Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Hồng Trường: Có gì đâu mà ô nhiễm!

• “Quả núi bùn” lại nóng lên! 
• Câu chuyện 40 triệu m3 bùn

Ông Nguyễn Hồng Trường, Thứ trưởng Bộ GTVT trả lời phỏng vấn của phóng viên Đài TNVN về phương án đổ 40 triệu m3 bùn xuống vùng biển Cát Bà.

PV: Thưa ông, đến nay, phương án đổ 40 triệu m3 bùn xuống vùng biển Cát Bà đang nhận được sự quan tâm của dư luận và đã có hơn 50 cơ quan báo chí phản ánh vấn về đề này. Phản ứng của Bộ GTVT như thế nào?

Ông Nguyễn Hồng Trường: Hiện nay, Bộ TN & MT đang đánh giá tác động môi trường. Tôi muốn nói rằng, việc đổ thải này là lấy từ chỗ nào đổ xuống biển thì nó khác. Đây là chuyển từ biển ra biển. Bản thân dưới đáy lòng sông Cấm cũng là biển. Tôi chỉ chuyển từ vị trí A sang vị trí B thôi.

Chúng tôi dùng một từ là không phải chất thải. Mà đây là chuyển bùn từ đáy sông Cấm ra ngoài biển thì đó có phải là chất của biển trôi vào không. Có cái gì từ trên bờ rơi xuống đâu mà gọi là đồ thải. Mình chuyển lắng đọng từ biển trôi vào trong sông Cấm này, trong Lạch Huyện này. Từ Lạch Huyện mình trả lại ngoài khơi.

Và như tôi đã nói, Bộ GTVT đã có Thông cáo báo chí gửi tới các cơ quan báo chí. Chủ đầu tư, tức là Cục Hàng hải thay mặt bộ trả lời chuyện đó (ra Thông cáo báo chí - PV), đã nói rất đầy đủ. Nếu như báo chí chỉ cần đăng Thông cáo báo chí thì người dân có thể hiểu ngay.

PV: Tuy nhiên, Thông cáo báo chí của Cục Hàng hải lại có một phần nội dung trái ngược với nội dung mà Bộ GTVT đã báo cáo với Thủ tướng. Cụ thể, Thông cáo báo chí của Cục Hàng hải nêu rõ, việc đổ xả bùn vào KCN Nam Đình Vũ là phương án 2. Trong khi  báo cáo với Thủ tướng, Bộ GTVT đã khẳng định là phương án 1?

Ông Nguyễn Hồng Trường: Một hay hai thì không quan trọng. Phương án nào cũng phải đánh giá cả. Đánh giá để xem phương án nào là có lợi nhất về mặt môi trường, đồng thời cũng có lợi nhất về mặt kinh tế. Hai cái đó, là người làm dự án, thì phải lựa chọn. Tức là cái lựa chọn môi trường là ưu tiên số một. Nếu phương án nào mà ảnh hưởng tới môi trường ít nhất thì mình chọn, nhưng còn điều kiện thứ hai nữa, là nó phải kinh tế. Bây giờ Bộ TN&MT và Bộ GTVT đang tính toán hai phương án đó.

Qua tính toán sơ bộ của Nhật Bản, với phương án đổ lên trên bờ thì khả năng ô nhiễm là lớn hơn, bởi vì lượng bùn nó lan tỏa ra toàn bộ sông khu vực Hải Phòng. Cái thứ hai nữa, là kinh phí tăng lên khoảng 300 triệu USD, do vấn đề phải chuyển tải bùn lên bờ qua nhiều hố trung chuyển. Lượng tiền đó là không nhỏ đối với một dự án. Cho nên, hiện nay Bộ GTVT đang đề nghị Bộ TN&MT đánh giá tác động môi trường giúp. Khi nào có phương án cuối cùng thì sẽ công bố chính thức.

PV: Thưa ông, rất nhiều ý kiến, trong đó có các nhà khoa học cho rằng, việc đổ 40 triệu m3 bùn ra biển có khả năng gây ô nhiễm môi trường, không những ảnh hưởng tới quá trình đề nghị UNESCO công nhận vùng biển Cát Bà là di sản thiên nhiên mà nó còn ảnh hưởng tới cuộc sống của thế hệ sau này. Thứ hai, Luật Bảo vệ môi trường, cũng như Nghị định 21 hướng dẫn thi hành luật này, có quy định rõ, cấm việc đổ chất thải xuống vùng biển thuộc khu bảo tồn thiên nhiên, di sản tự nhiên; việc đổ chất thải từ hoạt động nạo vét luồng, lạch xuống biển phải được sự đồng ý của cơ quan quản lý Nhà nước. Ông có ý kiến như thế nào?

Ông Nguyễn Hồng Trường

Ông Nguyễn Hồng Trường: Việc đổ thải ra biển phải được các cơ quan chức năng mà đặc biệt là Bộ TN&MT thẩm định. Và nếu đảm bảo được yếu tố môi trường thì mới thực hiện. Thế còn hiện nay Bộ TN&MT đang đánh giá phương án này, chứ đã có ai kết luận là đổ ra biển đâu. Cái đó thì Bộ GTVT không quyết những vấn đề này, mà Bộ TN&MT thay mặt Nhà nước đánh giá tác động môi trường của phương án này. Khi nào có phương án chính thức thì bộ sẽ trả lời. Và việc này thì Bộ TN&MT phải căn cứ vào những cái này để đánh giá.

PV: Có nghĩa là Bộ TN&MT phải căn cứ vào Luật Bảo vệ môi trường và Nghị định 21 hướng dẫn thi hành luật này để xem xét, đánh giá?

Ông Nguyễn Hồng Trường: Tất nhiên, chắc chắn một điều là như thế, không thể không căn cứ được. Nhưng mà, tôi xin nói rõ, cái thải này không phải là cái chất thải mình đổ trên bờ đổ xuống. Mà mình chuyển lượng lắng đọng từ biển vào trong sông, thế thì bây giờ mình trả lại ra biển, chứ không phải là một chất gì độc hại cả. Bản chất của nó là lắng đọng từ biển đưa vào mà, chứ tôi không lấy bất cứ vật nào ở trên cạn đổ xuống. Nó chẳng qua là di chuyển lượng bùn bồi lắng từ sông ra biển. Hai khái niệm khác nhau hoàn toàn và nó không ảnh hưởng gì tới ô nhiễm cả.

PV: Thưa ông, nếu phải lựa chọn giữa kinh tế và ưu tiên bảo vệ môi trường trong việc thực hiện dự án này thì ông sẽ chọn phương án nào khi ông đề cập vấn đề: Nếu đố thẳng ra biển thì sẽ tiết kiệm được 300 triệu USD, còn nếu đổ vào KCN Nam Đình Vũ sẽ tốn hơn?

Ông Nguyễn Hồng Trường: Tôi nói thế này, tức là bao giờ cũng lấy tiêu chí môi trường là số một để đảm bảo sự phát triển bển vững toàn bộ khu vực đó. Tuy nhiên, nếu chúng ta kết hợp được cả vấn đề môi trường, vấn đề giảm kinh phí đầu tư thì chúng ta nghiên cứu lựa chọn để có được cả hai yếu tố đó là quan trọng nhất.

Bởi vì về nguyên tắc bảo vệ môi trường, môi trường trong sạch thì phương án nào mình cũng có thể làm được cả. Nhưng mà ta chọn phương án tối ưu, vừa giảm thiểu được tác động môi trường nhưng đồng thời cũng giảm được kinh phí đầu tư.

PV: Xin cảm ơn ông!./.

“10. Chất thải là vật chất ở thể rắn, lỏng, khí được thải ra từ sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc hoạt động khác. 11. Chất thải nguy hại là chất thải chứa yếu tố độc hại, phóng xạ, dễ cháy, dễ nổ, dễ ăn mòn, dễ lây nhiễm, gây ngộ độc hoặc đặc tính nguy hại khác.” Trích Điều 3: Giải thích từ ngữ (Luật Bảo vệ môi trường). “4. Nghiêm cấm mọi hình thức đổ chất thải trong vùng biển nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.” Trích Điều 57: Kiểm soát, xử lý ô nhiễm môi trường biển(Luật Bảo vệ môi trường) “ 1. Nghiêm cấm việc đổ chất thải nguy hại xuống vùng biển nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam. “2. Cấm đổ các loại chất thải xuống vùng biển thuộc khu bảo tồn thiên nhiên, di sản tự nhiên, vùng có hệ sinh thái tự nhiên mới, khu vực sinh sản thường xuyên hoặc theo mùa của các loài thuỷ, hải sản. (…) 4. Việc đổ chất thải rắn từ đất liền đã được xử lý theo quy định của pháp luật, chất thải từ hoạt động nạo vét luồng, lạch xuống biển phải được sự đồng ý của cơ quan chuyên môn về bảo vệ môi trường cấp tỉnh”. Trích Điều 21a: Quy định về đổ chất thải xuống biển (Nghị định của Chính phủ số 21/2008/NĐ-CP ngày 28/2/2008 về sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số 80/2006/NĐ-CP ngày 9/8/2006 của Chính phủ về qui định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường)./.