Tiếng nói của những người trong cuộc

Mấy ngày qua, dư luận trong nước và quốc tế rất quan tâm đến lời xin lỗi của William Calley, cựu Trung úy người Mỹ về hành động thảm sát Sơn Mỹ, giết chết 504 dân thường tại làng Tư Cung, nay là xã Tịnh Khê, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi, trong đó hầu hết là phụ nữ, người già và trẻ em.

Tại Nhà chứng tích Sơn Mỹ, xã Tịnh Khê, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi, có tấm ảnh rất ấn tượng với du khách, mô tả một cụ già với 2 đứa bé gầy gò, ngồi khép nép phía sau, hai cặp mắt sáng ngơ ngác nhìn khách. Cánh tay bà cụ giơ lên, lộ rõ vết thương bị đạn bắn toác một mảng khá lớn. Vết thương đã lành nhưng khuôn mặt cụ thì vẫn chưa hết vẻ căm giận khi chỉ vào vết thương ấy. Đó là ảnh của bà cụ Đốc với 2 cháu nội của mình là Trần Thị Oanh và Trần Văn Nam. Ba bà cháu sống sót sau vụ quân Mỹ tàn sát dã man 504 thường dân vô tội ở thôn Tư Cung cách đây 42 năm.

Bé trai trong ảnh giờ là nhân viên bảo vệ Nhà chứng tích Sơn Mỹ. Cô chị giờ đã xấp xỉ 50 tuổi, có một gia đình đầm ấm với chồng và ba đứa con. Giọng chị Oanh nghẹn lại, khi chúng tôi nhắc đến lời xin lỗi của William L.Calley - viên Trung úy của quân đội Mỹ đã tham gia vụ thảm sát Sơn Mỹ 42 năm trước: “Tôi không thể quên được những hình ảnh của buổi sáng ngày 16/3/1968. Những hình ảnh đó lúc nào cũng như đang hiện trước mặt tôi, đeo đuổi tôi. Cha mẹ và những người thân của tôi đều đã mất”.

Một trong những đứa bé sống sót trong vụ thảm sát năm ấy là anh Phạm Thành Công, giờ là Giám đốc Nhà chứng tích Sơn Mỹ. Nghe tin về việc cựu Trung úy Calley xin lỗi người dân Sơn Mỹ qua Đài Tiếng nói Việt Nam và các phương tiện truyền thông, anh Công nói: “Lời xin lỗi của trung uý Calley tới nhân dân Mỹ Lai chúng tôi là quá muộn, bởi ông có lương tri, thì ngay sau vụ thảm sát hay sau khi giải phóng miền Nam, ông ấy đã phải xin lỗi mới phải. Tuy nhiên, giờ đây ông ấy đã xám hối, người dân chúng tôi cũng thông cảm và chấp nhận lời xin lỗi do sự mù quáng của ông ấy đã gây ra những cái chết thảm thương của đồng bào Sơn Mỹ chúng tôi”.

Đã được tiếp xúc với nhiều cựu chiến binh Mỹ tham gia vụ thảm sát Sơn Mỹ trở lại vùng đất này, anh Công và những người dân ở đây tiếp nhận những lời xin lỗi và hành động tạ lỗi của những kẻ từng gây tội ác. Họ mong cựu Trung úy Calley trực tiếp đến nơi mà họ từng gây ra tội ác để tạ lỗi với vong linh những người vô tội, và cũng để chứng kiến sức sống của đất và người nơi đây.

Chiến tranh đã lùi xa trên 3 thập kỷ, Sơn Mỹ giờ là vùng quê bình yên, hiền hòa như bao xóm làng khác của Việt Nam. Sự sống bất diệt đã hồi sinh trên mảnh đất này. Với anh Công, chị Oanh và người dân Sơn Mỹ, cũng như cựu chiến binh Mỹ Bohem, họ ước mơ và cầu mong một thế giới không còn chiến tranh, nhân loại được sống trong hòa bình.

Từ 10 năm nay, vào ngày 16/3 hàng năm, trước tượng đài Sơn Mỹ, khúc cầu nguyện mà người lính Bohem tấu lên như lời tạ tội, sự xám hối và việc cựu Trung úy Calley sau nhiều năm im lặng đã lên tiếng xin lỗi và cầu xin sự tha thứ của những người dân vô tội bị chính ông ta và một số đồng đội sát hại. Có lẽ đây cũng là cách tốt nhất để họ thoát khỏi những ám ảnh nặng nề về những tội ác mà họ đã gieo rắc trong cuộc chiến tranh tại Việt Nam./.