, ho, mệt mỏi, khó chịu. Có thể sốt hoặc không”, ông nhé! Bà trong hình trùm kín như vậy chứng tỏ không sốt rồi, vì sốt thì nên mặc thoáng để thoát mồ hôi, hạ nhiệt ông ạ. Về việc chữa cảm bằng lá hẹ, để tôi cho ông xem nhé: “Theo Đông y, lá hẹ có tính ấm, vị chua, cay nhẹ có tác dụng tiêu đờm, thanh nhiệt. Đặc biệt, thành phần kháng sinh trong thảo dược này giúp ức chế hoạt động của vi khuẩn, virus gây viêm mũi họng, cảm cúm, qua đó làm giảm triệu chứng sổ mũi. Dùng 100g lá hẹ tươi rửa sạch, cắt khúc khoảng 2cm”.

Chung quy là, khi các chuyên gia lên tiếng, thì chuyên gia nên nghĩ kỹ nói đúng. Đừng khiến dư luận vốn ít chịu suy nghĩ, mà chạy theo đánh giá hổng ra sao của chuyên gia.

avatar
Nam Phong - 1 tháng 3 tuần trước

Chúng tôi ủng hộ quan điểm của TS Nguyễn Hữu Đạt.

avatar
Dân Dân - 1 tháng 3 tuần trước

Tin liên quan

Lấy ý kiến điều chỉnh ngữ liệu sách giáo khoa Tiếng Việt 1 bộ Cánh Diều
Lấy ý kiến điều chỉnh ngữ liệu sách giáo khoa Tiếng Việt 1 bộ Cánh Diều

Nhà xuất bản Trường Đại học Sư phạm TP.HCM vừa công khai tài liệu điều chỉnh và bổ sung ngữ liệu sách giáo khoa Tiếng Việt 1 bộ Cánh Diều để xin ý kiến góp ý.

Lấy ý kiến điều chỉnh ngữ liệu sách giáo khoa Tiếng Việt 1 bộ Cánh Diều

Lấy ý kiến điều chỉnh ngữ liệu sách giáo khoa Tiếng Việt 1 bộ Cánh Diều

Nhà xuất bản Trường Đại học Sư phạm TP.HCM vừa công khai tài liệu điều chỉnh và bổ sung ngữ liệu sách giáo khoa Tiếng Việt 1 bộ Cánh Diều để xin ý kiến góp ý.

Bộ sách Cánh diều lớp 1 có "sạn": Bộ GD-ĐT nhận trách nhiệm với ĐBQH
Bộ sách Cánh diều lớp 1 có "sạn": Bộ GD-ĐT nhận trách nhiệm với ĐBQH

VOV.VN - Bộ GD-ĐT thừa nhận việc để xảy ra bức xúc trong dư luận xã hội về một số điểm chưa phù hợp trong SGK môn Tiếng Việt lớp 1 của bộ sách Cánh Diều có trách nhiệm của Bộ, Hội đồng thẩm định và tác giả.

Bộ sách Cánh diều lớp 1 có "sạn": Bộ GD-ĐT nhận trách nhiệm với ĐBQH

Bộ sách Cánh diều lớp 1 có "sạn": Bộ GD-ĐT nhận trách nhiệm với ĐBQH

VOV.VN - Bộ GD-ĐT thừa nhận việc để xảy ra bức xúc trong dư luận xã hội về một số điểm chưa phù hợp trong SGK môn Tiếng Việt lớp 1 của bộ sách Cánh Diều có trách nhiệm của Bộ, Hội đồng thẩm định và tác giả.

"Sách Tiếng Việt lớp 1 Cánh Diều, không thể chỉnh sửa mà nên thu hồi"
"Sách Tiếng Việt lớp 1 Cánh Diều, không thể chỉnh sửa mà nên thu hồi"

VOV.VN - Nhiều ý kiến cũng lo ngại, liệu việc chỉnh sửa sách Tiếng Việt lớp 1 của nhóm Cánh Diều liệu có hết được toàn bộ “sạn” trong cuốn sách hay không?

"Sách Tiếng Việt lớp 1 Cánh Diều, không thể chỉnh sửa mà nên thu hồi"

"Sách Tiếng Việt lớp 1 Cánh Diều, không thể chỉnh sửa mà nên thu hồi"

VOV.VN - Nhiều ý kiến cũng lo ngại, liệu việc chỉnh sửa sách Tiếng Việt lớp 1 của nhóm Cánh Diều liệu có hết được toàn bộ “sạn” trong cuốn sách hay không?