Đan Phượng: Từ nông thôn mới đến miền quê hiện đại, xanh và đáng sống

Những điều kiện thuận lợi

Xã Đan Phượng được hình thành trên cơ sở hợp nhất 4 xã và 1 thị trấn thuộc huyện Đan Phượng trước đây, gồm Thượng Mỗ, Đan Phượng, Song Phượng, Đồng Tháp và thị trấn Phùng, cùng một phần diện tích tự nhiên và dân số của xã Đức Thượng, huyện Hoài Đức. Xã có diện tích khoảng 15,3 km², dân số 49.050 người. Đây là địa bàn có vị trí thuận lợi, nằm trong vùng được định hướng phát triển đô thị trung tâm và vùng ngoài quy hoạch phát triển đô thị trung tâm của thành phố Hà Nội.

Các tuyến giao thông quan trọng như Quốc lộ 32, đường Tây Thăng Long, Vành đai 4, tỉnh lộ 417 đi qua địa bàn tạo điều kiện mở rộng không gian phát triển, kết nối sản xuất với thị trường và thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Điểm đáng chú ý là các địa bàn trước khi hợp nhất đều có nền tảng phát triển nông thôn mới tương đối vững chắc. Theo kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của xã, các xã trước sắp xếp đã được công nhận đạt chuẩn xã nông thôn mới kiểu mẫu; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân từng bước được cải thiện.

Nông thôn mới ở Đan Phượng vì thế không chỉ được nhìn nhận qua những con đường, trường học, nhà văn hóa hay hệ thống hạ tầng, mà ngày càng được đặt trong tổng thể phát triển kinh tế, văn hóa, môi trường và chất lượng sống của người dân.

Hạ tầng tạo động lực cho phát triển

Dấu ấn rõ nét của quá trình xây dựng nông thôn mới tại Đan Phượng là sự quan tâm đầu tư hạ tầng kinh tế - xã hội. Năm 2025, trên địa bàn xã có 97 dự án được giao kế hoạch vốn triển khai thực hiện, trong đó có dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới cùng nhiều dự án trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, di tích, giao thông và hạ tầng dân sinh. Tổng kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn năm 2025 sau điều chỉnh, bổ sung đạt 648.465 triệu đồng; đến ngày 31/1/2026, giải ngân đạt 642.579 triệu đồng, tương đương 99,09% kế hoạch giao sau điều chỉnh.

Kết quả này cho thấy sự tập trung trong chỉ đạo, điều hành và nỗ lực đưa nguồn lực đầu tư trở thành những công trình cụ thể phục vụ phát triển địa phương. Công tác giải phóng mặt bằng cũng được tập trung thực hiện đối với nhiều dự án giao thông, góp phần hoàn thiện mạng lưới kết nối giữa các khu dân cư, vùng sản xuất và các trục giao thông chính.

Trong đó có các dự án như đường giao thông trước cổng Trường Mầm non xã Đan Phượng, nâng cấp đường Đồng Tháp 2, tuyến N14 nối đường chân cầu Phùng với đường N6, các tuyến đường tại khu vực Thượng Mỗ và những tuyến kết nối với tỉnh lộ 417. Cùng với giao thông, công tác chỉnh trang đô thị, quản lý trật tự xây dựng, vệ sinh môi trường được tăng cường. Đến nay, tỷ lệ hộ dân được tiếp cận nước sạch đạt 100%; 100% rác thải sinh hoạt được thu gom, vận chuyển trong ngày. Đây là những chỉ tiêu có ý nghĩa trực tiếp đối với chất lượng cuộc sống, đồng thời thể hiện bước chuyển từ xây dựng nông thôn mới về hạ tầng sang xây dựng môi trường sống văn minh, an toàn.

Nông nghiệp sinh thái – điểm nhấn của miền quê mới

Nếu hạ tầng là nền tảng thì nông nghiệp sinh thái được xác định là một trong những điểm nhấn trong không gian phát triển của Đan Phượng. Địa phương có những vùng sản xuất nông nghiệp mang lại giá trị kinh tế cao, nổi bật là vùng bưởi tôm vàng ở khu vực Thượng Mỗ trước đây và các vùng trồng hoa tại Đan Phượng, Đồng Tháp, Song Phượng. Trong quá trình xây dựng nông thôn mới, sản xuất nông nghiệp đang từng bước chuyển sang hướng hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao và gắn với du lịch sinh thái trải nghiệm.

Các mô hình sản xuất thâm canh cây bưởi theo hướng VietGAP, liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm bưởi, sản xuất hoa, nấm và rau hữu cơ tiếp tục được duy trì. Công tác khuyến nông, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật được chú trọng; sản phẩm nông nghiệp và sản phẩm OCOP từng bước được số hóa, quảng bá trên các sàn thương mại điện tử. Đây là hướng đi phù hợp với quá trình đô thị hóa nhanh của khu vực phía Tây Hà Nội. Nông nghiệp không chỉ tạo ra sản phẩm và thu nhập mà còn góp phần duy trì không gian xanh, bảo vệ môi trường, tạo cảnh quan và mở ra những sản phẩm du lịch trải nghiệm ngay tại vùng nông thôn.

Theo định hướng phát triển giai đoạn 2026-2030, xã Đan Phượng xác định cấu trúc kinh tế theo hướng “thương mại - dịch vụ - du lịch là định hướng dẫn dắt; công nghiệp - xây dựng là động lực phát triển; nông nghiệp sinh thái là điểm nhấn”. Đây cũng chính là cách tiếp cận mới đối với xây dựng nông thôn trong quá trình đô thị hóa.

Khi văn hóa trở thành nguồn lực phát triển

Một miền quê đáng sống không chỉ cần hạ tầng tốt, thu nhập cao mà còn phải có đời sống văn hóa phong phú và giữ được những giá trị truyền thống. Đan Phượng đang sở hữu nguồn tài nguyên văn hóa đáng kể. Theo tài liệu của địa phương, trên địa bàn có hệ thống di tích, cơ sở tôn giáo phong phú, trong đó có 33 di tích được xếp hạng, gồm 1 di tích quốc gia đặc biệt, 10 di tích cấp quốc gia và 22 di tích cấp Thành phố. Nhiều di tích đang được quan tâm tu bổ, tôn tạo với tổng mức đầu tư lớn. Cùng với bảo tồn di sản, các thiết chế văn hóa cơ sở tiếp tục được đầu tư.

Toàn xã có 26 nhà văn hóa và 41 điểm dụng cụ thể dục thể thao ngoài trời phục vụ nhân dân. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao diễn ra sôi nổi với nhiều chương trình giao lưu và giải thi đấu được tổ chức trong năm. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” tiếp tục tạo sức lan tỏa. Năm 2025, toàn xã có 10.145/10.492 hộ đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa”, tương đương 96,6%; các thôn, tổ dân phố tích cực hưởng ứng cuộc thi “Giữ gìn thôn, tổ dân phố sáng, xanh, sạch, đẹp, an toàn, thông minh”. Từ những con số ấy có thể thấy, xây dựng nông thôn mới tại Đan Phượng đang ngày càng đi vào chiều sâu: xây dựng cảnh quan đi cùng xây dựng con người, phát triển kinh tế đi đôi với gìn giữ văn hóa và củng cố cộng đồng.

Nông thôn mới gắn với chuyển đổi số

Một điểm mới trong quá trình xây dựng nông thôn hiện đại ở Đan Phượng là chuyển đổi số đang được đưa vào nhiều lĩnh vực của đời sống. Địa phương đã triển khai xây dựng thôn, xã thông minh; ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành; đầu tư hạ tầng công nghệ phục vụ cải cách hành chính và cung cấp dịch vụ công trực tuyến. 100% cán bộ, công chức được trang bị máy tính, sử dụng thư điện tử phục vụ công việc. Trong lĩnh vực giáo dục, 100% trường học có kết nối Internet; các phòng học, phòng chức năng được trang bị thiết bị công nghệ phục vụ giảng dạy. Đội ngũ giáo viên sử dụng chữ ký số để thực hiện học bạ số; các nhà trường từng bước số hóa hồ sơ, sổ sách và triển khai thu phí không dùng tiền mặt. Chuyển đổi số cũng được đặt vào quá trình phát triển kinh tế. Các hộ sản xuất, hợp tác xã và doanh nghiệp được định hướng tiếp cận thương mại điện tử, số hóa sản phẩm, quảng bá nông sản và sản phẩm OCOP trên các nền tảng số. Như vậy, công nghệ không còn là câu chuyện riêng của chính quyền mà đang trở thành công cụ để người dân mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.

Đặt người dân ở trung tâm của sự phát triển

Điểm cốt lõi của xây dựng nông thôn mới vẫn là nâng cao đời sống người dân. Năm 2025, Đan Phượng duy trì kết quả toàn xã không còn hộ nghèo; tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 95,5%; tỷ lệ lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đạt 47,5%. Công tác giáo dục, y tế, chăm sóc sức khỏe và an sinh xã hội tiếp tục được quan tâm. Toàn xã có 16 trường và 8 cơ sở giáo dục mầm non tư thục với hơn 10.500 học sinh; 100% trường học đạt chuẩn quốc gia, trong đó 9 trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 2. Công tác giải quyết việc làm được chú trọng, trong năm 2025 giải quyết việc làm thêm, việc làm mới cho 1.200 lao động.

Các chính sách đối với người có công, gia đình chính sách, trẻ em, người khuyết tật và các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn được triển khai đầy đủ, kịp thời. Những kết quả đó cho thấy mục tiêu của nông thôn mới không dừng ở việc hoàn thiện các tiêu chí về cơ sở vật chất, mà hướng tới một môi trường trong đó người dân được tiếp cận tốt hơn với giáo dục, y tế, việc làm, văn hóa, nước sạch và các dịch vụ xã hội.
Bài viết có sự phối hợp của Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới thành phố Hà Nội.

Xã Liên Hà, huyện Đan Phượng, Hà Nội: Phát huy thế mạnh trong xây dựng nông thôn mới

Sự thay đổi lớn nhất của xã Liên Hà trong những năm gần đây là nhờ vào việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn, tăng tỷ trọng công nghiệp....