Tăng cường giáo dục liêm chính cho thanh niên
Lý do chính của việc thanh niên không tố cáo tham nhũng là vì họ thờ ơ hoặc bi quan.
Sáng 8/8, tại Hà Nội, Tổ chức Minh bạch Quốc tế (TI) và Tổ chức Hướng tới Minh bạch (TT) phối hợp cùng Trung tâm nghiên cứu và hỗ trợ phát triển cộng đồng (CECODES), Trung tâm Nghiên cứu Phát triển, Thể chế và Toàn cầu hoá (DIAL), và Tổ chức Sống & Học tập vì Môi trường & Cộng đồng (Live & Learn) tổ chức hội thảo Chia sẻ kết quả khảo sát liêm chính trong thanh niên Việt Nam.
Nghiên cứu này được tiến hành từ tháng 8-12/2010 trong khuôn khổ chương trình “Tăng cường nhu cầu phòng, chống tham nhũng cho khu vực nhà nước, tư nhân và xã hội, giai đoạn 2009 -2012” của Tổ chức Minh bạch Quốc tế tại Việt Nam.
Theo kết quả nghiên cứu, thanh niên là đối tượng dễ bị tổn thương hơn bởi tham nhũng so với người lớn tuổi. 1/3 số thanh niên được hỏi cho biết đã gặp hiện tượng tham nhũng trong các tình huống có liên quan đến lĩnh vực y tế, cảnh sát giao thông và kinh doanh (trong khi đó tỷ lệ này ở người lớn tuổi chỉ chiếm 1/4). 86% thanh niên cho rằng họ có thể góp phần vào cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, nhưng 40% trong số đó không chắc sẽ tố cáo hoặc chắc chắn sẽ không tố cáo hành vi tham nhũng.
Lý do chính của việc thanh niên không tố cáo tham nhũng là vì họ thờ ơ hoặc bi quan. 41% thanh niên có trình độ học vấn thấp nhất cho rằng tố cáo không phải là việc của họ trong khi 41% thanh niên có trình độ học vấn cao nhất cho rằng tố cáo cũng chẳng giải quyết được gì.
Theo nghiên cứu này, các phương tiện truyền thông đại chúng, nhà trường và gia đình là những yếu tố quan trọng nhất góp phần hình thành nên quan điểm và thái độ của thanh niên về liêm chính. Mặc dù nhà trường có vai trò ảnh hưởng quan trọng nhưng chỉ 17% thanh niên được hỏi nói họ được học một chương trình nào đó về tăng cường liêm chính ở trường. 2/3 trong số này nhận xét các chương trình giáo dục đó chưa thực sự hiệu quả.
Bà Nguyễn Thị Kiều Viễn, Giám đốc điều hành Tổ chức Hướng tới Minh bạch đánh giá: “Có thể thấy giáo dục về phòng, chống tham nhũng vẫn chưa thành công trong việc phát triển một thế hệ thanh niên sẵn sàng và được trang bị đủ kiến thức để đấu tranh chống tham nhũng”.
Khảo sát đã đưa ra một số khuyến nghị về tăng cường giáo dục liêm chính cho thanh niên như lồng ghép giáo dục về liêm chính và phòng chống tham nhũng vào các cuộc thảo luận về đạo đức về các chủ đề như thành công là gì, liệu thành công có luôn đi cùng lạm dụng quyền lực và lừa dối; giáo dục liêm chính cho thanh niên thông qua các hoạt động ngoại khoá, dạy cho thanh niên các tình huống cụ thể mà họ có thể đối mặt trong cuộc sống chứ không phải các khái niệm hành vi trừu tượng; sử dụng các tấm gương điển hình để thay đổi nhận thức của thanh niên về mối quan hệ giữa thành công và liêm chính, đồng thời phát huy hơn nữa vai trò của các phương tiện thông tin đại chúng, gia đình và nhà trường trong việc tác động tác các giá trị về liêm chính của thanh niên, để họ có thể nói không với tham nhũng và tố cáo các hành vi tham nhũng.
Ông Nguyễn Minh Thuyết (nguyên Phó Chủ nhiệm Uỷ ban văn hoá, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội) đồng tình với những giải pháp, và nhấn mạnh thêm: “Cần giáo dục bằng tính huống cụ thể và thông qua các tấm gương liêm chính có thật trong lịch sử và cuộc sống hiện tại để thanh niên tin”.
Về phương pháp giáo dục, ông Đặng Cảnh Khanh (nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thanh niên) cho rằng: “Giáo dục thanh niên rất quan trọng trong nhà trường, trên phương tiện truyền thông, … nhưng bản thân xã hội, đặc biệt là người lớn phải ngăn chặn tính không trung thực. Chúng ta không thể kêu gọi thanh niên trung thực khi xã hội đầy rẫy sự thiếu trung thực, tham ô, tham nhũng”./.