Vì tương lai tốt đẹp cho mọi người

• 7 tỷ người dựa vào nhau cùng chung sống

Từ hôm nay (31/10), thế giới đã có 7 tỷ người. Con số này vừa là thành tựu vừa là thách thức đối với toàn nhân loại. Với số dân đứng thứ 13 thế giới, đây chính là thời điểm Việt Nam nhìn nhận lại những nỗ lực kiểm soát dân số, nhằm đề ra những giải pháp hữu hiệu trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, vì tương lai tốt đẹp cho tất cả mọi người.

Dân số Việt Nam hiện có khoảng 87 triệu người, đứng thứ 13 trên thế giới. Là quốc gia có tốc độ phát triển dân số khá nhanh, vì vậy, công tác dân số - kế hoạch hoá gia đình luôn luôn được Đảng và Nhà nước xác định là một bộ phận quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, là yếu tố cơ bản để nâng cao chất lượng cuộc sống của toàn dân.

Áp lực tăng dân số đang đè nặng lên sự phát triển hạ tầng xã hội

Con số thống kê gần đây cho thấy, chỉ số phát triển con người ngày càng tăng cao. Việt Nam đã thực hiện thành công hàng loạt mục tiêu thiên niên kỷ như cải thiện sức khỏe bà mẹ, giảm tử vong ở trẻ em, tăng cường bình đẳng giới - nâng cao vị thế, năng lực cho phụ nữ, giảm tình trạng đói nghèo…

Tuy nhiên, công tác dân số ở nước ta hiện đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Mỗi năm cả nước có thêm khoảng 1,2 triệu người, trong khi mật độ dân số hiện đã khá dày. Mức sinh còn biến động do phong tục, tập quán ở nhiều nơi, mất cân bằng giới tính khi sinh đang ở mức cao. Thanh niên, vị thành niên còn hạn chế về kiến thức hôn nhân, chăm sóc sức khoẻ sinh sản. Tình trạng tảo hôn, nạo phá thai có chiều hướng gia tăng. Dân số nước ta cũng đang có xu hướng già đi nhanh, “già trước khi giàu” và thiếu người chăm sóc…

Dân số đông, mật độ dân cư dày đang tạo thêm áp lực lên môi truờng, tài nguyên thiên nhiên. Rừng bị khai thác lấy gỗ, làm than. Núi bị xẻ nung vôi. Vùng nước ngập mặn bị phá đi nuôi tôm… Nước thải và chất thải không xử lý xả thẳng vào sông hồ kênh rạch. Rác sinh hoạt ứ đọng là nguồn phát tán bệnh tật, nhất là khi có mưa gió ngập lụt.

Về xã hội, áp lực lớn nhất là ở các thành phố, đô thị lớn. Ở Thủ đô Hà Nội gần đây đã có chuyện phụ huynh phải thức trắng đêm xếp hàng xin học mầm non cho con. Hay chuyện quá tải ở bệnh viện xảy ra thường ngày. Ở bệnh viện phụ sản, vài ba bà mẹ chờ sinh phải nằm ghép 1 giường là điều dễ hiểu. Rồi tình trạng ùn tắc giao thông, không biết đến lúc nào các thành phố lớn mới tìm ra giải pháp khả dĩ tháo gỡ được những mớ bòng bong ấy. Thách thức còn biểu hiện trong hàng loạt vấn đề khác, kể cả tệ nạn, an toàn tình dục, ma túy, HIV/AIDS, đặc biệt đáng lo ngại đối với những người trẻ tuổi.

Tất cả những khó khăn, thách thức ấy đều có nguyên nhân là dân số tăng nhanh, trong khi đội ngũ cán bộ làm công tác dân số - kế hoạch hoá gia đình gần đây có biến động lớn, đặc biệt là ở tuyến huyện, xã, thôn, bản. Cán bộ làm công tác này còn hạn chế về năng lực, thiếu đội ngũ chuyên gia giỏi.

Theo Tổng cục Dân số, nước ta hiện có 25 triệu phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, sẽ tiếp tục tăng và đạt cực đại vào năm 2050. Nếu lơ là trong công tác này rất dễ dẫn tới nguy cơ bùng nổ dân số một lần nữa. Chiến lược dân số đòi hỏi phải được sự quan tâm sát sao của các cấp ủy đảng, chính quyền và sự tham gia của toàn xã hội.

Chúng ta cần có một hệ thống giải pháp đồng bộ từ lãnh đạo chỉ đạo đến củng cố và hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực cán bộ làm công tác dân số; cải tiến cơ chế quản lý, chính sách, chế độ; nâng cao hiệu quả công tác truyền thông, giáo dục, vận động và cung cấp các biện pháp kế hoạch hóa gia đình…

Thế giới 7 tỷ người - dựa vào nhau cùng chung sống. Đây không phải là việc của riêng ai, mà là của mọi người. Những đóng góp của từng người trong việc thực hiện kế hoạch hóa gia đình, bảo vệ môi trường, bình đẳng giới… tuy nhỏ nhưng nhiều người làm sẽ tạo ra thay đổi lớn. Nếu ai cũng nhận thức được tầm quan trọng và chủ động làm tốt công tác dân số thì sẽ giảm đáng kể những áp lực, thách thức như vừa nêu, đồng thời còn tận dụng được thời cơ “dân số vàng” hiện nay.

Nhóm người trẻ tuổi là nguồn nhân lực dồi dào cần được nuôi dạy tốt, được tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, họ sẽ đóng góp đáng kể vào sự tăng trưởng và quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, biết khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường bền vững, vì một tương lai tốt đẹp cho tất cả mọi người./.