Vì sao Bộ Nông nghiệp và Môi trường điều chỉnh giá sử dụng khu vực biển?
VOV.VN - Thông tư 18/2026 của Bộ NN&MT quy định mức thu tiền sử dụng khu vực biển theo vị trí, giảm dần từ bờ ra khơi, qua đó vừa minh bạch hóa chính sách vừa tạo động lực phát triển kinh tế biển bền vững.
Phân vùng không gian biển, tính giá theo vị trí, định hướng phát triển kinh tế biển
Trả lời câu hỏi của phóng viên về việc điều chỉnh mức giá sử dụng khu vực biển tại họp báo thường kỳ Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT), ông Nguyễn Việt Dũng - Phó Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam cho biết, Bộ NN&MMT mới ban hành Thông tư 18/2026/TT-BNNMT quy định mức thu tiền sử dụng khu vực biển thuộc thẩm quyền giao của Bộ trưởng. Thông tư được xây dựng nhằm cụ thể hóa các quy định tại Nghị định 11/2021/NĐ-CP và các văn bản liên quan, áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân sử dụng khu vực biển và các trường hợp bồi thường khi Nhà nước thu hồi khu vực biển vì mục đích công cộng, quốc phòng, an ninh.
"Một trong những điểm mới đáng chú ý của Thông tư là cách tiếp cận định giá dựa trên vị trí địa lý và phân chia không gian biển. Khu vực biển được chia thành các dải: từ 6-9 hải lý, 9-12 hải lý, 12-15 hải lý, ngoài 15 hải lý và vùng biển liên vùng. Trên cơ sở đó, mức thu tiền sử dụng khu vực biển được quy định theo nguyên tắc giảm dần từ bờ ra khơi. Ví dụ, đối với hoạt động nhận chìm, mức thu từ 6-9 hải lý là 20.000 đồng/m3, trong khi ngoài 15 hải lý giảm còn 15.000 đồng/m3. Đối với các hoạt động cảng biển, dịch vụ, dầu khí, mức thu từ 6-9 hải lý là 7,3 triệu đồng/ha/năm, ngoài 15 hải lý là 6,5 triệu đồng/ha/năm. Cách tính này được áp dụng đồng bộ cho nhiều lĩnh vực như công trình trên biển, hệ thống cáp – đường ống, nuôi trồng thủy sản và khai thác năng lượng. Đáng chú ý, trong trường hợp một dự án nằm trên nhiều dải biển khác nhau, mức thu sẽ được tính theo từng phần diện tích tương ứng, nhằm bảo đảm tính chính xác và công bằng", ông Dũng chia sẻ.
Không chỉ dừng lại ở việc quy định mức thu, Thông tư còn thể hiện rõ vai trò của chính sách tài chính trong định hướng phát triển không gian biển. Theo đó, mức phí giảm dần theo khoảng cách từ bờ ra biển nhằm khuyến khích các dự án dịch chuyển ra xa bờ, nơi có tiềm năng lớn nhưng lâu nay chưa được khai thác hiệu quả.
"Đặc biệt, trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, mức thu được thiết kế theo hướng ưu đãi rõ rệt. Từ 6-9 hải lý là 7 triệu đồng/ha/năm, giảm còn 3 triệu đồng/ha/năm ở khu vực ngoài 15 hải lý. Khoảng chênh lệch này tạo động lực mạnh mẽ cho phát triển điện gió ngoài khơi, một trong những trụ cột của chiến lược chuyển dịch năng lượng quốc gia. Tương tự, đối với nuôi trồng thủy sản, mức thu cũng giảm từ 7 triệu đồng xuống còn 4 triệu đồng/ha/năm khi hoạt động ra xa bờ, mở rộng không gian phát triển cho ngành kinh tế biển truyền thống", ông Dũng nhấn mạnh.
Siết chặt hoạt động tiềm ẩn rủi ro môi trường, kỳ vọng thúc đẩy phát triển bền vững
Theo Phó Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam, riêng đối với hoạt động nhận chìm, Thông tư quy định mức thu theo cả không gian và khối lượng. Với vùng biển liên vùng, mức thu thống nhất là 20.000 đồng/m3; trong khi các khu vực khác được phân theo khoảng cách, giảm dần từ 20.000 đồng xuống 15.000 đồng/m3.
Theo đánh giá, đây là cách tiếp cận phù hợp thực tiễn, bởi hoạt động nhận chìm tiềm ẩn nhiều rủi ro môi trường. Việc thiết kế mức thu theo từng khu vực không chỉ mang tính ràng buộc tài chính mà còn góp phần điều tiết hành vi, tăng cường kiểm soát.
Thông tư 18/2026/TT-BNNMT có hiệu lực từ ngày 31/3/2026 đến hết ngày 31/3/2031, được kỳ vọng sẽ tạo ra những thay đổi đáng kể trong quản lý và khai thác tài nguyên biển.
"Việc phân tầng mức thu, áp dụng nguyên tắc giảm dần theo khoảng cách, cùng định hướng ưu tiên khai thác ngoài khơi được xem là bước tiến quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế biển theo hướng bền vững, hiệu quả và phù hợp với xu thế chuyển đổi xanh", ông Dũng nhấn mạnh.