Thiết bị tiết kiệm điện: Ngoài vùng... quản lý

Tại các phố kinh doanh đồ điện tử lớn của Hà Nội như Hai Bà Trưng, Nguyễn Lương Bằng, Trần Phú... các sản phẩm được giới thiệu là tiết kiệm điện (TKĐ) rất phong phú, nhưng đa phần có xuất xứ từ Trung Quốc với giá thành rẻ. Một bộ thiết bị có công suất 4.000W với lượng tiêu thụ điện năng giảm tải từ 30 - 40%, giá thành chỉ khoảng 150.000đ. Các hãng nổi tiếng cũng giới thiệu nhiều sản phẩm khác nhau như: lò vi ba công nghệ biến tần (inverter) của Panasonic có thể tiết kiệm 20 - 30% điện năng tiêu thụ; bàn là hơi nước của Panasonic hoặc Black Decker - 50%; quạt điện Fujijama - 25%, bóng đèn Philips, Osram...

Tại một cửa hàng ở Nguyễn Công Trứ bán loại máy TKĐ mà theo chủ cửa hàng giới thiệu là được sản xuất với công nghệ và linh kiện của Mỹ, bảo hành 1 năm, có thể tiết kiệm 20 - 25% điện năng, giá bán từ 400.000 - 1.400.000 đồng/cái. Tại một số cửa hàng trên phố Nguyễn Lương Bằng bày bán một loại thiết bị TKĐ dùng cho máy điều hòa nhiệt độ không có nhãn mác. Theo như lời giới thiệu của nhân viên cửa hàng, đây là phát minh mới của một nhóm kỹ sư trường ĐH Bách Khoa, máy hoạt động theo chế độ lập trình sẵn, giá 600.000 đồng/bộ, gồm cả phí lắp đặt. Nhiều mặt hàng máy lạnh, tủ lạnh, ti vi, đèn sạc từ ngoại nhập đến lắp ráp trong nước cũng ồ ạt quảng cáo TKĐ, đồng thời kèm theo nhiều tính năng ưu việt khác. Nhưng thực tế có đúng như vậy hay không thì phải sử dụng mới biết được.

Hiện nay, để xác định mức độ TKĐ, hầu hết NTD chỉ mới dựa vào quảng cáo của các hãng mà chưa có tiêu chuẩn cụ thể của cơ quan chức năng nên vấn đề chất lượng, nhất là đối với các sản phẩm Trung Quốc nhập khẩu trôi nổi rất đáng lo ngại. Đại diện Công ty Rạng Đông cho rằng, hiện trên thị trường xuất hiện rất nhiều loại thiết bị TKĐ kém chất lượng, như đèn có khối lượng bột phổ quang không đạt tiêu chuẩn quy định hay chấn lưu điện tử có vòng dây quấn không đạt yêu cầu, không có thiết bị bảo vệ đèn, ổn định dòng điện… với giá thành rẻ hơn rất nhiều so với loại của các công ty uy tín. 

Theo thạc sĩ Đào Đức Thịnh, cán bộ giảng dạy ở khoa Điện, ĐH Bách Khoa Hà Nội, phần lớn loại thiết bị được quảng cáo là TKĐ hiện có trên thị trường không có tác dụng thật mà chủ yếu đánh lừa NTD. Thậm chí, có loại máy còn tiêu thụ thêm điện năng để thắp sáng những chiếc đèn nhỏ có ở mặt trước của thiết bị. Ông Lương Văn Phan, PGĐ Trung tâm Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam cho biết, những sản phẩm được quảng cáo là cắm vào ổ điện để TKĐ thực chất là những thiết bị bù công suất phản kháng, giúp một phần TKĐ nhưng mang tính hệ thống (giảm tổn thất trên hệ thống điện) chứ NTD không tiết kiệm được bao nhiêu.

Như vậy, để chọn lựa được sản phẩm TKĐ chất lượng, NTD phải rất cẩn trọng. Bên cạnh đó, để TKĐ hiệu quả, quan trọng nhất là ý thức của NTD với những hành động cụ thể như tắt điện khi ra khỏi nhà, tắt bớt các thiết bị không cần thiết, sử dụng hợp lý đồ gia dụng./.