Thế nào là già?
Lục địa châu Âu ngày càng già. Điều ấy mọi người đều biết từ lâu. Tuy nhiên, đến tuổi nào gọi là già thì quan niệm lại khác nhau. Cuộc điều tra xã hội học mới đây mang lại nhiều thông tin đáng suy nghĩ.
- Số ca ung thư trên thế giới tăng nhanh
- Ngửi mùi biết tuổi
- Lạm dụng thuốc paracetamol có thể gây chết người
Lục địa châu Âu già cỗi mỗi năm dang một già hơn. Điều ấy đồng nghĩa với cái gánh toàn xã hội chăm lo cho những người cao tuổi ngày thêm trĩu nặng. Hiện nay, tính chung cho 27 nước trong Liên minh Châu Âu, bình quân 4 người đang độ tuổi lao động có nghĩa vụ chăm lo một người nghỉ nghỉ hưu, dự báo đến năm 2060, hai người đang độ tuổi lao động phải chia nhau gánh một cụ.
Đến tuổi nào nên nghỉ hưu? Có hay không một giới hạn? Có nên tăng thêm độ tuổi lao động, nghỉ hưu muộn hơn, để sẻ bớt gánh nặng an sinh?
Để có thêm căn cứ xử lý các vấn đề trên, vừa qua Ủy ban Châu Âu ủy thác Viện TNS tiến hành một cuộc điều tra xã hội học lớn. 31 280 người ở 27 nước trong Liên minh và 5 nước đang chờ được gia nhập đã được phỏng vấn. Cuộc điều tra tiến hành từ tháng 9 đến tháng 11/2011, vừa công bố kết quả đầu năm nay.
63,9
1. Đến tuổi nào người ta tự coi mình là “người có tuổi?”. Bạn quan niệm mình là “người trẻ” ở tuổi nào? Người Hy Lạp và người đảo Chypre cho rằng đến tuổi 50 vẫn cho mình còn trẻ, trong khi người Đức, người Anh, người Montenegro qua được ba giáp, bước vào tuổi 38 đã tự coi mình “hết thuở thanh xuân”. Nếu người Slovac hay người Hung cảm thấy mình là “người già” khá sớm, vào tuổi 57-58 , thì người Chypre và người Hà Lan chờ mười năm sau, đến độ 68-69 mới coi mình đến lúc “về già”.
“Tuổi già” chia bình quân cho 27 nước thành viên chính thức Liên minh châu Âu khởi đầu từ tuổi 63,9.
Điều lý thú là tất cả những người châu Âu được thăm dò đều tự cho mình “còn trẻ” hoặc đang “ở độ tuổi trung bình”, ít người chịu nhận mình “đã già”.
61,7
2. Theo bạn nghĩ, đến tuổi nào bạn vẫn còn đủ năng lực đáp ứng mọi yêu cầu của nhiệm vụ bạn đang làm?
Câu hỏi quá rộng, dễ làm người được phỏng vấn phân vân bởi nó bao quát nhiều mặt: năng lực chủ quan, mong muốn, lo âu, tính chât công việc đang làm… Do đó câu trả lời tùy thuộc một phần vào lứa tuổi của người được phỏng vấn. Lứa tuổi 57-64 nghĩ là đến tuổi 66 cầm cuốn sổ hưu là vừa, trong khi lứa tuổi 15-24, mà ý niệm về chuyện hưu trí là “việc trên trời”, thì cho rằng mình cố đến tuổi 55 chắc kiệt sức rồi, phải nghỉ ngơi thôi.
Kết quả: sớm nhất vào tuổi 57, muộn nhất ở tuổi 64. Những người tự tin nhất là: Thụy Điển (64,4 tuổi), Hà Lan (64,3), Ý (64), Đan Mạch (63,6), Đức (63,3). Âu lo sớm nhất là người Montenegro (57,3), Rumanie và Lettonie (57,7). Slovenie (58,1), Slovaquie (58,4).
Bình quân 27 nước trong Liên minh: tuổi hưu 61,7.
33% có – 54% không
3. Sau khi nhận số hưu, bạn có muốn kiếm việc khác làm?
Số người mong muốn được nghỉ ngơi hoàn toàn sau khi hưu ít nhất là tại Slovenie, tiếp đến là Ý, Tây Ban Nha, Slovaquie, Bỉ… Nhiều nhất, theo thứ tự từ trên xuống, là Đan Mạch, Anh, Estonie, Lettonie, Irlande…
Chia bình quân cho 27 nước trong Liên minh châu Âu: 33% muốn tìm việc khác làm sau khi nhận sổ hưu, 54% chuộng nghỉ ngơi hoàn toàn.
Về câu hỏi: Pháp luật có nên quy định giới hạn tuổi lao động (kể cả việc làm chính và việc làm khác sau khi nhận sổ hưu) của người cao tuổi? (có nghĩa sau giới hạn ấy, người già không được phép làm thêm công việc gì do người khác mướn và trả công) - 53% không đồng ý việc định giới hạn, đổi lại 41 % cho là nên có quy định để người già cả được hoàn toàn nghỉ ngơi. 61% cho rằng pháp luật không nên cấm đoán người già làm việc, trong khi 33% tán thành phải cấm các cụ.
33% có – 60% không
4. Có nên nâng mức tuổi về hưu chính thức hiện hành?
Một vấn đề xã hội nóng bỏng. Ở Pháp thời Tổng thống Sarkozy, chính phủ vừa nêu vấn đề ra đã khiến hàng triệu người lao động ùa xuống đường biểu tình phản đối. Qua điều tra, những nước kinh tế phát triển chưa cao lại là những nơi có nhiều người phản đối nhất việc nâng mức tuổi chính thức nghỉ hưu: Rumanie, Bungarie, Slovaquie… Có nhiều người đồng ý nâng mức nhất là ở các “nước giàu”, nơi đang thiếu nghiêm trọng tại chỗ, buộc phải dùng nhiều người nhập cư: Đan Mạch, Hà Lan, Irlande, Hà Lan, Anh, Áo…
Bình quân cả Liên minh châu Âu có 33% tán thành, 60% phản đối./.