Sốc phản vệ sau khi tiêm vaccine COVID-19

VOV.VN - Các thành phần được sử dụng trong vaccine hầu như được kiểm tra ở giai đoạn nghiên cứu lâm sàng rất kỹ lưỡng để đảm bảo an toàn cho người dùng. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một tỉ lệ rất hiếm sẽ bị sốc phản vệ.

Hiện nay, Anh là nước có nhiều người nhất đã tiêm vaccine COVID-19 của hãng AstraZeneca. Dựa trên số liệu từ ngày 9/12/2020 cho đến ngày 28/4/2021 vừa rồi thì ở Anh đã có 22,6 triệu người được tiêm liều đầu tiên và 5,9 triệu người được tiêm liều thứ 2 của vaccine này. Họ ghi nhận có 590 trường hợp sốc phản vệ xảy ra, tức tỉ lệ này khoảng 26 người trên mỗi 1 triệu người nếu chỉ tính trên số lượng người đã tiêm liều thứ nhất. Tỉ lệ này ở vaccine COVID-19 của Pfizer-BioNTech là 5 trên 1 triệu và của Moderna là khoảng 3 trên 1 triệu.

Sốc phản vệ (anaphylaxis) là gì và tại sao lại xảy ra sau khi tiêm vaccine?

Anaphylaxis, hay trong tiếng Việt được gọi là sốc phản vệ là một phản ứng dị ứng nghiêm trọng, nó thường làm cho hệ thống miễn dịch của bạn giải phóng một lượng lớn các chất hóa học (thường là histamine) trong thời gian ngắn khiến bạn bị sốc - huyết áp giảm đột ngột, đường thở thu hẹp, gây khó thở, chóng mặt, nôn, ngất, có thể đe dọa tính mạng. Nó có thể xảy ra trong vài giây hoặc vài phút sau khi bạn tiếp xúc với thứ mà bạn bị dị ứng. Những thứ đó có thể là phấn hoa, đậu phộng, lông mèo, nọc độc côn trùng… và cả những thành phần trong vaccine.

Các thành phần được sử dụng trong vaccine hầu như được kiểm tra ở giai đoạn nghiên cứu lâm sàng rất kỹ lưỡng để đảm bảo an toàn cho người dùng. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một tỉ lệ rất nhỏ một số người sẽ bị dị ứng với các thành phần này và một tỉ lệ hiếm sẽ bị nặng hơn là sốc phản vệ. Các thành phần trong vaccine có thể gây dị ứng bao gồm các kháng nguyên, protein động vật còn sót lại, chất kháng khuẩn, chất bảo quản, chất ổn định hoặc các thành phần khác.

Làm thế nào để hạn chế tối đa sốc phản vệ khi tiêm vaccine?

Do sốc phản vệ thường xảy ra nhanh sau khi tiếp xúc với chất gây dị ứng nên việc bố trí một phòng chờ ngay bên cạnh nơi tiêm vaccine là cần thiết. Người sau khi được tiêm vaccine sẽ được ngồi nghỉ ngơi ở trong phòng này trong vòng 15-30 phút và có nhân viên y tế quan sát. Nếu có hiện tượng sốc phản vệ xảy ra thì sẽ được xử lý kịp thời.

Nếu người nào đã có biểu hiện sốc phản vệ sau khi tiêm liều đầu tiên sẽ được khuyên không nên tiêm liều thứ 2.

Làm gì khi bị sốc phản vệ?

Cần gọi xe cứu thương và đưa đi cấp cứu ngay vì đây là trường hợp nguy hiểm và cần được hỗ trợ y tế bởi nhân viên y tế chuyên nghiệp càng sớm càng tốt. Trong trường hợp ngừng thở hoặc tim ngừng đập có thể cần được hồi sức tim phổi (CPR). Một số loại thuốc có thể cần phải dùng ngay lúc đó như: Epinephrine (adrenaline) giúp giảm sự giãn của mạch máu gây ra bởi sốc  phản vệ để đưa huyết áp lên trở lại (nếu nguy cấp thì cần chích ngay, trước khi nhân viên y tế tới nơi), thuốc chứa thành phần kháng histamine và cortisone tiêm tĩnh mạch (IV) để giảm viêm đường dẫn khí và cải thiện hô hấp,…

Tóm lại, sốc phản vệ là trường hợp nguy hiểm, hiếm gặp, có thể xảy ra trong việc tiêm vaccine nói chung và vaccine COVID-19 nói riêng. Trong trường hợp vaccine của AstraZeneca, dựa trên các số liệu khoa học cho đến nay, ngoài nguy cơ đông máu hiếm gặp thì nguy cơ sốc phản vệ (cả 2 có tỉ lệ khoảng 20 người trên 1 triệu người) cần được quan tâm. Tuy các tỉ lệ này được coi là rất thấp, lợi ích của việc chích vaccine vẫn hơn rất nhiều so với nguy cơ mắc bệnh COVID-19 trong cộng đồng nên vaccine của AstraZeneca vẫn đang được chấp nhận sử dụng ở nhiều nước trên thế giới. Để hạn chế tối đa các trường hợp đáng tiếc này, các cơ quan chích vaccine nên có những kế hoạch sàng lọc người dễ bị dị ứng (loại ra những người có dị ứng nặng, đặc biệt dị ứng các thành phần có trong vaccine, kéo dài thời gian quan sát y tế cho những người có tiền sử dị ứng nhẹ sau khi chích) và có những kế hoạch cấp cứu kịp thời cho những ca sốc phản vệ hoặc đông máu nếu xảy ra./.

Viết bình luận

Tin liên quan

Nữ nhân viên y tế tại Đà Nẵng bị sốc phản vệ sau khi tiêm vaccine đã qua cơn nguy kịch
Nữ nhân viên y tế tại Đà Nẵng bị sốc phản vệ sau khi tiêm vaccine đã qua cơn nguy kịch

VOV.VN - Chiều nay (10/5), TS. Bác sĩ Lê Đức Nhân, Giám đốc Bệnh viện Đà Nẵng cho biết, nữ điều dưỡng bị sốc phản vệ sau khi tiêm vaccine phòng Covid-19 đã có tiến triển tốt, các dấu hiệu sinh tồn ổn định.

Nữ nhân viên y tế tại Đà Nẵng bị sốc phản vệ sau khi tiêm vaccine đã qua cơn nguy kịch

Nữ nhân viên y tế tại Đà Nẵng bị sốc phản vệ sau khi tiêm vaccine đã qua cơn nguy kịch

VOV.VN - Chiều nay (10/5), TS. Bác sĩ Lê Đức Nhân, Giám đốc Bệnh viện Đà Nẵng cho biết, nữ điều dưỡng bị sốc phản vệ sau khi tiêm vaccine phòng Covid-19 đã có tiến triển tốt, các dấu hiệu sinh tồn ổn định.

Bé gái 10 tuổi sốc phản vệ độ 2 sau khi uống thuốc Augmentin
Bé gái 10 tuổi sốc phản vệ độ 2 sau khi uống thuốc Augmentin

VOV.VN - Bệnh nhi T.H.D (10 tuổi, trú tại Thọ Sơn, Việt Trì, Phú Thọ) được gia đình đưa vào bệnh viện trong tình trạng khó thở nhiều, nổi ban sần đỏ toàn thân.

Bé gái 10 tuổi sốc phản vệ độ 2 sau khi uống thuốc Augmentin

Bé gái 10 tuổi sốc phản vệ độ 2 sau khi uống thuốc Augmentin

VOV.VN - Bệnh nhi T.H.D (10 tuổi, trú tại Thọ Sơn, Việt Trì, Phú Thọ) được gia đình đưa vào bệnh viện trong tình trạng khó thở nhiều, nổi ban sần đỏ toàn thân.

Cà Mau chưa phát hiện sốc phản vệ ở ngày đầu tiêm vaccine COVID-19
Cà Mau chưa phát hiện sốc phản vệ ở ngày đầu tiêm vaccine COVID-19

VOV.VN - Chương trình tiêm vaccine phòng dịch COVID-19 của tỉnh Cà Mau diễn ra từ sáng 26/4 đến ngày 29/4.

Cà Mau chưa phát hiện sốc phản vệ ở ngày đầu tiêm vaccine COVID-19

Cà Mau chưa phát hiện sốc phản vệ ở ngày đầu tiêm vaccine COVID-19

VOV.VN - Chương trình tiêm vaccine phòng dịch COVID-19 của tỉnh Cà Mau diễn ra từ sáng 26/4 đến ngày 29/4.

Cụ ông 80 tuổi sốc phản vệ mức độ nguy kịch do ong đốt hơn 100 nốt
Cụ ông 80 tuổi sốc phản vệ mức độ nguy kịch do ong đốt hơn 100 nốt

VOV.VN - Cụ ông đang đi trên đường thì bị một đàn ong vò vẽ lao vào đốt. Về nhà, người bệnh xuất hiện đau nhiều tại các vết đốt, nổi ban đỏ toàn thân, khó thở, đi vệ sinh không tự chủ.

Cụ ông 80 tuổi sốc phản vệ mức độ nguy kịch do ong đốt hơn 100 nốt

Cụ ông 80 tuổi sốc phản vệ mức độ nguy kịch do ong đốt hơn 100 nốt

VOV.VN - Cụ ông đang đi trên đường thì bị một đàn ong vò vẽ lao vào đốt. Về nhà, người bệnh xuất hiện đau nhiều tại các vết đốt, nổi ban đỏ toàn thân, khó thở, đi vệ sinh không tự chủ.